In de bovenstaande menubalk staan de knoppen naar de clubavonden van voorgaande jaren.
Kijk bij Agenda voor de komende clubavonden
.  


14 februari 2019                                                                                                                                                                      

Verslag "Harmony Audio Import / Chattelin Audio Systems"

Vanavond hebben wij een graag geziene gast bij onze club op bezoek. Ben van Leliveld en Mario Margés van Harmony Audio Import en Peter Chattelin van Chattelin Audio Systems hebben onze café zaal omgebouwd tot een gezellige en imposante luisterkamer.



Zij waren precies een jaar geleden ook bij ons te gast en daar wordt nog regelmatig vol lof over gesproken binnen onze vereniging. Zij gaan alleen maar voor apparatuur op hoogstaand niveau, zorgen voor een optimale akoestiek en laten opnames horen die 100% kloppen. En deze komen dan ook uitermate tot hun recht.



Apparatuur:
Kroma Audio Carmen                            57950 euro / set
Zanden 8120 buizen eindversterker         21490 euro
Zanden 3100 voorversterker                  12490 euro
Luxman SACD speler D-08u ultimate        14900 euro
CAD ground control unit                        1 975 euro
Furutech nanoflux NFC speakerkabel         5500 euro
Furutech powerchord
Zanden balance interconnect

Ben vertelt over de komst van het merk Kroma Audio en Zanden binnen het palet van Harmony Audio en Chattelin Audio. Deze merken zijn kritisch door hen beoordeeld.
Waar veel merken vaak te weinig aandacht aan besteden is de bouw van de speakerkast. Echter heeft Kroma Audio gelukkig nog steeds de overtuiging om hier zo veel mogelijk winst uit te halen.



De speakerbehuizingen zijn van Krion. Een materiaal dat niet-geleidend is, non-magnetisch en een zeer hoge massa heeft, waardoor er zeer weinig tot geen resonanties optreden in de behuizing zelf. De speaker heeft hierdoor een gewicht van 120 kg.

 

Aan de achterzijde bevinden zich 2 bass-reflex poorten, 1 voor middentonen en 1 voor de laagste tonen. Deze poorten zijn vervaardigd uit een speciale houtsoort en met de hand gedraaid. Dit geeft het ontwerp een verrassend effect, namelijk een mooie samenvoeging van modern en ambachtelijk. Ander principe is dat zij zo min mogelijk metalen onderdelen en schroeven gebruiken om ongewenste kleuring tegen te gaan. Zo zijn de drivers vastgezet met thermoplastic schroeven.

De tweeter is van Hiquphone en de mid-laag drivers zijn gemodificeerde Scanspeak revelators. De crossover frequenties en soort filtering zijn niet vrijgegeven, maar de scheidingsfrequentie zal ongeveer rond de 2,5 kHz liggen.



Ben geeft uitleg over akoestiek. Het laag is hierbij heel belangrijk. Het grootste probleem zijn de hoeken in een ruimte. Hier bouwen de basgolven veel energie op en dat wordt terug gereflecteerd. In onze ruimte heeft Ben in de hoeken 3 hoekige absorber blokken opgesteld. Met de lange kant naar de hoek gericht.
Verder staan er een aantal diffusors in de ruimte. Hij heeft ze tussen de speakers op de achterwand geplaatst en aan weerszijden op de reflectiepunten.

 

Diffusors houden het energieniveau van de hoge en middentonen vast. Deze tonen mogen niet worden geabsorbeerd, maar moeten zoveel mogelijk behouden blijven.
Een ruimte mag nooit te ‘dood’ klinken, het moet nog wat blijven leven.

We gaan muziek luisteren!

• Leonard Cohen – Suzanne (live in London 2011, O2 Arena)
In dit nummer horen we direct heel veel afzonderlijke ‘lagen’: de warme stem van Leonard, de frisse stemmen van de achtergrondzangeressen, het scherpe tokkelen op een gitaar, wat boven de begeleiding uit komt.
De stemmen komen ook echt los van de speaker! Mooi!

• Harry Belafonte – Danny boy (Carnegy hall 1959)
Deze stem klinkt ontzettend natuurlijk en via deze set in deze opstelling komt deze stem kaarsrecht naar je toe.
Genieten! En ook hier en daar verrassende details tussendoor zoals een harp, die blijkbaar ook nog aanwezig was toen.

• Konstantyn Napolov & Eke Simons – Once there was: I. On a wall, in a beck (2018, trptk)
Zeer dynamisch, van heel laag tot heel hoog. Een goed referentienummer voor deze set. We horen divers slagwerk door elkaar, gespeeld door 1 slagwerker. Magnifieke opname. Maar liefst 76dB dynamiek.

• Boris Blank & Malia – Celestial echo (Convergence)
Een bekend nummer voor ons, gaat echt heel diep in de weergave. Af en toe komen er veel sprankelende details, waarbij je je afvraagt waar het allemaal vandaan komt. Het geluid komt ver uit de speaker. Het geheel wordt echt op het laag ‘gedragen’.

• Intercontinental Ensemble – Symphony No. 2 in D Major, op. 36: I. Adiago Molto – Allegro con brio (traveling light, Lutherse Kerk Haarlem, 2018)
Mooi contrast tussen statig en levendig. Deze speaker straalt nu rust en dynamiek tegelijkertijd uit door deze opname. En deze Carmen kan dit allemaal aan, door zijn ontwerp.
Als luisteraar blijf je betrokken tot de laatste noot.

• Stevie Ray Vaughan – Tin pan alley (live)
Deze live versie vind ik zelf minder goed, maar wel leuk om nog eens te horen. Pluspunt is zonder meer dat het heel ruimtelijk en live klinkt.

 

• Friend ’n fellow – Light my fire (Friends & Fellow, Covered)
Dit klinkt heel erg muzikaal en open. Stem komt goed boven de instrumenten uit.

• Melanie de Biasio – With all my love
Mooi natuurlijk, elke mondbeweging van de zangeres is hoorbaar, evenals het piepen van de pedalen van de piano. Op de achtergrond horen we zachtjes een bekken.
Je blijft als luisteraar geboeid doordat deze details zo verrassend in het nummer voorbij komen. Ze vallen op, doordat ze zo goed worden weergegeven met dit systeem. Ineens komt er een helikopter overgevlogen.
Ben zit hier naast mij, met zijn ogen dicht, te genieten van de muziek.

• Shirley Horn & Toots Tielemans – Beautiful love
Mooie stemweergave en supermooie, natuurlijke mondharmonica klank. We horen een gitaar, deze bevindt zich mooi op de achtergrond.
Deze set kan dit allemaal in de juiste proporties, met 3 dimensionale plaatsing, neerzetten.

• Marcus Miller – Jean-Pierre
Mooi diepe sound van de basgitaar en hiernaast diverse drum-activiteiten.
Tijdens het schrijven heb ik mijn hoofd naar beneden gericht en verbaas mij ineens erover dat dit geluid gewoon uit 2 luidsprekers komt. Zeker wanneer een gedempte trompet mee gaat doen. Een gewaagd nummer. Maar deze set kan dit aan!
Cor bedankt Ben voor de prachtige presentatie. Ben is er alweer in geslaagd om de emoties van de muziek over te brengen met zijn set en de akoestische accessoires.



Ben vond het gelukkig ook weer een feestje om bij ons te mogen zijn.
Voor degenen die er nog niet genoeg van hadden ging hij daarom ook met alle plezier nog een half uurtje door.

 

Tevens hadden Ben en Mario nog een attentie voor ons, in de vorm van een loterij. Hierbij werden 3 van onze leden blij gemaakt met een album van het TRPTK label (The Collectors, Tout Finit par des Chanson en Trova Caminhada)

Verslag: Cyriel Hoenen
Foto’s: Jeroen Klijntunte

17 januari 2019                                                                                                                                                                      

Verslag "Zelfbouw set van Hans en Jan"

Deze avond krijgen onze leden een ongeplande en onbedoelde verrassing. De voor deze avond geplande demo van Wide Screen Audio met onder andere Boenicke luidsprekers kon niet doorgaan. We zijn als audioclub altijd blij en trots als het de democommissie weer eens gelukt is om een zeer begerenswaardig merk of set te laten presenteren. De Boenicke luidsprekers stonden bij veel leden hoog op de verlanglijst. Zeker ook bij mij! Ik heb deze luidsprekers al diverse keren kunnen horen, o.a. op de high-end beurzen in München en Warschau. De laatste keer op de X-Fi wisten ze ook weer te overtuigen. Het is dan ook te hopen dat we Wide Screen Audio op een later tijdstip nog eens bij ons mogen begroeten!



De democommissie (en vooral Cor omdat die niet meer werk gebonden is ;) heeft alle zeilen moeten bijzetten om de avond alsnog te redden. Uiteindelijk zijn Hans Hartsuiker en Jan Verhagen bereid gevonden om de set van Hans eerder dan gepland (stond gepland voor juli) te komen demonstreren. Ook zij moesten alles uit de kast halen om een goed werkende set te kunnen presenteren. Dat zij daarin niet teleurgesteld hebben blijkt uit onderstaand verslag van de demo.
Een beetje geholpen door het feit dat we de afzegging van Boenicke niet naar de leden hebben kunnen communiceren, was het een erg druk bezochte avond. Een uitgelezen kans voor Hans om iedereen die de set nog niet tijdens de thuisdemo’s bij Hans heeft kunnen horen, kennis te laten maken met dit zelfbouw systeem. Hans wil het uitdrukkelijk een systeem noemen omdat alle onderdelen vrijwel onlosmakelijk bij elkaar horen. Jan bouwt op dit moment een kopie van het systeem van Hans.

Deze onderdelen zijn:
a) Luidsprekers op basis van de Linkwitz Lab LX 521 dipool luidsprekers
b) Subwoofers op basis van het zogenaamde Ripole systeem
c) Twee stereo eindversterkers voor de monitor drivers / luidsprekers
d) Twee stereo eindversterkers voor de subwoofers
e) Digitaal wisselfilter in een digitale signaal processor (DSP)
f) Drie DAC’s g) Digitaal bestuurde volumeregeling
h) Los volume regelkastje met volume display
i) ‘music player’ (bediening via tablet of PC)
j) NAS

Het ontwerp van de Linkwitz LX 521 is door Hans naar eigen inzicht voorzien van nog beschikbare en speciaal geselecteerde drivers die afwijken van het ‘officiële’ ontwerp. Voor de frequenties van 100 Hz tot 1000 Hz is gekozen voor een mooie Seas driver. Voor het hoog, vanaf 7 kHz, is een Seas Millennium dome tweeter ingezet. Alles daartussen wordt verzorgd door een Tangband driver.

 

De onderste Seas driver en de Tangband driver worden aangestuurd door 1 eindversterker. De scheiding wordt gedaan d.m.v. een eenvoudig passief filter van 6 dB per octaaf. De Seas tweeter heeft zijn eigen eindversterker. De eindversterkers voor midden en hoog zijn door Hans zelf ontworpen naar voorbeeld van het Blomley principe. Dit is een klasse B versterker principe dat in februari 1971 door Peter Blomley gepubliceerd is in het vooraanstaande tijdschrift Wireless World. Dit versterker principe is populair onder enkele zelfbouwers, maar is (voor zover Hans weet) nooit commercieel uitgevoerd. Hans heeft in juni 1992 een ‘nieuwe’ 50 Watt Blomley versie gepubliceerd in Electronics & Wireless World (het zelfde tijdschrift). Het huidige nieuwste type is de ‘MKII Blomley’ van ongeveer 100 Watt.

De Ripole subwoofer bestaat uit twee Peerless woofers die met de conussen naar elkaar wijzen.
Er is geen sprake van een (gedeeltelijk) gesloten kast, alleen een constructie die de woofers zeer stabiel op een gedefinieerde afstand van elkaar houdt (een W-frame). Elke driver in de subwoofers heeft zijn eigen versterker. Deze (vier) versterkers zijn opgebouwd rondom de LM 3886 power-opamps. De LM 3886 chipversterkers leveren ongeveer 2 maal 60 watt aan vermogen per sub.

 

Het digitaal wisselfilter, de signaal processing, de digitaal analoog conversie en de volumeregeling worden gerealiseerd in een soort ‘voorversterker’ module. Hierin zitten een miniDSP digitale signaal processor en voor de besturingen een Arduino microcontroller (display, afstandsbedieningen en volumeregeling). Verder zitten er drie JustBoom DAC’s in, 1 DAC voor het laag, 1 voor het midden en 1 voor hoog.

De volumeregeling is 6-voudig uitgevoerd rondom specifieke ladder netwerk IC’s (digitaal bestuurde verzwakkers) om elke eindversterker-driver combinatie aan te sturen. Ook is het mogelijk om de klankbalans aan te passen naar smaak en akoestiek.



De digitale signaal processor communiceert via SPDIF met een ‘music player’ met daarin de Volumio software. De Music player hardware bestaat uit een Raspberry Pi met een Allo DigiOne SPDIF output print.

Het volume van het systeem wordt op magische wijze geregeld d.m.v. een Apple remote (afstandsbediening) of de volumeknop van een klein los kastje. Het kastje heeft een display dat het volume aangeeft. Dit kastje reageert op de Apple remote (IR, infrarood) en de displaywaarde, dit is het gewenste volume, wordt via RF doorgegeven aan de volumeregelaar ‘voorversterker’. Het kastje werkt op batterijen en kan fijn dichtbij de luisterpositie geplaatst worden.



Soms krijgen we bij gedreven zelfbouwers tot aan de pauze technische uitleg. Gelukkig laten Hans en Jan al snel horen waar hun systeem toe in staat is. De 40+ bezetting van vanavond (aantal leden, niet de leeftijd) wordt als eerste getrakteerd op het nummer Stay van Yello. Vanuit mijn positie redelijk in het midden noteer ik “mooie balans en goede integratie van de sub”. Enkele nummers verder bij Hey Now van London Grammar noteer ik “mooi en gedetailleerd sub-laag”.

Gedurende de avond geeft Hans nog gedetailleerde uitleg over de diverse onderdelen van het ‘systeem’. Zo vertelt hij o.a. dat de drie uitgangen voor laag, midden en hoog 6 dB zijn aan te passen d.m.v. de volumeregeling (maximaal +/- 6 dB in stapjes van 1 dB, een soort toonregeling dus). De gebruikte DSP heeft een maximale resolutie van 24 bit bij 96 kHz.

De instellingen waar vanavond mee gespeeld wordt zijn geoptimaliseerd voor de woonkamer akoestiek van Hans. Dus niet perse de beste instellingen voor de club-zaal. Er is bewust niet gekozen voor analoge Linkwitz elektronica omdat dit experimenteren en wijzigingen doorvoeren heel lastig maakt. Er volgt nog een uitleg over de DSP programmering inclusief een anekdote dat na het verbeteren van de voedingen 4 dB laag ‘verdwenen’ was! Naar een opmerking uit de zaal wordt uitgelegd dat de vorm van de baffle is geoptimaliseerd voor het afstraalgedrag.



Bij het verder luisteren wordt gekozen voor een piano stuk dat door een medewerker van Grimm Audio is opgenomen. Dit wordt gezien als een ‘gewaagde’ opname omdat mindere systemen hiermee uit de bocht vliegen. Het systeem van Hans en Jan laat een goede controle horen met nergens onaangename uitschieters. In een nummer met kerkorgel wordt de akoestiek heel realistisch weergegeven, mooi!

Er komt een opmerking uit de zaal dat met aparte versterking van de Seas mid-woofer en de Tangband nog kwaliteit winst te halen zal zijn. Jan verteld dat hij voor de demo met zijn Euphomium (blaasinstrument) in de zaal gespeeld heeft, en dat het hem daarbij opviel dat de klankkleur van de zaal in het mid-laag erg onnatuurlijk is.

Ik vang in de zaal op dat bij sommige nummers het laag nogal overheerst. Ik stel daarom voor om de sub 2 dB zachter te zetten. Deze mening wordt echter niet gedeeld door de meerderheid. Het is erg afhankelijk van de positie in de zaal. Er volgt een stoelendans waarbij diverse leden een andere positie opzoeken. We laten de versterking zoals hij is, maar verplaatsen de subs naar voren op gelijke hoogte met de monitoren (stonden daarvoor achter de monitoren). Dit levert een duidelijke verbetering op van de integratie van de sub. Enkele eerder gedraaide nummers worden nog eens beluisterd en de algemene reactie is dat het zo nog beter klinkt.

 

Als afsluiting van deze bijzondere avond wordt nog het Pink Panther Theme van Monica Mancini gedraaid. Hans en Jan ontvangen terecht veel positieve reacties voor hun systeem en iedereen keert tevreden huiswaarts ondanks dat de avond een andere invulling kreeg dan bedoeld. Ook Hans en Jan zijn blij dat alles zo goed verlopen is ondanks dat het allemaal zo snel en onverwacht verzorgd moest worden. Onze dank daarvoor, en ook voor de inspanningen van de democommissie-leden die dit zo snel nog geregeld hebben!

Playlist:
1) Yello / Stay (Touch)
2) Eric Clapton / Hey hey (Unplugged)
3) Roxanne / Musica Nuda, Magoni & Spinetti
4) London Grammar / Hey now (If you wait)
5) Nena / Abschied (Wunder Gescheh’n)
6) Martha Argerich & Mikhail Pletnev / Prokovjev Cinderella
7) Pentatonix / White Christmas (A Pentatonix Christmas)
8) Arne Domnerus / Antiphone Blues, Traumeri R.Schumann
9) Jennifer Warnes / Somewhere, Somebody (The Hunter)
10) Nat King Cole / When I fall in love
11) Alison Krauss & Union Station / When You Say Nothing At All
12) Ulla Meinecke / Die Tanzerin
13) Itzhak Perlman / de Sarasate Carmen fantasie op. 25 4 Moderato (NY Philharmonic Zubin Mehta)
14) “ “ “ “ 1 Moderato “
15) Malia Boris Blank / Magnetic Lies (Convergence) 2x tweede keer subs gelijk met de monitoren
16) Prokovjev / Cinderella Herhaling op verzoek
17) Roxanne / Musica nuda Herhaling op verzoek
18) Monica Mancini / The Pink Panther theme

Veslag: Guus Das
Foto’s: Jean de Vassy

20 december 2018                                                                                                                                                                      

Verslag "legend Luidsprekers"

Vandaag is Kommer Kleijn te gast, die dit jaar al bij diverse demo’s is aangeschoven.
Hij wil ons vanavond de John Watkinson Legend 4000 speakers laten horen: De tijd-correcte 360 graden omnidirectionele speaker.



Kommer, afkomstig uit een muzikale familie, is vroeger 3D filmcameraman geweest en heeft zich daarnaast al heel lang bezig gehouden met onderzoek te doen naar alles wat maar met geluid te maken heeft.
In 2008 is Kommer met John Watkinson in contact gekomen en in 2010 zijn zij gaan samenwerken met het ontwikkelen van luidsprekers.



De Legend is ontstaan uit een onderzoeksproject. John en Kommer zijn hiervoor onderzoek gaan doen naar de interpretatie van geluiden door het menselijk gehoorsysteem.
Om dit te verduidelijken legt Kommer ons 2 termen uit, namelijk periodiek en a-periodiek geluid.
Een periode wil zeggen: 1 volledige gang van een geluidsgolf, die zich herhaalt en uiteindelijk uitdooft.
A-periodisch geluid is bijvoorbeeld een klap of een tik op een tafel. Hier is geen herhaling en dus geen periode.

Dit laatste is voor een luidspreker moeilijk om weer te geven, of goed weer te geven. De gereproduceerde golf vorm lijkt vaak totaal niet op het origineel.
A-periodisch geluid is daarentegen wel van het grootste belang in ons menselijk gehoorsysteem omdat dit te maken heeft met ons overlevings- of beschermingsmechanisme. A-periodisch geluid wordt door ons brein gescand op eventueel gevaar. Omdat dit mechanisme zo goed moet werken heeft ons brein dus al snel door als een dergelijk geluid gereproduceerd wordt door een speaker.



Ons gehoor kan a-periodisch en periodisch geluid onderscheiden. Als we bijvoorbeeld een belletje horen, horen we de aanslag van de klepel, dit is a-periodisch, en vervolgens de nagalm van de bel, dit is periodisch geluid.
2 factoren van periodisch geluid is de toonhoogte en het volume, de bijkomende factor die er bij a-periodisch geluid bij komt kijken is de tijdsinformatie.
We hebben dus een speaker nodig met een goede impuls- of steprespons. Elektrostaten zouden hiervoor prima geschikt zijn, maar dan het liefst zonder luisterruimte, dus buiten, en liefst ook alleen voor het midden en het hoog. Het laag wordt voor deze speakers wat lastiger en ook de reflecties in een kamer wegens hun gebundelde afstraling.
We kunnen het signaal (a-periodisch) weergeven, maar nu moeten we het nog goed kunnen overbrengen, dus willen we het liefste in alle richtingen laten afstralen zodat ons brein de reflecties goed kan koppelen met het directe geluid. Op deze manier krijgen we als luisteraar namelijk de juiste informatie. Als dit op een wijze gebeurt zoals wij dat in ons dagelijks leven gewend zijn bij het horen van natuurlijke geluiden, dán kunnen wij ontspannen luisteren. Daarom komt het a-periodisch geluid best uit één punt dat straalt naar alle kanten.

   

Met dit in ons achterhoofd kunnen we aan de slag gaan op technisch vlak.
Microfoons, recorders en versterkers die het a-periodisch geluid goed kunnen vastleggen en presenteren bestaan gelukkig al. Nu nog de speaker.
Het enige wat we wel moeten hebben zijn opnames waarbij op de juiste manier rekening gehouden is met het gegeven ‘tijdsinformatie’. Maar die zijn er gelukkig al in overvloed. Dat even terzijde.
John en Kommer ontdekten veel problemen bij de traditionele luidspreker, zoals: nadelen van de magneten en elektrische weerstanden, massatraagheid van bewegende delen, vervorming van membranen, resonantie, akoestische vertraging, fasefouten, verkeerde afstraling, etc.
Deze nadelen zijn allemaal aangepakt.
Aan 2 zijden bevindt zich een woofer en hierboven zijn een tweeter en een midrange speaker horizontaal geplaatst met een reflectiekegel ertussen, wat zorgt voor een 360 graden verspreiding.
Kommer laat opnames horen van een rinkelend belletje en een trommel en produceert het geluid live na, om ons te laten horen hoe natuurgetrouw de reproductie klinkt. Dit is verbazend ‘echt’.



Dan een opname van een drumsolo, wat hij met een portable recorder (Zoom H2n) gemaakt heeft. Ik heb deze recorder zelf ook en deze is inderdaad in staat om hele goede opnames te maken. Dit klinkt heel levendig.
Hierna het alom bekende ‘Walking on the moon’ van Yuri Honing. Dit is gewoon een ‘echte’ weergave. Anders kan ik het gewoon niet omschrijven. Diverse leden herkennen het nummer en geven aan dat op deze set echt heel mooi en gedetailleerd klinkt.

Heel natuurlijk en ruimtelijk en we kunnen verschillende ‘lagen’ in de weergave onderscheiden.
Vervolgens horen we een opname van een harp, wat echt als een harp klinkt, van het moment van de aanslag tot en met de laatste galm.
Dan een weergave van een volledig orkest, waar we elk instrument perfect in kunnen onderscheiden, met hetzelfde karakter wat het originele instrument heeft. Dit is gewoon te horen! Heel muzikaal!
Voordat we aan het speciaal bier gaan, sluiten we het eerste deel af met Edith Piaf, Non, je ne regrette rien, waarvan Kommer aangaf dat deze opname uit 1960 perfect is qua tijdsinformatie. Dit klinkt inderdaad levensecht, en iedereen is er stil van.
Omdat we de zaal in 2 helften hebben opgedeeld kan ik de reactie zien van de helft van mijn mede clubleden en ik zie iedereen afzonderlijk op zijn eigen manier genieten van de muziek.



Na de pauze legt Kommer nog wat uit over de speakers, onder andere dat ze 4 versterkers hebben, namelijk 1 voor elke spreekspoel. De speakers hebben actieve filters. Zoals DSP, maar dan analoog, ASP, dus op lijnniveau.
Kommer vindt filteren op powerniveau niet goed, omdat er dan veel verloren gaat aan de versterker.
Met dit systeem onderscheiden zij zich van andere speakerbouwers. Hij vertelt ook nog even over andere ontwikkelingen die ze doen zoals een systeem voor café’s en restaurants en een systeem voor bioscoopgeluid.
Kommer laat nog enkele verzoeknummers horen en het is wederom muisstil in de cafézaal. Iedereen geniet zichtbaar van de muziek en is in de ban van de speakers.

Ik verbaas me zelf bij elk nummer weer opnieuw hoe dynamisch deze speakers kunnen weergeven.
Een kerkorgel wordt van laag tot hoog, inclusief de galmen in de ruimte, zonder vervorming, perfect natuurgetrouw weergegeven.
Hoeveel speakers kunnen dit… goed?

Kommer doet er nog een schepje bovenop en laat ons tot slot nog een opname horen van een draaiorgel.



We hebben vanavond ontzettend veel geleerd over geluid, en we hebben geweldige reproducties gehoord van goede muziek.
Wij bedanken Kommer voor een zeer indrukwekkende avond!


Veslag: Cyriel Hoenen
Foto’s: Jean de Vassy


15 november 2018                                                                                                                                                                      

Verslag "Joenit"



Het fijne aan een avondje doorbrengen met de heren van Joenit is het feit dat ze je steevast verassen met goede muziek. Natuurlijk valt over smaak niet te twisten maar een ding is zeker, daar waar deze heren een demo verzorgen wordt buiten de normale paden getreden qua muziek keuze. Waarbij tijdens audio shows veelaal de bekende standaard audiofiele tracks worden gedraaid was dat deze avond anders. Natuurlijk is het goed om er één of twee audiofiele evergreens te spelen zodat iedereen weer even een referentie heeft.
Maar waarom de broers Sam en Bram Verellen van Joenit dit aan durven is naar mijn mening hun vaste vertrouwen in het kunnen van hun gedemonstreerde set en natuurlijk de jarenlange ervaring van het geven van demo’s.
Het was zelfs de allereerste “echte” clubavond in April 2001 dat ze in samenwerking met de audiozaak “De Opera”uit Oisterwijk voor de audioclub de demo verzorgden. Daarna weer in November 2002; Augustus 2007 en voor het laatst waren ze in Juni 2008 bij ons te gast. Het was dus al meer dan 10 jaar geleden dat ze bij ons op bezoek waren.

Vanavond hadden we een primeur te pakken met een exclusieve introductie van de Rega Planar 8 draaitafel uitgevoerd met een Apheta II element (mc). De nieuwe platenspeler volgt de filosofie die Rega ook op alle voorgaande platenspelers toepast; namelijk een licht en stijf design. Bij de Planar 8 hebben ze dit tot een extreme uitgevoerd door de volledige plint weg te designen en enkel de functionele delen licht en stijf uit te voeren met een materiaal dat ontwikkeld is door de luchtvaartindustrie. De Planar 8
bestaat uit een constructie van een gelamineerde polyurethaan schuimkern. De twee laminaat lagen maken het geheel erg stijf en met de harde schuimkern die erg licht is zorgt dit ervoor dat de Planar 8 zo’n 30% lichter dan zijn voorganger de RP8..



Dat gezegd hebbende valt voor het eerst die avond de naald in de groef en bij de eerste tonen van het openingsnummer van de avond weet de set een zeer breed stereobeeld weg te zetten. Qua stemweergave is het meteen raak door de echtheid en rust in de opname van Imalda May.

 

Tussen de nummers door vertellen afwisselend Sam en Bram verder over hun nieuwe draaitafel.

Een verder ontwikkeling in de Planar 8 is de magnesium versteviging tussen de draaitafel lagers en de arm die ervoor zorgt dat er geen ongewilde resonanties ontstaan die een afbreuk kunnen doen op de muziekweergave. De gehele lager constructie is compleet nieuw, net zoals de drielaags opgebouwde draaischijf die door het vliegwielconcept het momentum van een vaste omloopsnelheid moet waarborgen.
Dat ze het bij Rega serieus nemen blijkt ook uit het feit dat ze een jarenlange studie hebben uitgevoerd om het rubber van de riem dusdanig te krijgen dat deze geen invloed meer heeft op de muziekweergave. Om nog even een stapje verder te gaan is de riem dubbel uitgevoerd om de overgebleven oneffenheden uit te middelen om zodoende snelheidsverschillen te voorkomen. Je kunt zelf ook even op de uitgebreide website van Rega nalezen welke ontwikkelingen ze nog meer hebben gedaan ten gunste van de muziekweergave van de Planar 8.



De folkie country track “River Towns” van Mark Knopfler wordt zeer muzikaal neergezet. De saxofoon klinkt lekker relaxed zonder scherpe randjes terwijl het slagwerk het geheel met een zachte punch begeleidt. Het geheel is nergens opdringerig en speelt met een gemak wat vele uren luisterplezier op zal leveren.
De alweer 8 jaar oude Wind luidsprekers van Totem worden volledig in Montreal gemaakt. De ontwerpen van Vince gaan alweer zo’n 30 jaar mee. En deze ervaring heeft ervoor gezorgd dat de kasten met zwaluwstaart verbindingen worden uitgevoerd. Het fineer aan de binnenkant zorgt voor extra stijfheid. Verder wordt binnenkant niet volgepropt met dempingsmateriaal maar enkel met een dunne laag borosilicaat die ervoor zorgt dat energie snel wordt opgenomen. Ook de point-to-point crossovers zijn volgens een 30 jaar oud recept gemaakt.



Een van de redenen om voor de Wind te kiezen en niet voor bijvoorbeeld de Signature One is om de grote ruimte van onze audioclub te vullen met muziek. Daarnaast zorg het formaat van deze speaker er ook voor dat de mensen achterin de zaal de definitie van het hoog goed mee krijgen.

De Osiris versterker heeft geen ingebouwde mc voortrap en wordt daarom vergezeld door de Aura referentie mc voorversterker van Rega. Deze voorversterker is ook nog maar sinds een paar maanden beschikbaar voor de Benelux.
Het derde nummer swingt; je vergeet helemaal dat je naar een platenspeler aan het luisteren bent doordat er geen ruis, kraken of plops hoorbaar zijn. De elektrische gitaren  klinken als versterkt door echte buizen gitaar versterkers.



De LP “Live in Paris” is een mooie live opname waardoor de stem van Patricia Barber zijdezacht wordt weergegeven. Als de staande bas invalt hoor je de vingers over de bassnaren gaan en loopt het geheel zeer aangenaam door in het laag. Hierbij dragen ook de Totems bij aan het live gevoel door het brede stereobeeld wat wordt neergezet.
Ook als de band helemaal los gaat in de slotfase van “Norwegian Wood” blijft alles mooi overeind en hoor je de indivuduele instrumenten onafhankelijk van elkaar maar toch als geheel.

Bij het vioolconcert van Beethoven wordt de eerste viool mooi neergezet en de rest van de concertbak wordt er rustig ondergezet. Met deze opname klinkt het geheel tot wat teruggetrokken en mist af en toe wat attack waardoor het wel aangenaam klinkt maar een beetje spannig mist.
Dan maar eens een mannenstem van Frank van der Linden; bekend van de Vlaamse groep “de Mens” die dit jaar een solo project “Nachtwerk”heeft uitgebracht. Ook hier klinkt het mooi robuust en echt, maar wel een beetje braaf.
Achter in de zaal neemt de plaatsing in het stereobeeld toe en klopt het totaal plaatje beter. Het laag, midden en hoog is nu beter in balans. “You Want it Darker”, nou kom maar op. De stem van Leonard Cohen rolt door de zaal en zet de mineur van het nummer kracht bij.

Na de pauze voelt de set zich wat beter thuis en speelt een stuk strakker waardoor het allemaal wat interessanter wordt. En dat is zeker het geval bij Talk Talk met hun “Happiness is Easy” een track waarin veel gebeurd zoals de snelle tambourijn die levensgroot wordt afgebeeld.



Dan mag Clarence Clemens van de E-Street Band het intro verzorgen van “The River” waarop Bruce Springsteen invalt met mondharmonica. Hier wordt muziek gemaakt en wel Live in New York. Nu heb ik deze opname op SACD maar deze klinkt bij lange na niet zo muzikaal als op LP via de Planar 8 en Aura. Max Weinberg zit lekker losjes van achteren het ritme aan te geven. Dit doet de set heel erg goed. Er is overigens niet veel wat de set fout doet maar de set is wel wat voorzichtig.
De ruimte van de audioclub is vrij lastig om goed te krijgen en dat wordt nog maar eens benadrukt met het nummer van Bob Marley and the Wailers. Het is alsof de band in een dompige ruimte staat te spelen.
Wel vloeiend maar niet echt boeiend. Dan maar Santana op de draaitafel; en dat gaat de set een heel stuk beter af. Hier is alles weer een stuk opener en mooi in balans. En als het nummer is afgelopen mag de naald nog niet uit de groef van het luisterend publiek en worden we getrakteerd op nog een rondje Santana. “Black Magic Woman” houdt ons nog even van de straat.

Nadat “One Trick Pony” van Paul Simon is afgelopen sluit Cor de avond af en kunnen er nog wat vragen gesteld worden over bijvoorbeeld het gebruik van anti-statische hoezen en het doen van de jaarlijkse platen schoonmaak om de collectie zo goed mogelijk te laten klinken.



Sam en Bram Verellen krijgen uit handen van Cor een mooie fles wijn en de gebruikelijke AOB pen uitgereikt. Veel succes met jullie mooie Rega Planar 8 draaitafel!

€3199,- Planar 8 incl Apetha 2 mc-element, RB880 arm en Neo voeding
€5299,- Aura reference mc voorversterker
€8499,- Osiris versterker
€9800/set Totem Wind
€90/m Totem luidspreker kabel Tri-Wire (verzilverd koper)
€600,- Einstein interconnect
n.b. Einstein stekkerblok

Veslag: Erwin Verhaegen
Foto’s: Jeroen Klijntunte



18 oktober 2018                                                                                                                                                                      

Verslag "Quad-raad"
Serious music taken seriously

Vandaag is Theo Wubbolts bij ons te gast. Ik heb Theo diverse malen horen spreken op allerlei demo’s in het land. Bij de meeste demo’s waar uitleg gegeven wordt heb ik al snel zoiets van: “zo, en nu een stukje muziek”, maar bij Theo niet. Theo hoor ik even graag praten óver muziek, dan de muziek zelf.



Tevens kennen wij hem van de artikels in het HVT, waar Theo hoofdredacteur van is geweest. Dit zijn ook niet zomaar verslagen, maar hier is altijd weer zijn persoonlijke noot in terug te herkennen, wat zijn artikels uniek maken en interessant om te lezen.
Waar Theo in uitblinkt is dat hij het publiek, zelfs als dit geen audiofielen zouden zijn, weet te boeien met zijn filosofieën over muziek en high end audio. Hij kan namelijk als geen ander zijn visie aan de hand van zijn ervaringen op een verrassende manier inzichtelijk maken, voor iedereen.



We ervaren het dan ook als een grote eer dat hij vanavond bij ons aanwezig wil zijn.
Het was een indrukwekkende, maar vooral een interactieve avond, waarbij hij ons als het ware mee op reis heeft genomen, een reis door muziek en muziekbeleving en interpretatie. Hij wil ons als het ware luister les geven, maar vraagt ons ook naar onze mening.

Theo heeft de volgende apparatuur meegenomen:
System Audio saxo 70                                 1049 per stuk
Audiolab 8300 CD                                       1399
Audiolab 8300 A                                         1499
Perpetuum Ebner 1010MkII + Ortofon 2M blue  2499
Melodika phono kabel                                     49,95
Melodika LS kabel 4mm, 3m                             99,95
Melodika interlink                                           27,95
   
Theo vertelt over zijn apparatuur dat hij zich niet aansluit bij het principe ‘duurder is beter’ maar hij geeft aan dat hij bij ons te gast is voor de muziek, niet zozeer voor de specificaties van de apparatuur. Hij wil tevens laten zien en horen dat apparatuur en bekabeling met een geringe kostprijs helemaal niet verkeerd hoeft te klinken.

 

Theo vertelt ons als eerste hoe hij in ‘audioland’ verzeild is geraakt. Hij legt uit dan hij onder andere bij TransTec heeft gewerkt, een platenmaatschappij waarvoor hij heel veel gedaan heeft, en jarenlang eigenaar en hoofdredacteur is geweest van het blad HVT. Theo vertelt ook over zijn liefde voor het merk Quad. Hij heeft nog een Quad 66 set met Quad 63 electrostaten, wat zijn huiskamerset is.

Nu heeft hij een zaak met de naam Quad-raad. Hij is onder andere importeur van Audiolab, Mission, Castle, PE, etc.
Theo wil ons vanavond voorbeelden laten horen van opmerkelijke opnames, goed of slecht. Hij wil aan de hand hiervan zijn kennis delen die hij door de jaren heeft opgedaan. Bij een opname zijn 3 stappen van groot belang. 1) De opnameruimte, 2) Methodes van plaatsing en techniek omtrent de microfoon(s), 3) Afstemming van de opnameapparatuur.
Deze factoren zijn afhankelijk van elkaar. Als 1 verandert, moet het andere ook aangepast worden.
Theo laat ons er een voorstelling van maken hoe de transformatie naar onze set in de woonkamer gaat plaatsvinden. Het eerste probleem zijn de eerste reflecties via zijwanden, plafond en vloer.
Hoe meer de oppervlakten ‘spiegelen’ ofwel hoe hard/glad het oppervlak is, hoe sterker de reflecties.
De achterwanden zijn ook belangrijk, omdat het gereflecteerde geluid via de achterwand het vooruit stralende geluid niet mag beïnvloeden.

Theo laat ons een slechte opname horen, waar we duidelijk een verkeerd gebruik van de microfoons horen. We horen een orkest met koor. Door de opname horen wij de dirigent, via de opnamemicrofoons die helemaal vooraan staan opgesteld, instructies geven aan het publiek om mee te zingen.



Een tweede voorbeeld wordt gebruikt, waarbij we wederom een koor horen, waarbij de microfoons gericht staan op enkele koorleden die vooraan staan, waardoor de verhoudingen niet kloppen. We horen heel duidelijk enkele vrouwenstemmen, die we veel sterker horen dan de ondersteunende mannenstemmen achterin het koor.
Zelfde effect wanneer we in een grote kathedraal een koor opnemen wat vooraan staat en een orgel wat achter in de kathedraal staat. Het is erg moeilijk om dit kloppend te krijgen. Het duurt te lang voordat de microfoon het geluid van het orgel heeft opgevangen.

Theo laat nog een voorbeeld horen waarbij een cello veel harder klinkt dan een vleugel. Helemaal fout!
Vervolgens laat Theo een andere opname horen van een vleugel, in een volle concertzaal. Theo vraagt zoals altijd: “Wat is uw oordeel?”



Theo licht naderhand toe dat hij deze opname zelf heeft gemaakt. Deze opname is goed! Er is gekozen voor een goede afstand om de akoestiek van de concertzaal te reproduceren. De galm horen wij zoals hij daar aanwezig was. Een goede registratie dus.
Omgaan met galm is dus een belangrijk punt van aandacht wanneer we een opname maken. Een tweede belangrijk aspect is registerdoorzichtigheid, zoals Theo dat noemt. Bij een opname is het belangrijk om een muzikale balans vast te leggen in de afzonderlijke registers, die op een correcte wijze op de voorgrond moeten kunnen komen.

Theo laat nu een hele goede opname horen met ongeveer 6-8 celli en 6-8 bassen waarbij we de cello heel fraai op de voorgrond horen en het ondersteunende laag van de bassen dekkend op de achtergrond horen. (Benjamin Britten: Simple symphony)
Een derde aspect is tekstverstaanbaarheid. Theo legt uit dat het, los van de klank, ook belangrijk is om een goede weergave van teksten voor elkaar te krijgen. Hij zet ‘Graceland’ van Paul Simon op en laat ons naar de tekst luisteren, wat toch best veel te wensen overlaat.
Theo laat ons nog een opname horen van hetzelfde stuk (Bolero) maar telkens met een ander microfoonsysteem, op een andere plaats. Aan ons de vraag wat we horen. We horen duidelijke verschillen in dynamiek en openheid.
Tot slot laat hij nog enkele favorieten horen. Een piano opname van Glenn Gould. We horen hem zachtjes mee neuriën. Dit klinkt heel apart. We horen niet alleen de piano, maar ook de man achter de piano. Mooi!
Theo sluit af met Beethoven. Hij vind dit een groot componist waar hij veel respect voor heeft. Hij adviseert ons ook om symfonie 1 tot en met 9 te luisteren.



Na de stilte van alle indrukken volgt er ineens een welverdiend applaus van de clubleden aan Theo en bedanken hem voor deze geweldige ervaring.


Veslag: Cyriel Hoenen
Foto’s: Jean de Vassy


20 september 2018                                                                                                                                                                      

Verslag "New Transtec"

Vanavond wordt de demo verzorgd door Paul en Peter Mastenbroek. Importeur van de merken Quad, Luxman, Tannoy en VTL (Vacuum Tube Technology).

 

De avond begint later dan gewoonlijk omdat de zaal later beschikbaar was. Daardoor konden we de luistersessie pas beginnen om 20:30u. Het opstellen en tunen van de meegebrachte set heeft dus ook onder wat tijdsdruk moeten gebeuren. Paul laat zich daar niet door afleiden en begint zijn verhaal met een uitgebreid verhaal en betoog over de aangesloten spullen.
Prominent aanwezig zijn de Quad ESL2912 weergevers. Deze Elektrostatische weergever bestaat uit 6 afzonderlijke panelen. Twee van deze panelen zijn uitgevoerd met concentrische elementen die middels een vertragingslijn zodanig zijn uitgevoerd dat een puntbron benaderd wordt! Door het grote gezamenlijke oppervlak van alle panelen kan een afdoende laagweergave bereikt worden zonder inzet van traditionele woofers of subwoofer.



De specificaties voor het frequentiebereik zijn: 32Hz – 21kHz (-6dB). De Quad’s zijn niet bepaald gemakkelijk aan te sturen met hun efficiëntie van zo’n 86dB! Het aansturen met een buizenversterker is daarom niet direct de meest voor de hand liggende keuze. Toch zijn er (voldoende) voorbeelden dat zo’n combinatie toch heel goed mogelijk is en tot fantastisch resultaat kan leiden. De door Paul meegebrachte VTL S-200 buizenversterker moet dit gaan bewijzen. deze versterker levert 200 watt per kanaal aan een 5 Ohm belasting. De eindbuizen zijn van het type 6550 of KT-88. De opbouw is volledig gebalanceerd en voorziet in een automatische bias instelling.



De versterker is gebouwd als een hybride, dat wil zeggen dat men halfgeleider oplossingen gekozen heeft daar waar dit superieur is ten opzichte van buizen.
Als bron wordt gebruik gemaakt van de Quad Artera Solus CD speler.

 



Als de eerste muziek begint te spelen herkennen we de typische openheid en ongedwongenheid van een elektrostaat. Ikzelf ben altijd erg gefocust op de (correcte) weergave van stemmen. Ik wordt prima op mijn wenken bediend. Stemmen worden tonaal realistisch en in afbeelding (formaat) correct weergegeven (bij goede opnamen althans). Sommige systemen hebben nogal eens de neiging om een zanger of zangeres af te beelden met een geluid (hoofd) groter dan normaal. Ik ga tijdens de demo ’n paar keer verzitten, maar vind niet de optimale luisterpositie. Altijd lastig om in een grotere groep de prestaties te beoordelen. De verschillen zijn per positie waar ik ga zitten best groot. Als iemand die voor me zit even opstaat verandert dat het geluid ook weer. Ik vind ‘iets’ in het geheel niet kloppen.



Dit gevoel blijft me bij tot aan de pauze. Tijdens de pauze hoor ik eensluidende verhalen van andere leden.
Als Paul na de pauze weer het woord neemt, blijkt dat hij zelf ook iets gemerkt had. Bij nader onderzoek bleek dat een instelling op de Artera CD speler niet optimaal was. Deze CD speler is namelijk een gecombineerde CD loopwerk + DAC + geïntegreerde versterker. Omdat we natuurlijk via de VTL speelde mocht er dus geen negatieve beïnvloeding zijn van de ingebouwde versterker. Dat bleek voor de pauze nog wel het geval maar Paul heeft dat opgelost.

Zoals wel vaker (heel vaak zelfs), klinkt het na de pauze beter. Dat deze weergever voor voldoende laagweergave kan zorgen wordt gedemonstreerd met een aantal nummers die hierin afdoende konden voorzien. Oké, daar hoeft niemand meer aan te twijfelen, punt gemaakt! Opgevangen opmerkingen; schoon en strak laag, verfijnd in het middengebied. Een enkeling mist toch de kracht van het laag zoals van een conus-driver.

 

Paul biedt nog aan om een aantal nummers op verzoek te draaien, maar we zijn niet meer gewend om CD’s mee te brengen! Gelukkig is de selectie die Paul meegebracht heeft uitgebreid en afwisselend genoeg om iedereen te bedienen. Zo kan ieder die wil zijn favoriete muziek nog even luisteren op deze bijzondere set. En als ze nog twijfels hebben of deze set gewoon nog een willen zien excelleren, dan kan dat op de XFi-show die het weekend hierna gehouden wordt.
en Peter bedankt voor deze fijne demo en geniet van de traditionele AOB fles wijn.

Gedemonstreerd met:

Luidsprekers: Quad ESL 2912
Versterker: VTL S-200 (hybride buizen)
Bron: Quad Artera Solus

Veslag: Guus Das.
Foto’s: Jean de Vassy

16 augustus 2018                                                                                                                                                                      

Verslag "Terrason Audio"

Op deze demo-avond stelt Cor ons voor aan Ewald Verkerk van Terrason Audio.

Terrason Audio is importeur / distributeur van een aantal mooie merken waaronder Arcam, Ruark Audio Mola Mola, Vivid Audio en Audeze.
In juli 2015 was Ewald ook al te gast, toen nog uitkomend voor Audiac en toen lieten hij ons horen dat er met een redelijk budget ook al een goede sound neergezet kan worden.

De set die Ewald vanavond heeft meegenomen voor de demonstratie is wat kostbaarder en bestaat uit:
•    Mola Mola Makua                              €8.490 met intergrated D-A convertor insteekboard €5.990
•    Mola Mola Kaluga eindversterkers         €5.990 per stuk
•    Vivid Audio GIYA G4 S2 luidsprekers      €29.990
•    Vivid Audio GIYA G4 Woodblock            €1.698
•    SOtM sMS-200ultra Netwerkspeler
•    Accusound bekabeling
•    NAS met muziekbestanden

Ewald stelt hardop de vraag met wat voor muziek begin je eigenlijk een audio demonstratie? Uit het publiek roept iemand Rammstein maar Ewald had zelf een andere opener welke zijn dochter had aangegeven en werden we getrakteerd op Ariane Grande met het nummer Get on your knees.

Dit nummer blinkt niet uit in opname kwaliteit en valt niet in de muzikale keuze van de luisteraars maar het heeft wel veel sub-laag. Aan een paar leden, waaronder ik zelf, wordt gevraagd om onze hand op de kast te leggen en te voelen of we kasttrillingen kunnen waarnemen. We kunnen concluderen dat bij heel veel laagweergave op luid niveau we zeer weinig tot geen kasttrillingen kunnen waarnemen.

 

De kasten zelf zien er zeer futuristisch uit met die krul naar achteren toe maar dit is niet alleen van esthetisch aard maar heeft ook een belangrijke functie voor de bas.

Uitleg van Vivid Audio:
Het grote technische probleem met baseenheden is niet de vorm van de geluidsgolven, zoals in midden- en hoogfrequente drivers: het is de enorme hoeveelheid lucht die ze produceren. We gebruiken geventileerde kasten om de prestaties bij lage frequenties te verbeteren. Geluid vanaf de achterkant van de driver zorgt ervoor dat lucht door een poort naar binnen en naar buiten stroomt, waardoor de kegeluitstoot en vervorming worden verminderd - maar alleen als de lucht soepel beweegt.

 

In veel systemen is de poort gewoon een buis; en waar het de kastmuur ontmoet, is er een harde rand. Dit creëert turbulentie die op hogere geluidniveaus te horen is als een duidelijk 'chuffing' geluid. Dus in Vivid Audio-luidsprekers worden zowel de binnen- als de buitenzijde van de baspoorten voorzichtig uitgebogen, waardoor de luchtstroom vloeiender wordt en turbulentie en vervorming worden geëlimineerd.

Een andere belangrijke bron van resonantie beïnvloedt het geluid van de achterkant van de driver, dat stuitert tussen de boven- en onderkant van de behuizing, waardoor bepaalde frequenties gaan rinkelen. De conventionele oplossing is om gewoon de hele ruimte te vullen met vulling, maar terwijl dit de resonanties enigszins verzwakt, neemt het ook de basenergie uit de poort weg. Taps toelopende buizen direct bevestigd aan de achterkant van de drivers zijn de complete oplossing voor het voorkomen van resonanties in de midden- en hoge frequenties, maar dezelfde techniek toegepast op de baskamer resulteert in een zeer slechte uitvoer van lage frequenties.
 
Bij Vivid Audio hebben ze een behuizing ontwikkeld die het beste van beide combineert. De reflexkamer eindigt in een exponentieel taps toelopende buis met een snelheid van tapsheid (bekend als de afsnijfrequentie) vier maal de poortafstemming. Hierdoor blijft de uitvoer van de poort volledig onaangetast, maar worden de resonanties van de kast geëlimineerd.

Dit (gepatenteerde) ontwerp van de behuizing geeft de luidsprekers een uniek, opgeruimd baskarakter, terwijl de conische hoorn de Giya-luidsprekers ook een opvallende en onderscheidende contour geven.

Door de Reaction Cancelling Compliant Mount (Bass driver die tegenover elkaar zitten) hebben we geen gewicht nodig (zelfs het vlaggenschip Giya G1 Spirit weegt slechts 80kg) maar er is stijfheid nodig. Dus, we bouwen onze kasten met behulp van een vacuuminfused glasvezelversterkt composiet, waardoor we rigiditeit kunnen toevoegen precies waar het nodig is. De GIYA G4 S2 weegt daardoor maar 15 Kg want mij zeer verbaasde omdat het er wel zeer massief uitziet.

De muziek die volgt loopt uitéén in stijlen maar laat goed horen wat het systeem kan brengen. De Mola Mola en Vivid audio combinatie geeft weer wat het bron materiaal in zich heeft en ik dwaal een beetje af met het idee hoe dit bij mij thuis zou kunnen klinken met de aanwezige akoestische aanpassingen….

Tot aan de pauze worden de volgende muziekstukken ten gehore gebracht:
-    Tarantella Napoletana – Tono Hypodorico door L’Arpeggiata
-    Satan your Kingdom – Willie Nelson
-    She allready made up het mind - Lyle Lovett
-    Ultime Cosmos – Lucien Dubuis Trio & Marc Ribot
-    Riders on the Storm – Luca Aquino (cover)
-    Do nothing till you here frome me – Ella Fitzgerald
-    Continuum – Justin Taylot (Klavecimbel)
-    Dusk – Qope (opgenomen in een Kerk te Schiedam)
-    Aerosmith – Walk this way

Ewald prijst van de Mola Mola combi vooral de voorversterker aan, met zijn jaren langen ervaring in de audiowereld is hij van mening dat dit één van de beste voorversterker is die ooit is gemaakt.

De S2 uitvoering van de Giya 4 heeft t.o.v. de eerste versie  een versterkt front en een verbeterde crossover filter. De kleur van het meegebrachte exemplaar vind ik persoonlijk heel mooi en vanuit de zaal wordt er opgemerkt dat dit lijkt op de kleur welke je kan vinden op de muren van het Rijksmuseum.  Na verdere uitleg over het grote voordeel van de tubes achter de drivers  heeft Ewald ook wat losse onderdelen meegenomen om het wat tastbaarder te maken. Eén van die onderdelen is de  tapered Tube loading.

Uitleg van Vivid Audio over de tapered Tube loading:
Voor de luisteraar is het geluid dat geproduceerd wordt aan de voorkant van de luidspreker natuurlijk het belangrijkste. Voor ons als ingenieurs is de kwestie van het geluid dat van achteren komt net zo belangrijk.

Tenzij het is opgenomen of verdwenen, zal het reflecteren van de achterwand van de kast en interfereren met de voorwaartse straling waardoor het ongewenste kleur en resonantie toevoegt. Onze oplossing is Tapered Tube Loading (TTL), die is ontworpen om het achterwaartse geluid te absorberen. De driver is gekoppeld aan een buis die exponentieel versmalt en is gevuld met wolvezel. De taper comprimeert op natuurlijke wijze het dempende materiaal, zodat aan het einde van de buis het geluid volledig wordt geabsorbeerd; niets wordt door het diafragma teruggekaatst. TTL is nu onze standaardoplossing voor alle Vivid Audio midden- en hoge frequentie-eenheden.
Ewald verteld in vogelvlucht de geschiedenis van Laurence Dickie en zijn carriere bij B&W. Laurence Dickie is ook de ontwerper van de roemruchte B&W Nautilus luidspreker. Hij leidt nu een enthousiast R&D-team, dat de bij de Nautilus opgedane ervaring combineert met actuele kennis om te komen tot de Vivid luidsprekers.
Na de pauze uiteraard meer muziek aangevuld met verhaaltjes en meer uitleg, dit brengt Ewald op een leuke en enthousiaste wijze.

De volgende muziekstukken worden ten gehore gebracht:
-    Les Bruxes – Niet bekend van wie dit is maar het klinkt zeer interessant en wordt wonderschoon weergegeven.
-    Shostakovich: Symphony no 8 in C minor, Op. 65 Allegro non troppo – Leonard Starkin -Mooie opname en geweldig weergegeven.
-    Tom Waits – Franks Wild Years
-    Aafke Romeijn – Karakter
-    The Flamong Lips – A Day In the Life (Beatles cover)
-    Benny Carter – A Walkin’ Thing
-    Nathalie Merchant – Motherland
-    Wilco – Impossible Germany

Tijdens alle nummers die passeren hoor je duidelijk dat het systeem wat hier de muziek maakt niets verbloemt, zoals het op CD of in de streaming file staat zo wordt het weergegeven.

We hebben vanavond weer iets heel speciaals gehoord en dan rest ons niets anders dan Ewald te bedanken met een fles wijn en een dikke thumbs up voor het systeem wat hij ter demonstratie heeft meegebracht.

Veslag: Dennis Muijs
Foto’s: Jeroen Klijntunte

19 juli 2018                                                                                                                                                                      

Verslag "De klank van zelfbouw"

Cor van Zundert opent de avond met als thema “De klank van zelfbouw”.



In tegenstelling tot de andere avonden wordt deze avond voor een behoorlijk deel gevuld met zelfbouwapparatuur. Het was eerst de bedoeling om een demonstratie te verzorgen van “ruimtelijkheid” ofwel een zo goed mogelijke holografische muziek weergave.
Dit bleek moeilijk en de opzet is uiteindelijk anders geworden.
- Vintage Audio Repair is opnieuw te gast, ditmaal met het nieuwste prototype van de bijzondere True Blue Box
versterker en een mooie platenspeler.



- SOS solutions heeft een Rapsberry Pi shield ter beschikking gesteld met daarop de Dion-Audio LOCO, een
DAC gecombineerd met een klasse-D versterker.
- Guus Das heeft zijn Accuphase E-560 geintegreerde versterker meegebracht.
- Cor heeft een aantal Audio Streamer varianten op basis van de Raspberry Pi meengenomen.
(Als back-up ook zijn Tentlabs b-DAC).
- Op het hoofdmenu staan de “Chiropter 105” luidsprekers gebouwd door Cyriel Hoenen.

 

Cyriel heeft ook nog zijn Loewe Legro CD speler meegenomen.
Cor begint met een presentatie dit keer op een mooie grote TV.
Cor licht toe wat er deze avond gedemonstreerd gaat worden op gebied van de kleine RPi (Raspberry Pi) computers.
Cor zijn missie is dat hij probeert aan te tonen dat er ook zeer betaalbare HiFi componenten bestaan.
Cor geeft aan een voorkeur te hebben voor de ESS Sabre DAC’s.
Helaas gaat dit niet altijd op want zowel zijn Tentlabs b-DAC en ook de Allo Boss I2S DAC zijn beide gebaseerd op
Burr Brown (Texas Instruments) DAC’s.
Maar de Collybia Mamboberry HD DAC+ heeft bijvoorbeeld wel een ESS Sabre 9023p DAC chip.
Hij benoemt ook de Allo Kali I2S reclocker die het I2S signaal buffert en vervolgens met een zeer lage jitter
doorgeeft.
Helaas werkt de Allo Kali volgens Allo niet met alle I2S DAC printen (zoals de Allo Boss DAC). Maar Cor bewijst
deze avond dat het wel werkt.
(Red. Mogelijk omdat de Boss een master DAC is genereert hij zijn eigen kloksignaal en geeft de Kali
reclocker geen verbetering ten opzichte van alleen een Boss DAC wat betreft de I2S klok).
Ook is een Allo DigiOne print voor de RPI aanwezig, deze geeft een galvanisch gescheiden SPDIF signaal uit met
een extreem lage jitter.

Cor begint de demo met als bron de RPi met een “LOCO” DAC-AMP, de LOCO is een DAC met een klasse-D versterker van het Nederlandse merk Dion-Audio (Arnhem).



De muziek staat op een SD kaart in de RPi en de bediening (via een tablet/telefoon) gaat via de nieuwste
versie van het programma moOde (op basis van Debian Stretch, een Linux variant).
Cor geeft aan dat de ondersteuning van moOde goed is, ontwerper Tim Curtis reageert goed en snel.
De Chiropter 105 luidsprekers zijn wel via ogenschijnlijk erg dunne luidsprekerkabels aangesloten op de LOCO versterker.
De volgende twee tracks worden gespeeld:
- Hans Theessink / Slow Train.
- Yello / The Rhythm Divine (met Shirley Bassey).
De versterker speelt heel verdienstelijk het geluid is heel helder (misschien een beetje te schel) de basweergave
blijf wat achter. Best een mooi systeem maar het mist toch de echte high-end klasse.



Nu wordt de True Blue Box versteker van Vintage Audio Repair aangesloten.
Dit is een heel bijzondere versterker opgebouwd rond het Axign IC.
Het is niet alleen een hoogwaardige klasse-D versterker maar ook een geweldige DAC (beide functies worden
door het Axign IC verzorgd).
Er zijn nu zelfs twee Axign IC’s opgenomen, de eerste verzorgt de 4 analoge ingangen (192/32 digitaal uit) en
de tweede is voor de “ultime” klasse-D versterker.
Helaas was het nog (net) niet gelukt de RIAA correctie in het IC te realiseren, dat komt zeer spoedig. Dan is een
volwaardige Phono ingang aanwezig.
De versterker heeft nu in de huidige uitvoering een uitgangsvermogen van maar liefst twee maal 250 Watt!
De bron is de RPi met Allo Boss I2S DAC. Dus analoog uit naar een analoge ingang van de TBB.

- O-Zone percussion group / Jazz Variants.
- Hans Theessink / Slow Train.

Het geluidsbeeld is weer een beetje schel de nadruk ligt, op de eerste rij, erg op de hoge tonen.
Nu wordt de platenspeler van Vintage Audio Repair aangesloten.



De speler is een Technics SL-1210 MK2, met Audio-Technica element VM540ML.
Dit is een moving magnet element met microline naald, het is de beste uit de serie (~289 Euro inclusief headshell).
Omdat het Vintage Audio Repair nog (net) niet gelukt is de RIAA phono ingang te realiseren wordt nu gebruik
gemaakt van een NAD PP4 phono voorversterker met RIAA correctie.
- UB-40 / Reefer Madness.
- Donald Fagen / I.G.Y.
- Fink / Perfect Darkness.
- Jeff Buckley / Hallelujah.
De luidsprekers zijn zeer dynamisch en het laag is niet nadrukkelijk aanwezig maar het klinkt goed en schoon.
Het hoog blijft een punt van discussie, het lijkt of de platenspeler in deze combinatie dit eerder versterkt.
Het hoog wordt waarschijnlijk behoorlijk gebundeld door de 4 inch breedband luidspreker en de balans lijkt wat
door te slaan naar het hoog.
Hierbij moet opgemerkt worden dat ik zelf op de eerste rij zat. Daarom heb ik besloten na de pauze op rij 3 plaats
te nemen.

PAUZE

De pauze duurt iets langer dan normaal omdat Vintage Audio Repair vertrekt en zodoende de apparatuur ingepakt moet worden.
Natuurlijk willen we Vintage Audio Repair erg bedanken voor de inzet en het tonen van een blik in de toekomst met de True Blue Box.
Nu wordt de Accuphase E-560 versterker van Guus Das aangesloten, deze keer bi-wired.
Deze versterker hebben we vaker gehoord en kennen we als een zeer goede versterker.



Cyriel geeft een toelichting op zijn Chiropter 105 luidsprekers.
Hij was altijd gecharmeerd van de vroegere Kef RR-104 luidsprekers en streefde ernaar een dergelijk geluidsbeeld zelf in zijn luidsprekerontwerp te realiseren.
De keuze viel uiteindelijk op een 4 inch breedband luidspreker met een titanium conus.
Voor het laag is een 7 inch woofer gebruikt in een basreflex behuizing.



Cyriel heeft de basreflex poort voorzien van een afdekplaat op zodanige wijze dat de druk wel weg kan
maar de poort niet echt volledig meedoet. De interne bekabeling is zo kort mogelijk gehouden.
Het scheidingsfilter is ontwikkeld in samenwerking met ZMI Audio.
Het is een 6 dB eerste orde filter geworden met slechts enkele componenten.
(De scheidingsfrequentie ligt bij 400 Hertz).
De kast staat gewoon op de vloer dat kan want er zijn zeer weinig trillingen.
De luidsprekerkast is onderin gedeeltelijk met zand gevuld.
Volgens Cyriel heeft een scheidingsfrequentie van 400 Hertz het voordeel dat het meest kritische gebied (stemmen) door 1 luidspreker wordt verzorgd. Dit voorkomt ongewenste faseverschillen.
Cor vult aan dat dit systeem daardoor meer ruimtelijkheid geeft. Een filter frequentie in het kritische gebied, al is het met één condensator en één spoel, “introduceert onvermijdelijk hoorbare tijdsverschillen” aldus Cor.
De luidsprekers zien er heel mooi afgewerkt uit, een mooie witte hoogglans voorkant en een zwarte matte afwerking van de kast.
Ook een voordeel is dat bi-wiring mogelijk is. Hiervan wordt met de Accuphase dan ook gebruik gemaakt.
Als bron wordt weer de RPI met Allo Boss DAC gebruikt.
- Oslo Gospel Choir / Navet Jesus Blekner Aldi (Salmeskatt).
- Paul Simon / The Sound of Silence (live).
Het gaat beter met het hoog, de plaatsing lijkt op rij 3 ook veel beter. (Ongeveer het focuspunt).
Cor geeft aan dat het publiek ook heel mooi naar voren komt in de opname van Paul Simon.
De luidsprekers geven een goed gebalanceerd geluidsbeeld, een mooie plaatsing en zijn zeker muzikaal te noemen.
Als we het hoog even parkeren (zie einde verslag) dan is er een grote muzikale potentie aanwezig.
Een heel knap resultaat voor een van de eerste zelfbouw ontwerpen die we horen.
Er ontstond een levendige discussie over wat HiFi is en wat we daar onder moeten verstaan.
Buiten smaakverschillen zijn er ook objectieve doelen.



We besluiten een proef te doen om de luidsprekers verder in te draaien.
- Yello / The Rythm Divine - toe-in als eerst (focuspunt rij 3) hoog, best een beetje schel
- Yello / The Rythm Divine - toe-in 45 graden Met de 45 graden hoek horen we meer laag en de plaatsing is beter het hoog blijft een twijfelgeval of is misschien niet veranderd.
Nu worden de luidsprekers dichter bij elkaar geplaatst, de toe-in wordt weer ongeveer 30 graden.
- Renee Olstead / My Baby Just Cares for Me.
Vooraan lijkt het minder schel, dus echt nog beter.
Nu worden op verzoek van Hans van Liempd de bi-wiring kabels verwisseld (hoog/laag).
Er werden namelijk twee verschillende types kabel gebruikt.
- Hans Theessink / Slow Train.
Dit pakt heel goed uit. Nu horen we een vol laag en ook een veel beter en minder schel hoog!
Dit was verreweg de beste opstelling/configuratie van de hele avond.
De luidsprekers klinken zo erg goed en dat is jammer van de uitvoeringen eerder deze avond.
Wat ook opvalt is het dat de luidsprekers een behoorlijk luid en dynamisch geluidsniveau kunnen produceren of anders gezegd ze kunnen heel luid spelen.
Al met al een mooie prestatie van deze muzikale luidsprekers die volgen Cyriel een bescheiden bedrag
gekost hebben. Indien er belangstelling is kan hij er natuurlijk nog meer maken.
Opgemerkt moet worden dat de Accuphase in deze configuratie ook perfect zijn werk doet.
Omdat we hiermee aan het einde van deze zeer interessante en leerzame luisteravond zijn gekomen bedankt Bert van Dinter de organisatoren Cyriel, Cor en Guus.

 

Natuurlijk krijgen zij de gebruikelijke fles wijn en de AOB pen.

Veslag: Hans Hartsuiker.
Foto’s: Jean de Vassy



21 juni 2018                                                                                                                                                                      

Verslag Ilumnia

Op deze demo-avond stelt Cor ons voor aan de Belgische broers Tom en Jef Nuyts. Bedenkers en bouwers van Ilumnia luidsprekers. Hun goede vriend Lucas van der Sterre vergezelt hen. Lucas leent zijn kritische oren aan de broers en levert ook veel van de muziek, o.a. van de playlist van vanavond.

 

Redelijk wat leden van onze club hebben de Ilumnia luidsprekers al eens gehoord op de X-Fi. De potentie die daar gehoord werd was er de reden van om de bedenkers van dit speciale concept eens bij ons uit te nodigen. Want speciaal is het wat deze jonge broers bedacht hebben. Ze beseften heel goed aan het begin van hun avontuur dat ze niet zomaar de zoveelste moesten zijn die met conventionele drivers iets zouden gaan bouwen. Ze legden de lat direct heel hoog, en wilden de beste driver ter wereld gaan maken! Ga er maar aan staan!

Tom is een gedreven prater, en in zijn verhaal horen we dat hij al een zeer uitgebreide selectie audio apparatuur in huis heeft gehad. Meestal van zeer gerenommeerde merken en van hoog niveau. Onder andere Gamut El superiores luidsprekers. Het was de snelheid en het ongecomprimeerde geluid van dit soort luidsprekers die de broers erg aansprak. Hun zelfbouw project moest dit niet alleen evenaren maar hun doel was dit zelfs te overtreffen.

Samen met zijn technisch onderlegde broer Jef gaan ze eerst onderzoeken wat er aan de conventionele conus-drivers ‘mankeert’. Ze komen tot de conclusie dat met alle technische vooruitgang tenminste 1 nadeel nog nooit volledig is weggewerkt. Dat zijn de ongewenste resonanties en niet lineariteit die veroorzaakt worden door de surround (rolrand) en de spider. Ze stellen zich tot doel om dit probleem uit de weg te ruimen, en tegelijkertijd de beste conus-driver van de wereld te realiseren!

In 2010 beginnen ze met hun eerste ontwikkelingen. Om de genoemde problemen van de surround en de spider te elimineren baseren ze hun ontwikkeling op een magnetisch opgehangen ‘zwevende’ conus.

 


Dat je zoiets niet zomaar in elkaar knutselt blijkt uit de modellen die ze hebben meegebracht. Dit zijn volwaardige high-tech constructies uit zware, vol aluminium gefreesde en gedraaide (68) onderdelen. Gecombineerd met de voedingsunit uit de hoge hoed van Jef wisten ze een nagenoeg 100% lineariteit te realiseren. Als ze na 3 jaar een eerste werkend prototype hebben, realiseren ze zich dat ze op de goede weg zijn. Ze herkennen de bijzondere resolutie en snelheid waarnaar ze streefden. Ze hebben daarop direct patent aangevraagd op hun vindingen.

Het tunen en het bouwen van de kast heeft daarna nog eens 3 tot 4 jaar geduurd. Ze zijn daarin verder gegaan dan menig andere ‘zelfbouwer’ terwijl de intentie in het begin nog helemaal niet was om er een commercieel product van te maken. Broer Jef heeft de eerste precisie onderdelen zelf gedraaid en gefreesd, maar hun gedrevenheid naar perfectie vergde zoveel van de toleranties op de geproduceerde onderdelen dat ze hebben uitbesteed in diverse delen van de wereld, Duitsland, Noorwegen, Nederland, USA tot in China toe! Vele potjes met een licht afwijkende samenstelling van magnetische vloeistof en kasten vol met proto-onderdelen zijn daar in huize Nuyts nog getuige van. Het hoog boven 6000Hz wordt verzorgd door een licht gemodificeerde Scanspeak illuminator die fasecorrect geplaatst is boven de omgekeerde conus. We hebben hier dus te maken met een gedeeltelijk omni-directioneel systeem met een directionele component voor de hogere frequenties. De kast die ook na vele iteraties ontstaan is, bestaat nu uit verlijmde (hoge kwaliteit natuurlijk) berken multiplex panelen. Ook is gelijktijdig een stijve bracing geïntegreerd. Voor de filtering heeft Jef gekozen voor een (soort van) 1e orde filter om het aantal onderdelen in de signaalweg te minimaliseren.



Uiteindelijk heeft dit alles geleid tot het schitterende product dat voor ons staat. Een professioneel en erg aantrekkelijk ogende luispreker, maar wel anders dan anders! Het tunen is gebeurd naar hun eigen inzichten en ideeën over zuiverheid en detailrijkheid te samen met een uitgebreid luisterpanel van audioliefhebbers. Het blijft natuurlijk persoonlijk, en ze staan dan ook open voor onze opmerkingen en suggesties. Luisteren dus.

Luisteren:
We horen al snel dat hier iets bijzonders staat te spelen. De instrumenten zijn onderling goed te onderscheiden en zelfs de zachtste geluidjes komen goed los van de rest. Bekkens klinken heel natuurlijk (voor zover ze goed in de opname zitten natuurlijk). Piano aanslagen klinken heel realistisch en de tonen klingen mooi uit. En stemmen? Er hebben weinig systemen in ons clubgebouw gestaan die stemmen zo realistisch hebben weergegeven! Dit is echt een heel sterk punt van deze luidspreker. Muziek met koor is ronduit geweldig mooi. Drum en percussie worden op een zeer hoog realistisch niveau weergegeven. Een van onze leden merkte op dat hij het ‘woodblock’ zelden zo correct had horen weergeven.



Zijn er nadelen? Eerlijk gezegd blijft de laagweergave achter bij de kwaliteiten van rest van de luidspreker. Het laag is niet strak en er zit een vervelende resonantie in. Dit leid helaas af van het kritisch luisteren naar de werkelijke kwaliteiten van dit systeem. We kennen dit probleem in onze ruimte. Het komt helaas vaker voor en heeft veelal te maken met de plaatsing van de luidsprekers. Ondanks dat de broers de ruimte akoestische nagemeten hebben en als prima beoordeeld hebben, gaat hier echt iets mis. Daarom wordt na de pauze de poort aan de voorkant afgestopt met dempingsmateriaal waardoor de basreflex frequentie werd verlaagd naar 50Hz. in plaats van voorheen 65Hz (volgens opgave Tom). Dit helpt enigszins maar perfect is het nog niet. Het laag is wel strakker, maar ook zwakker. Maar we kunnen ons weer beter concentreren op het mid-laag tot hoog. Dat blijkt bij een percussie nummer dik in orde. Heel levendig en life-like met een fantastische dynamiek.

 

Maar er blijkt nog een probleem dat door meerdere leden geconstateerd wordt. De focussering is niet bijzonder. Ik zelf constateer een sterk links-rechts beeld met een gat in het midden. Maar die beleving kan per zitpositie natuurlijk anders zijn. Het is ook nagenoeg ondoenlijk om het geluid op alle plaatsen optimaal te krijgen. Demogevers zijn genoodzaakt om een soort gemiddelde plaatsing te doen zodat overal een enigszins acceptabel geluid en afbeelding ontstaat, maar dat is zelden of nooit optimaal. Na enige nummers schakelen we over op de meegebrachte Jadis DA50 Signature versterker. Na het verhelpen van de initiële brom, horen we een iets levendiger geluid. Het laag wordt helaas niet beter (was ook niet te verwachten). De nummers die we hierna nog spelen laten genadeloos de opnamekwaliteit horen. En zo hoort het ook bij een goed en eerlijk systeem. Hier is geen sprake van een vriendelijk ‘sausje’ over het geluid, dit is een luidspreker voor puristen. Het aangevraagde nummer van Diana Krall klinkt levendig, dynamisch en realistisch. Met name ook de piano!

Tegen het einde van de avond geeft Tom nog uitleg over de voeding die de controle van de electro-magnetische ‘ophanging’ regelt. Deze kan in standen minder strak en strakker gezet worden en hierdoor optimaal aangepast worden op de aangesloten versterker. Ook is hiermee een persoonlijke voorkeur in te stellen.



We hebben vanavond weer iets heel speciaals gehoord, en ondanks de lichte kritiek (op de laagweergave) is de algemene indruk dat hier een hele mooie luidspreker met heel veel potentie heeft staan spelen. Tom en Jef bedankt voor deze mooie demo, en Lucas bedankt voor je mooie muziek keuze.

Naschrift:
Toen bijna iedereen al weg was, was ik nog aanwezig met twee mede clubleden. Ik vroeg om nog een nummer van Leonard Cohen te draaien en ging op de beste stoel zitten. Nog steeds miste ik het juiste podium en een strak geplaatste midden afbeelding. Op ons verzoek werden toen de luidsprekers een heel stuk minder ver uit elkaar geplaatst. En zie daar!!! Alles kwam op z’n plek. Zelfs het laag was nu heel goed onder controle. Wat een genot. Gelukkig hebben we dit systeem dus nog heel kort kunnen horen met een meer ideale plaatsing zodat ik nu kan zeggen en schrijven dat deze luidsprekers met een correcte plaatsing echt een fantastische beleving bieden!!
Waar is mee gespeeld: We zijn de avond aangevangen met een Esoteric C03 voorversterker op Gamut D200mk3 eindversterkers. De interlinks waren van Nordost (Blue Heaven) en Gamut Wormhole. Vervolgens hebben we gespeeld met de Jadis DA50 Signature die was verbonden met de DAC door een MIT Magnum 1.3. De luidsprekerkabel was een Kimber Select KS3033. Daarbij ook de voorste poort van de speakers gedempt waardoor we de basreflex frequentie hebben verlaagd naar 50Hz. (in plaats van voorheen 65Hz) De DAC was een EAR Yoshino DACute.

Veslag: Guus Das
Foto’s: Jean de Vassy

Feedback van Tom en Jef van Ilumnia
We vinden dat de review perfect weerspiegelt wat we die avond gehoord hebben. Dus daar valt niets op aan te merken.
Wat het laag betreft zijn we opgelucht dat je toch nog de voetnota eraan toegevoegd hebt maar betreuren het dat niet iedereen dit zo heeft mogen beleven, helaas een gemiste kans.
Even wat toelichten hierbij : In de eerste prototypes was er soms wel degelijk een probleem met het laag. Dat werd duidelijk in sommige ruimtes waarin we getest hebben of demo gedraaid. Dit probleem was er zeker niet overal maar was - zelfs met een goede plaatsing - ook niet overal op te lossen met enkel goede plaatsing. Het is wel de aanleiding geweest waarom we toch gekozen hebben om de luidspreker nog verder te evolueren en een andere afstemming mee te geven aangaande de bas reflex (poort vooraan). Zodoende werd hij compatibel met het gros van de huiskamers. Dit vergt uiteraard wat zoek- en schuifwerk met betrekking tot plaatsing. Zo ook in jullie ruimte, zo bleek op het allerlaatste moment. In deze laatste versie heeft ons dat bijna 9 maanden extra research en luisteren gekost om het goed te krijgen.
Eerlijk gezegd vonden we dat we hierin geslaagd waren maar ik ben zelf in het publiek gaan staan bij jullie demo en daar was het duidelijk hoorbaar (die dreun/resonantie tss 60-100 Hz). Dat valt niet te ontkennen. Maar het is een fenomeen wat wij inmiddels in verschillende huiskamers hebben getest en niet meer ondervonden sinds de aanpassing. Gelukkig heb jij dat na herplaatsing van de speakers in die laatste nummers ook kunnen ervaren en heb je dat ook in het naschrift duidelijk vermeld. Dat doet ons toch plezier (net omdat we hier zoveel werk hebben ingestopt na X-Fi). Want hoewel we zeker goed tegen kritiek kunnen - en deze ook meermaals gebruikt hebben tijdens de ontwikkeling van de speaker - willen we uiteraard alleen voor het allerbeste gaan!
We vinden het dan ook enorm spijtig dat we pas helemaal op het einde de apotheose bereikt hebben van wat onze luidsprekers in hun mars hebben, inclusief een mooi gedefinieerd en gecontroleerd laag. Wellicht gaan er nog een aantal mensen in de club zijn die onze speakers fantastisch vonden maar over het laag gestruikeld zijn, in lijn met de door u geschreven review. Het is gewoon spijtig dat dit gegeven dan ook de overigens lovende kritieken op mid en hoog een stukje overschaduwden.
Wij stellen dan ook graag voor om eventueel een extra demo te doen voor een kleinere groep geïnteresseerden in een gewone huiskamer (40 – 100m²) zodat toch wat meer leden dezelfde ervaring kunnen beleven zoals jullie drieën op het einde van de avond. En we willen uiteraard ook dolgraag bewijzen dat het anders kan. Onze reputatie is ons alles waard en bovendien is het ons hoogste doel om liefhebbers een unieke ervaring te laten beleven. Dus mocht jij op een volgend evenement een aantal gegadigden vinden die weleens graag een demo bij iemand van jullie thuis willen horen (of bijvoorbeeld bij ons wil langskomen met een aantal mensen) dan kan dat natuurlijk ook nog. Dat vinden we echt geen moeite en doen we met alle plezier. Mensen die dit lezen kunnen ons overigens gewoon contacteren op info@ilumnia.be.
Kleine PS bij onze uitspraak over jullie ruimte : bij latere analyse van de avond bleek uit de RT60 meetgegevens dat deze toch vrij hoog was. Resultante daarvan is een meer dan gemiddelde (meestal tot zo’n 0,5 sec) nagalm tot ongeveer 1 seconde op de achterste rijen. Dat heeft met name impact op mid en hoog en wordt dikwijls als onaangenaam ervaren (klinkt minder zuiver).
Dit heeft GEEN invloed op het laag gehad voor de duidelijkheid. Hiervoor was de plaatsing van de speakers verantwoordelijk zoals eerder door uzelf opgemerkt.


17 Mei 2018                                                                                                                                                                      

Verslag ZMI-Audio

Deze avond, 17 mei 2018, is Kristoffer (Kris) Zegers van ZMI-Audio te gast bij de Audioclub Oost Brabant.
De set die Kristoffer Zegers vanavond heeft meegenomen voor de demonstratie bestaat uit:



- CEPHEI 5.05 luidsprekers (ZMI-Audio, Nederland)
- Luxman L-507uX geïntegr. versterker(Japan, € 6000)
- CEC CD5 (Japan, € 3000)
- Luidspreker kabels Audionote (UK)
- XLR interlinks Furutech (Japan)
- (De voedingskabels zijn van een onbekend merk maar lijken behoorlijk standaard).

N.B. De Luxman versterker en de CEC DAC zijn ter beschikking gesteld door AudioLife uit Buren. https://audio-life.nl/
Namens de democommissie van de Audioclub Oost-Brabant verzorgt Cyriel Hoenen deze keer de introductie. Cyriel introduceert kort Kristoffer Zegers en zijn apparatuur.



In april 2017 was Kris ook al te gast bij de AOB, toen met de CEPHEI 20.2 luidsprekers.
Zegers Music Innovations, ZMI-Audio, is een vrij jong bedrijf dat is gestart in 2016 in Breda.
Kris geeft aan dat de CEPHEI 20.2 met een hoogte van 2 meter door een aantal klanten potentiële koper als te groot wordt ervaren.

Vandaar dat hij nu een bescheidener systeem de CEPHEI 5.05 komt demonstreren.
Het gaat hier wederom om een open baffle (OB) systeem, een tweeweg luidspreker, met 1 breedband luidspreker van 8 inch en 1 tweeter van 1 inch.
In het belangrijke frequentiegebied van 300 tot 7000 Hertz is de weergave niet gefilterd!
Boven ongeveer 7000 / 8000 Hertz begint de tweeter. Volgens Kris geeft dit een zo open mogelijk geluid. Dit heeft hij proefondervindelijk vastgesteld.
(In de Linkwitz LX521 wordt de tweeter bewust beredeneerd ook vanaf 7000 Hertz ingezet).
Naar de lage frequenties toe moet de breedbandluidspreker door het filter opgehaald worden.
Dat kost wel wat vermogen, maar Kris geeft aan dat het rendement ongeveer 87 dB/Watt is.
Deze luidsprekers zijn eigenlijk bedoeld voor kamers tot ongeveer 30 á 40 vierkante meter.
Onze luisterruimte is wat te groot, er zou nu eigenlijk een subwoofer bij moeten.
Om deze reden draait Kris het laag iets terug (voor de pauze) om de full range driver te beschermen tegen al te grote uitslagen. (Het gaat hier om het prototype systeem waarin nog niet de beveiliging is ingebouwd zoals in de definitieve productieversie. Deze productieversie wordt ter beveiliging steil afgefilterd beneden 38 Hertz).

Een paar CEPHEI 5.05 luidsprekers kost Euro 5800,-. Kris geeft aan dat ook de mogelijkheid bestaat in het onderste deel van het klankbord twee woofers te plaatsen, dan krijg men een veel krachtiger laag dus ook prima geschikt voor grotere ruimtes.
De meerkosten zijn dan Euro 2000,-.



Hoe klinkt de set?
– In het pianostuk van Bert van de Brink klinkt de piano breed (op de eerste rij). Sommige noten komen er zeer nadrukkelijk luid uit maar dat zit waarschijnlijk in de opname.
– Het nummer “I feel it like you” van Malia en Boris Blank klinkt klinkt in het middengebied wat te helder en de s-en zijn redelijk hard. Het laag wordt iets gemist.
Wat opvalt is dat op de eerste twee rijen er een verschil is tussen de middelste stoel en de stoel ernaast. Volgens Kris is dit een OB eigenschap. Achter in de zaal was dit effect er niet!
Tijdens het slagwerknummer “Azwan” dacht ik echt dat een bepaald instrument achter me hoorde, heel bijzonder.
Dit is namelijk de bedoeling van deze enorm ruimetelijke opname en het wordt dus echt knap weergegeven.

 

Na de pauze heeft Kris de toonregeling neutraal gezet, iedereen vond dat de balans nu veel beter was.
– In “Your Latest Trick” zat de zanger mooi in het midden en was het geluid homogeen (achter in de zaal als luisterpositie).
– Het nummer van Bob Dylan klonk heel mooi, waarschijnlijk ook een heel goede opname.
– Patricia Barber klonk wat erg warm/vol in het lage midden (waarschijnlijk een vakdeformatie van de schrijver, omdat ik dat in mijn eigen systeem niet goed voor elkaar krijg).
– “Takla Makan” klinkt mooi ruimtelijk zonder overdreven veel hoog.



De vraag werd gesteld of Kris een referentie heeft om de de luidsprekers te tunen.
Hij heeft meerdere luidsprekers waar hij zijn systeem mee vergelijkt.
“De Harbeth 30.1 is een systeem wat qua timbre in de buurt komt van de CEPHEI 5.05 wordt vaker gezegd”.
De breedbandluidspreker van Seas doet zijn werk hier uitstekend.
Kris adviseert een versterker van 30 tot 60 Watt en voor een grote ruimte ongeveer 100 Watt.
Concluderend kunnen we vaststellen dat de CEPHEI 5.05 een heel eerlijk, mooi evenwichtig en homogeen geluidsbeeld heeft.

De muzieklijst:
Bert Van Den Brink & Hein Van De Geyn Northsea Night (Live)
Enya - Once you had Gold
Enya - La Sonadora
Pat Metyheny - Alfie
Malia/Boris Blank - I feel it like you
Malia/Boris Blank - Raising Venus
Driss El Maloumi - Azwan

Pauze
Dire Straits - Your Latst Trick (live)
Dire Straits - Private Investigations
Simon Preston - Toccata and Fugue in D Minor, BWV 565
Concert Royal No.4 in Minor, Prelude (Philips “Sound Catalogue Vol 4)
Variations on a Theme, Rossini's La Cenerentola (Philips “Sound Catalogue Vol 4)
Pink Floyd - Another Brick In The Wall part 1
Bob Dylan - Man in the Long Black Coat
Patricia Barber - Romanesque
Yello - Takla Makan

Ter afsluiting bedankt Cyriel Hoenen Kristoffer Zegers en Jan Drenth hartelijk voor deze mooie demonstratie.
Natuurlijk krijgen ze van Cyriel een fles wijn en de AOB pen.




Veslag: Hans Hartsuiker
Foto’s: Jean de Vassy

19 April 2018                                                                                                                                                                      

Verslag Bloomline Acoustics

Omniwave

Vandaag is Leo de Klerk van Bloomline uit ‘s Gravendeel bij ons te gast. Hij heeft een set Omniwave speakers meegenomen, een speakerset met zeer aparte eigenschappen, die zorgen voor een top 3D weergave. Ze worden ook wel ‘de onhoorbare speaker’ genoemd. In de opstelling, wat mede voor de ruimtelijke weergave zorgt, is de speaker zelf nauwelijks tot niet te localiseren. Er wordt een diffuus weergaveveld gecreëerd. Daarover later meer. Want buiten de filosofie achter zijn systeem wist hij ons ook heel veel te vertellen over de oorsprong van het opnemen en afspelen van muziek.



Bij binnenkomst worden we al direct verrast door de aparte opstelling. De Omniwave speakers staan in het midden van de zaal opgesteld, met aan beide zijden een paar rijen stoelen!
De ene helft van de aanwezige leden kijkt dus naar de andere helft. Dit hebben we nog nooit zo meegemaakt!

Leo gaat eerst 100 jaar terug in de tijd en vertelt ons hoe men toen microfoons ontwikkelde, opnames hiermee maakte en hoe geluid en muziek werd weergeven, namelijk via een mechanisch versterkte hoorn.Men wist toen al dat een hoorn nadelige eigenschappen had, namelijk dat geluidsgolven een ongewenst gedrag hebben en een verstoorde frequentiekarakteristiek veroorzaken.

 

Er volgt een uitgebreide lezing over o.a. kam-filtering, timbre, grondtonen en harmonischen. Leo legt uit hoe ons gehoor en ons brein hierop reageert.

Ons brein is een belangrijke schakel in hoe we geluid ervaren. In 1898 schreef professor Lodge een patent voor een weergever met een omgekeerde conus. De opzet was dat er op meerder plaatsen in een ruimte een goed geluid waargenomen kan worden, in plaats van de gebundelde weergave via een hoorn.
In 1925 ontwikkelde Roelof Vermeulen op basis van dat principe voor Philips een driver met zo’n omgekeerde conus.
Met de uitleg over een goede weergave uit 1 speakerdriver in onze rugzak, gaat Leo zijn speaker demonstreren. Hij laat ons een stemweergave horen via 1 speaker en hij laat ons door de ruimte lopen. Hij legt ons daarbij uit hoe de weergave zich in de ruimte
voortzet. Hij vertelt dat de akoestiek invloed heeft op hoe het geluid bij ons overkomt, laat ons ervaren hoe ons brein omgaat met hetgeen we horen en wat er gebeurt als we onze positie veranderen ten opzichte van de bron van het geluid.
Hij laat ons ook horen wat voor effect het heeft als de speaker anders gericht wordt. Hij richt de speaker naar beneden om zo weinig invloed van onze ruimte te krijgen. Wanneer we een tweede speaker inzetten krijgen we een veel ruimtelijker effect.
Nadeel is echter dat dit nu de plaatsing wat ten nadele komt. Als de speakers naar elkaar toe worden gericht dan wordt dit wel beter, maar dat zijn we het andere effect kwijt.

Tijd om de filosofie achter het systeem uit te leggen.
Hij maakt met 4 speakers, die aan elke kant in een hoek van 90 graden staan opgesteld, een combinatie van beide. Op deze manier creëert hij een 3D effect. Het is als het ware een diffuse weergave, zoals ook ooit het idee was achter het 3D effect van het optische ‘viewmaster’ systeem.



Dat bereikt hij met deze opstelling, én… het principe van de omgekeerde conus. Zoals eerder werd verteld is een hoornvormige weergever namelijk niet ideaal.

De coaxiale drivers zijn volledig in eigen beheer ontwikkeld.
Leo is perfect geslaagd om hiermee het ruimtelijke effect te verwezenlijken. De weergave is ontzettend goed verspreid over de ruimte. We kunnen ons zelfs een voorstelling maken van de ruimte waarin de opname gemaakt is. Hij laat ons diverse opnames horen, zoals een damesstem in een kapel, uitbundig slagwerk, een historische opname met een gedempte trompet en een
klarinet en een fagot concert. Kortom, diverse opnames met een bijzonder karakter, wat we hier zo goed mogelijk willen overbrengen en tot zeer verrassende resultaten leidt, middels dit systeem.

We horen niet alleen links en rechts, maar ook diepte. We horen de verschillende lagen in de opname. Voor de demo liet hij een live opname horen met vogelgeluiden. Je kon heel ver weg ergens een specht aan het werk horen, alsof je in het bos stond.
Hij laat ook horen dat dit ruimtelijke effect kan optreden bij een mono opname.
We missen het stereobeeld niet echt, omdat deze opstelling zorgt voor eenzelfde ruimtelijkheid.
Leo laat ‘echte’ opnames horen, dus geen bewerkte opnames met onnatuurlijke effecten, maar opnames die mensen gemaakt hebben met een taperecorder en microfoons op de juiste plaats, namelijk aan weerszijden van het hoofd, net zoals een fotograaf ook zijn foto’s maakt.



Vervolgens laat Leo enkele demo’s horen van Lyngdorf, om te laten horen hoe muziek klinkt.

Na de pauze geeft Leo nog uitleg over de technologie van de omniwaves. We hebben geleerd dat een hoorn de geluidsvoortplanting verstoort. Met het idee om de conussen om te draaien, bereiken we een 360 graden afstraling.
De tweeter wordt in het midden geplaatst, om tijdsdelays te voorkomen.
Door de constructie van de Omniwaves hebben we ook veel minder last van vervelende interferenties die normaal gezien met het filter gecorrigeerd moeten gaan worden. Er kan zodoende een zeer eenvoudig filter toegepast worden wat veel voordelen biedt.

We experimenteren nog wat met de opstelling, verdraaien de speakers en horen het effect hiervan. We zien dat er duidelijk verschillen optreden en horen uit de zaal verschillende voorkeuren. Het systeem heeft daardoor veel mogelijkheden en de speaker wordt ook op diverse manieren toegepast door diverse gebruikers.



Maar een goede opname is nog veel belangrijker. Leo laat nog een paar verschillende opnames horen, goed en slecht. Een microfoon die geplaatst is onder de klep van een vleugel, of in het midden van de zaal, maakt zeker verschil. Leo is duidelijk geen voorstander van closemiked opnamen.

Bij het draaien van een opname met orgelmuziek valt nog op dat de laagweergave heel verrassend is uit zo’n relatief kleine units, al wordt door sommigen wel wat sub-laag gemist. Maar dat kan volgens Leo met een goed integrerende subwoofer opgelost worden. Bij het draaien van diverse nummers ervaren we verder: diepte, afbeelding (podium), dynamiek en realisme!
We hebben vanavond veel geleerd over 3D opnames en weergave, hoe muziek wordt opgenomen, wordt weergegeven en vervolgens weer door ons wordt geregistreerd en geïnterpreteerd.
Leo weet hier als musicus, opnametechnicus, studioeigenaar en toonmeester ontzettend veel van af en dat is ook terug te vinden in het ontwerp van dit bijzondere speakersysteem.



Het was een zeer indrukwekkende avond en we bedanken Leo voor deze bijzondere ervaring. Een ervaring die we als audiofiel niet hadden willen missen.

15 Maart 2018                                                                                                                                                                      

Foto's Ledenvergadering

Vanavond was de ledenvergadering gevolgd door de vintage avond. Hieronder een foto impressie.

 


15 Februari 2018                                                                                                                                                                      

Verslag Harmony Audio Import

Vanavond is Harmony Audio Import te gast.
Harmony Audio Import is in 2017 opgericht door Kees Wijnbergen en Ben van Leliveld.



Ondanks dat het bedrijf nieuw is, blijkt dat de oprichters hun sporen al vele jaren in de audiowereld hebben verdiend.
Ben van Leliveld is vanavond aanwezig namens zijn eigen bedrijf Acoustic Matters (acousticmatters.nl)
Daarnaast is aanwezig Peter Chattelin van Chattelin Audio Systems uit Den Haag.
Naast Ben en Peter is Mario er ook hij zorgt voor de logistiek. Dat is geen luxe want het gaat bij deze demo om gewichtige componenten.

De set die vanavond wordt gedemonstreerd bestaat uit:
- Wilson Audio Yvette luidsprekers (USA)
- Zanden 8120 Eindversterker (Japan)
- Zanden 3100 Voorsversterker
- Zanden bekabeling, interlinks en luidsprekerkabels (primeur!)
- Luxman D08U CD/SACD speler (Japan)
- CAD Ground Control unit (UK)
- RTFS Sirrah diffusors en bas absorbers (DL)


    

Namens de democommissie van de Audioclub Oost-Brabant verzorgd Cor van Zundert deze keer de introductie en Cor heet Ben van Leliveld en Peter Chattelin van harte welkom.

Ben neemt vervolgens het woord en hij geeft aan de hand van een uitvoerige presentatie eigenlijk een college over akoestiek.
De presentatie is uitermate leerzaam.



Ben geeft een groot aantal voorbeelden van zijn projecten en praktijksituaties.
De Sirrah diffusors, die midden tussen de Wilson Audio Yvette luidsprekers opgesteld staan, en de bas absorbers die in de hoeken staan, worden uitvoerig besproken.
Voor akoestische problemen of vragen kan Ben langs komen en een deskundige oplossing bieden.
Professioneel doet hij dit zelfs ook voor bekende opnamestudio's.



Ben heeft daarbij de beschikking over een 3D akoestisch simulatiepakket, dit geeft in kleuren aan wat het akoestische gedrag is van een bepaalde ruimte met alle voorwerpen daarin.

Omdat een akoestische beoordeling niet alleen door metingen wordt gedaan, maar vooral ook door te luisteren, neemt hij bij een bezoek ook altijd een drietal “referentie” opnames mee: Rebecca Pidgeon/ Spanish Harlem, Jennifer Warnes /Way down Deep en een opname waar Ben zelf bij is geweest met onder andere een Steinway concert vleugel.
Later op de avond gaf Ben aan dat een zogenaamde 0-meting inclusief reiskosten NL € 500,- kost.

Na een kort pauze neemt Peter Chattelin van Chattelin Audio Systems het woord.



Hij introduceert zichzelf uitvoerig en hij is al meer dan 25 jaar als “audio adviseur” voor diverse winkels werkzaam geweest. In 2009 heeft hij zijn eigen audiowinkel in hartje Den Haag opgericht.

Peter is een zeer bevlogen man die vanuit zijn muzikant zijn al 35 jaar professioneel het vak audio beheerst en is tevens oprichter van het bekende Pink Project ( De Pink Floyd Tribute band van NL ) waarmee hij al 23 jaar alle theaters bespeelt. Het gaat hem echt om de essentie van de muziek.
De Wilson Audio Yvette luidsprekers zijn ontworpen door Daryl Wilson dit is de zoon van de oprichter David Wilson.
Heel belangrijk bij het ontwerp was het tijdsgedrag van de drieweg bas-reflex luidspreker. Daarnaast het vermogen om “echte amplitude over te brengen aan de luchtmoleculen”. Dus “de echte energie van live gespeelde instrumenten”.

- Zanden uit Japan met als ontwerper de heer Yamada maakt in kleine oplages met veel liefde buizenversterkers. Zij streven naar het bouwen van “de ultieme buizenversterker”.
De gedemonstreerde 8120 versterker uit de Modern Line heeft KT120 eindbuizen en heeft een eenvoudige functionele behuizing.



- De CAD ground control unit is aangesloten op de aardmantel van een tulpstekker van de Luxman CD/SACD speler. Op deze manier wordt aanwezige HF vervuiling geëlimineerd en in warmte omgezet.
Peter geeft aan dat dit voor bepaalde digitale apparaten een hele verbetering oplevert maar niet voor alle apparatuur. De toepassing van de CAD ground control unit “klopt hier”.
Bij Chattelin Audio Systems geven ze ook speciale demonstraties van het gebruik van de CAD unit.
- Als bron wordt de Luxman D08U CD/SACD speler gebruikt (deze bevat, dat heb ik opgezocht, de geweldige Burr-Brown PCM 1792A DAC's).
- Als primeur is gebruik gemaakt van Zanden bekabeling.



Na de presentatie van Ben en de inleiding van Peter worden de volgende opnames ten gehore gebracht:
- Antonio Vivaldi, Chello Sonatas, Preludio Largo (track 13)
- Shirley Horn, You won't forget me, Beautiful love
- Melanie De Biasio, No Deal, With all my love
- The Weavers, Reunion at Carnegie Hall 1963, Ramblin' Boy
- Niels Lofgren, Band Live, Bass & Drum intro
- John Rutter Requiem, A Gaelic Blessing
- Andreas Vollenweider, Book of Roses, Passage to Promise
- Dave Bruback, Time Out, Take Five (K2HD remastered CD)
- Dusty Springfield, Dusty in Memphis, Son of a Preacherman



Hier was het einde officiële gedeelte:
- Leonard Cohen, You want it darket, On the Level
- Mephisto CD, Danse Macabre
- Wende Snijders, Chante!, Come Together
- Paul Simon, Live in New York City 2011, The Sound of Silence
Enkele CD's (John Rutter en Mephisto) zijn opgenomen door Keith Johnson en worden geïnverteerd afgespeeld. (Een knop op de voorversterker).
Blijkbaar is de Amerikaanse opnametechniek zo dat de absolute fase van de opnamemicrofoons andersom is.

Hoe klinkt de set?
We kunnen hier heel kort over zijn het is een top set.
Vermoedelijk een van de beste, zo niet de beste, weergave die we tot nu toe hebben gehoord.
De luidsprekers presteren in onze luisterruimte bijzonder goed.
De plaatsing van de luidsprekers was erg ver naar achteren hetgeen bij veel luidsprekers niet goed uitpakt.
De Wilson Audio Yvettes stonden achterin goed waarschijnlijk optimaal ondersteund door de akoestische diffusors en dempers.
De combinatie van de Zanden 8120 Eindversterker met de Wilson Audio Yvettes blijkt een heel goede te zijn. Peter had nog wel een reserve versterker achter de hand maar dat was overbodig.
Peter gaf aan dat de luidsprekers in sommige frequentiegebieden naar 2 Ohm gaan en erg veel vermogen “zuigen” uit de versterker.



De combinatie is uitstekend en er is een goede basweergave, dus deze buizenversterker kan dat prima.
In de opname van Melanie De Biasio zit zoveel detail en er gebeurt zo veel, dit is iets wat echt bijzonder was.
Bij The Weavers is het net alsof je zelf in de zaal zit. (Pete Seeger staat rechts, weer vreemd op mijn CD staat hij links, dit heb ik al eens eerder meegemaakt).
De Danse Macabre geeft aan dat de set in staat is tot weergave van “realistische” geluidsniveaus.
De plaatsing van de instrumenten en artiesten was heel goed.
Het nummer van Niels Lofgren geeft goed een echt ruige basgitaar weer.
Zelf had ik het geluk op de eerste rij te zitten, naar mijn smaak was er iets teveel hoog maar dat kan aan de luisterpositie liggen.
Een mede lid gaf aan dat het hoog en midden mooi helder en ruimtelijk klonk zoals bijvoorbeeld in het nummer met Sirley Horn en Toots Tielemans maar dat hij soms het hogere laag minder mooi vond.
De totale set kost volgens de heren tussen de 80 en 85.000 Euro. Dat is een fors bedrag maar voor een dergelijke top set valt dat mee.
Resumerend, plaatsing heel goed, weergave stemmen natuurlijk, laag stevig en geluidsniveau enorm.
De set kan eigenlijk alle soorten muziek zonder problemen weergeven.
Wat wil een mens nog meer?

Aan het einde van de officiële avond deelt Cor de flessen wijn en de AOB pennen uit.



Ook wij krijgen een presentje een sampler CD van Chattelin Audio.
De demonstratie was echter nog niet afgelopen, de demo werd nog gevolgd door vier mooie extra tracks.
Dit was heel bijzonder zeker omdat men na het officiële einde gebiologeerd bleef luisteren naar de extra nummers.



De heren Ben, Peter en Mario worden hartelijk bedankt voor deze geweldige demonstratie.

Verslag: Hans Hartsuiker
Foto’s: Jeroen Klijntunte


18 Januari 2018                                                                                                                                                                      

Verslag Daudio

Vanavond waren Jeroen Dezaire en Hans Beckeringh van Daudio bij ons te gast. Ze waren vorig jaar al bij ons op bezoek geweest met de C1 dipool luidspreker. Maar op de X-Fi beurs waren wij ook zeer onder de indruk van hun nieuwe model, de S1. We vonden dat deze set ook een plaats in onze agenda verdiende, dus hebben we Hans weer benaderd en hebben zij met alle plezier weer een interessante demo voor ons verzorgd.



Daudio bestaat inmiddels al 5 jaar. Zij misten op de markt een dipool luidspreker en hadden de behoefte om het publiek te laten ervaren hoe revolutionair een dergelijke speaker kan klinken. Zij besloten om zelf hiermee aan de slag te gaan en kwamen met diverse succesvolle modellen, waaronder nu ook weer de S1 die heel veel in zijn mars heeft en zich overduidelijk onderscheidt van de diverse modellen die er nog meer op de markt zijn.

Jeroen houdt zich met name bezig met de techniek en Hans met het ontwerp. Samen delen zij een uitgesproken mening omtrent audio en de vereisten van een goede speakerset. Zij vinden transparantie, muzikaliteit en warmte in de weergave belangrijk, en vooral: niet te veel kleuring.



Daudio is van mening dat een open baffle speaker revolutionair beter klinkt. Er is geen kast, die normaal gezien grotendeels de klankkleur van de luidspreker bepaalt. De kast trilt namelijk mee na beweging van de conus, deze trilling plant zich voort over het gehele oppervlak van de behuizing en ijlt bovendien na.

Daarnaast heb je het geluid dat aan de achterkant van de driver in de kast wordt opgesloten, daar rond kaatst en vervormd weer door de conus naar buiten komt. Bij een dipool gebeurt dit niet, het geluid mag vrij en onvervormd de ruimte in en komt veel later op de luisterplek terug als onderdeel van de galm in de ruimte. Bij een A/B vergelijk wordt met dezelfde driver direct duidelijk dat de driver vrij en snel kan bewegen.



Een speakerkast zorgt dus voor verkleuring, vervorming en vertraging.

De open baffle van de S1 heeft een dusdanige omvang dat er door akoestische kortsluiting slechts 6dB wordt ingeleverd ten opzichte van een gesloten kast. Dit verlies in rendement wordt weer terug verdiend als er een tweede woofer wordt ingezet, een tweeter die veel power levert, en een wat grotere middentoner.
Het rendement is 88 dB en we komen tot ongeveer 30Hz in het laag met vol vermogen.
De S1 speaker kost 9250 euro per stuk. De marge is dan nog steeds laag, want er wordt gebruik gemaakt van exclusieve en zeer goede drivers en filteronderdelen. Er is er veel aandacht besteed aan de bouw van een fraaie, degelijke baffle voor de speaker, namelijk 4 cm dik eikenhout.

De tweeter is van het Duitse merk Mundorf, wat ook onder meer is toegepast voor de filter onderdelen. De driver voor de middentonen en de woofers lieten zij door het Deense merk AudioTechnology speciaal ontwikkelen naar de gewenste specificaties.



Zij demonstreren deze speaker met een eigen versterker, de Daudio N1000, gebaseerd op Ncore NC500 technologie, een Merging Nadac Netwerk DAC, waarbij een netwerkaansluiting als interface dient voor de overdracht van het audiosignaal. Tevens hebben zij een Isotek aquarius EVO3 ingezet voor de stroomvoorziening.

We gaan luisteren!

• We beginnen met ‘Them there eyes’ van Paulien van Schaik en Hein van de Geyn. Stemmen klinken heel helder en open, sprankelend en helemaal niet fel. Instrumenten klinken natuurlijk en los. Het is een ruimtelijk en rustig geheel.
• Hierna ‘The ghetto’ van George Benson, wat heel muzikaal en ruimtelijk klinkt en toch niet chaotisch. Het is één, mooi geheel.

Dan horen we ‘Beautiful love’ met het prachtige open mondharmonicageluid van Toots Thielemans en daarnaast de warme stem van Shirley Horn. Het mondharmonicageluid verspreidt zich echt heel goed rondom de speaker en springt echt uit de rest van de weergave. Wat een beleving!



• ‘Don’t cry for no hipster’ van Ben Sidran klinkt eveneens erg muzikaal. Het laag presenteert zich echt als een fundamentele basis waar de totale weergave op staat.
• Hierna ‘Making whoopee’ van Dave Grusin & Patti Austin. Ongelooflijk hoe de stemmen boven de begeleiding uitkomen. Dit klinkt erg ‘live’ en natuurlijk.
• Dan de alom bekende live versie van the Eagles, ‘Hotel California’ van het ‘Hell freezes over’ concert. Heel herkenbaar, goed gedetailleerd, gedoseerd laag.
• Hans laat hierna een opname horen van de bassist van Ilse de Lange. Het laag van de bassist komt goed over, klinkt heel erg strak en ‘live’.
• Uiteraard laat Hans ook weer enige fragmenten van zijn eigen band horen, ‘But beautiful’, gezongen door Marjoleine Leene, klinkt heel muzikaal. Hier horen we duidelijke nuances in instumenten en zang, wat bijdraagt aan een driedimensionaal geheel.
• Dan nog een nummer van de All times bigband: ‘It happened in Monterey’, gezongen door Hans zelf! Hans zingt ook weer mee, en het lijkt alsof er twee zangers voor me staan met identieke stem! Een zeer natuurlijke, dynamische weergave, ook in de instrumenten.

Ik kan mij al volledig vinden in het verhaal wat Hans eerder vertelde over hun dipool luidsprekers en hetgeen ze met het ontwerp hebben willen bereiken. Er is absoluut geen ongewenste kleuring, want ik kom bij ieder nummer wat ze laten horen tot de conclusie dat het vooral open en natuurlijk klinkt.



• We gaan verder met het nummer T.K.O. van Dave Grusin wat Hans graag gebruikt om te laten horen wat de speaker in huis heeft ten aanzien van ‘power-handling’. Nu horen we hoe laag deze open speaker kan weergeven en daarnaast veel sprankelend hoog.
• Dan nog een grappig effect, in het nummer ‘Corporal’ van Leonardo Amuendo. Hij slaat onder andere op zijn wang, en op zijn benen. Dit klinkt heel echt, heel werkelijk en ook veel ruimte en detail.
• Ook ‘La boca’ van Dominic Miller, wat hierna wordt gedraaid, klinkt heel ruimtelijk en natuurlijk en veel detail. Het klinkt ruimtelijk, maar alles behalve chaotisch. Als luisteraar word je op een prettige manier betrokken bij de muziek.
• ‘Regular pleasures’ van Patricia Barber is wederom een goede test voor het laag. Laag en hoog zijn perfect in balans en we kunnen allerlei instrumenten afzonderlijk van elkaar onderscheiden. Een stukje percussie en een gedempte trompet komen opzetten en komen verrassend op de voorgrond.
• ‘Heartbeat’ van Antonio Forcione is ook heel natuurlijk en muzikaal. Alles is mooi in balans. Doordat de weergave heel natuurlijk klinkt, is het voor de luisteraar alles behalve vermoeiend.

Door het open baffle systeem kunnen de drivers snel reageren, zodat het direct en natuurlijk klinkt en wordt het origineel zo goed mogelijk benaderd.



Na de pauze gaat Jeroen wat nummers voor ons draaien en gaan we nog even op de klassieke toer.

• We beginnen met een stukje uit de zesde symfonie van Beethoven, dat klinkt lekker open en fris!
• Daarna een stukje uit de vier jaargetijden door Anne Akiko Meijers. Dit klinkt echt heel muzikaal, prachtige vioolklank. Details vallen op, waardoor je als luisteraar geboeid blijft en nieuwsgierig bent naar wat er allemaal nog gaat komen.
• Dan twee nummers van ‘8 ensembles in 1 bit’, ‘Samba de Rei’, wat erg smooth en muzikaal klinkt, en ‘Short people’ met een zeer natuurgetrouwe stemweergave.
• ‘Sans parure’ van Eric vloeimans is een heel interessante opname. Het begint heel rustig en wordt opgebouwd naar iets groots. Pas aan het einde van het nummer, als het als het ware uitdooft, zijn we pas bewust van de muzikale ontdekkingsreis die we hebben meegemaakt.
• ‘Raizes’ van India Brasilena klinkt heel ritmisch, veel detail, zeer muzikaal en wordt in de juiste proporties weergegeven. Weer geen chaos, maar een mooi samenhangend geheel.
• We sluiten af met ‘Quicksie’, een opname van Bert van der Wolf. Dit is moderne jazz, klinkt heel dynamisch en evenwicht tussen levendigheid en rust is hier goed te horen.

Uiteraard…. Allemaal dankzij deze fantastische set.
We hebben vanavond een luidsprekerset gehoord die een uitblinker is op gebied van ruimtelijkheid, drie-dimensionaliteit, muzikaliteit, puurheid en openheid. Wat ons betreft belangrijke eigenschappen die een goede speakerset moet bezitten als we het hebben over een goede high-end weergave.

 

We bedanken Jeroen en Hans voor een geweldig mooie avond en we hopen ze nog een keer bij ons terug te zien.

Verslag: Cyriel Hoenen
Foto’s: Jean de Vassy