In de bovenstaande menubalk staan de knoppen naar de clubavonden van voorgaande jaren.
Kijk bij Agenda voor de komende clubavonden
  



17 September 2020                                                                                                                                                                     


Verslag Veddan, sound without compromise




Op de demoavond van 17 september waren Alfred, André, Joris en Rens van Veddan uit Doetinchem bij ons te gast met hun Origin speakers. Zij hebben er circa 6 jaar over gedaan om een mooi systeem te ontwikkelen dat zich qua design, technologie en prestaties ruimschoots onderscheidt van andere systemen die we al hebben gezien en gehoord.



Het is in principe een tweedelig systeem, wat voornamelijk is vervaardigd uit aluminium en RVS. Het onderste deel is een gesloten cilindervormige constructie waarin zich een 10 inch woofer met aluminium conus bevindt, die garant staat voor alles beneden de 150 Hz. Het bovenste deel bestaat uit een 40 tal magnetostatische membranen, in 5 richtingen geplaatst en werken al vanaf 150 Hz.



Samen zorgen al deze drivers in deze opstelling voor een schitterend rondstralend geluid. De subwoofer is kort bij de magnetostatische elementen geplaatst, zodat zijn aanvulling in het klankbeeld het meest optimaal is.
Veddan betekent ‘vooruit’, ‘doorgaan’ en zij willen zoveel mogelijk het echte, natuurlijke, live geluid nabootsen. De technologie vinden wij allemaal erg interessant en zijn heel erg benieuwd hoe het resultaat zal klinken. Ook de demogevers willen ons heel graag kennis laten maken met de speaker door gewoon lekker te gaan luisteren.

Anette Askvik – Liberty
Een zeer aangename eerste kennismaking! De stem verspreidt zich goed door de ruimte, komt ook lekker los van de speaker. Instrumenten komen goed over, details vallen goed op. De laagweergave is heel indrukwekkend. Door de keiharde aluminium behuizing zonder poort horen we hier geen kleuring.
De saxofoon op het einde klinkt levensecht!

Jan Akkerman – Wildflower / All together… Oh That! (live)
Mooie live opname. Elk detail van de gitaar is hoorbaar. Je kunt precies horen hoe de gitaar wordt bespeeld, van vingerbewegingen over de snaren tot de resonantie in de klankkast. Prachtig!

The Fairfield four – These bones
Nu wat mannenstemmen, bekend van de vorige demo. Dit gaat goed. Klinkt lekker live en puur en geven de ‘body’ van de stemmen goed weer. Dynamiek in de stemmen kan door deze set dus prima worden weergegeven.

Diana Krall – No moon at all
Piano en cello in de intro worden mooi weergegeven, klinken gewoon precies zoals het hoort!
Je hoort gewoon het karakter van de instrumenten terug wanneer deze set speakers staat te spelen! Maar weinig speakers hebben dit zo netjes voor elkaar.

De mannen van Veddan zijn vooral naar ons toe gekomen om ook onze input te krijgen, omdat wij als audiofielen en – hobbyisten kritische luisteraars zijn, dus na deze nummers gaan we over naar het spelen van onze verzoeknummers. Op die manier kunnen we, met nummers die we goed kennen, een nog betere indruk opdoen van deze magnifieke speakerset.



Yuri Honing trio – Walking on the moon
Dit nummer klinkt heel dynamisch maar ook het kleinste en zachtste detail is hoorbaar en klinkt weer zo natuurlijk als het moet zijn.

Als luisteraar ga je met deze set ieder muzieknummer vol verwachting tegemoet, omdat je steeds weer benieuwd bent naar hoe deze set je gaat verrassen. Ook bij dit nummer gebeurt het weer. Je hoort de dynamiek en klankkleur die past bij het instrument. Toegevoegde kleuring door de speaker is echt minimaal te noemen.

Buddy Holly – True love ways
Prachtig hoe ‘echt’ deze stem klinkt en hoe mooi dit boven de instrumentale begeleiding uitsteekt. Geweldig om te horen hoe deze set met een oude opname als deze omgaat. Blijkbaar was de opnametechniek vroeger helemaal nog niet zo slecht.
Hoe strak en clean de speaker ook oogt, met deze weergave komt hij heel warm en smooth over.

Rickie Lee Jones – Easy money
Een bekend nummer voor velen. De stem komt iets ‘levendiger’ over dan ik gewend ben. Ik hoor heel veel detail in de instrumenten en zijn afzonderlijk heel goed hoorbaar in het hele bereik van hoog tot laag.
Dit doet deze speaker echt heel goed. We horen wederom een heel open en natuurlijke weergave.

Paul Simon – Sound of silence (live 2011)
Live gaat ook prima! Het rondstralende effect is echt heel goed gelukt, want de stem van Paul verspreidt zich netjes en natuurlijk in de ruimte.



Imelda May – Call me
Op mijn verzoek een nummer wat ik zelf goed ken. Stem klinkt mooi ruimtelijk en de laagweergave gaat lekker diep, waardoor er een extra contrast effect qua ruimte ontstaat.
Hier is de set ook dynamisch, maar er wordt tegelijkertijd een ontspannen weergave geleverd.

Ulla Meinecke – Die Tänzerin
Deze hebben we ook heel vaak gehoord. Uitermate geschikt voor deze speaker, gezien de directheid in de opname, wat deze speaker prima verwerkt.
Alles wat gebeurt in dit nummer kan worden opgepikt door de luisteraar. Iedereen kan de dynamiek in dit nummer wel waarderen.

Pink floyd – Comfortably numb
Dit klinkt gewoon zoals Pink floyd moet klinken, met de heerlijke ‘vette’ bass. Heel muzikaal en ritmisch. Stem gaat niet op in het geheel maar speelt op een ander niveau af.

Dave Brubeck quartet – Take five
Netjes. Instrumenten zijn afzonderlijk hoorbaar, dit hoort ook zo, maar we kunnen de karakters van de instrumenten goed blijven onderscheiden en de ruimtelijkheid blijft gewaarborgd.
Stereobeeld is prima. De ‘klappen’ van het slagwerk wat we links horen, horen we rechts in de goede proporties en op de goede timing nagalmen.

We zijn het erover eens dat op verschillende fronten een prestatie wordt neergezet. De zaal was stil, iedereen zat aandachtig te luisteren en na ieder nummer kwamen alleen maar positieve reacties.
De teamleden van de Veddan vonden het zelf ook erg leuk om te doen. Zij vinden ook dat qua muziek alles goed erop moet klinken, vandaar dat ze ook open stonden voor onze inbreng.

Haevn – The sea
Ook modernere opnames gaan hartstikke goed. Dit nummer klinkt op zijn manier ook erg dynamisch.
Klinkt lekker, veel heldere details, maar daarnaast een laagweergave die staat als een huis.

Roger Waters – It’s a miracle
Dit nummer klinkt van zichzelf al heel ruimtelijk, vooral het stukje in het begin met de spelende kinderen ver op de achtergrond.
Het nummer wordt steeds dynamischer, maar de set dringt zich op geen enkel moment op. We kunnen tot het eind van het nummer gewoon lekker ontspannen doorluisteren.

Dallas Wind symphony – The padstow lifeboat
Dit orkest klinkt lekker los en open, maar vooral ‘echt’. En we horen een dynamiek die je in werkelijkheid ook mag verwachten. Deze set doet het gewoon.



Cor bedankt de heren van Veddan en bezegelt deze indrukwekkende avond met het compliment dat zij techniek zo goed hebben weten om te zetten in dit prachtresultaat met heel veel muzikaliteit en transparantie.

Verslag: Cyriel Hoenen
Foto’s: Jeroen Klijntunte

20 Augustus 2020                                                                                                                                                                      


Verslag Listening Matters


 

In voorgaande bezoeken van Listening Matters aan de club werden we als clubleden steevast getrakteerd op erg goede demo’s weergegeven door erg hoogwaardige systemen. Omdat Listening Matters op de X-FI show iedereen verraste met een nieuw speakermerk hebben we Ben van Leliveld uitgenodigd om dit keer een demo te verzorgen met de kleine Mimi monitor van Kroma.

Dat zag Ben als een uitdaging omdat het goed neerzetten van een demo in de grote zaal van de club door een twee weg monitor systeem geen makkelijke opgave is. Om op zeker te spelen is ook de grotere zus van de Mimi meegekomen, namelijk de Julieta (rechts op de foto).



We gaan van start met het streamen via de Grimm Audio MU1 naar de Mola Mola Tambaqui DAC die op zijn beurt verbonden is met de Luxman M-900U met daarachter de Julieta van Kroma. De eerste track is een mooie a capella nummer: “These Bones”.

De bas stem van de “The Fairfield Four” staat meteen als een huis. Lekker nummer om even aan de set te wennen. Deze basstem krijgt voor het couplet ondersteuning van een bariton stem die zeer natuurgetrouw wordt neergezet. En dit alles wordt 16 bit FLAC gestreamd via het netwerk van Café Vingerhoeds van het Qobuz platform.
Deze stream wordt geupsampled naar 176.4 kHz 24 bit door de FPGA in de Grimm Audio MU1 alvorens deze naar de externe Mola Mola DAC gaat.



We gaan nog even door met natuurgetrouwe opnames want “Yosi Horikawa” gebruikt op zijn album “Wandering” overwegend analoog opgenomen samples maar dan zodanig gemixt dat het naast een pingpong effect zorgt voor een zeer aangename geluidsweergave. De eerste track “Bubbles” van dat album is een Deephouse mix die met het lage tempo zorgt voor een rustig gevoel terwijl de andere nummers op dat album iets meer up-tempo zijn. Deze elektronische muziek wordt zeer breed en diep neergezet waardoor het prettig luisteren is naar de opname.

Het bijzondere stemgeluid van “Anthony And The Johnsons” op het gelijknamig debuutalbum is er eentje in de categorie “love it or hate it”. Ik vond het mooi en dat zijn er meer in de zaal met me eens. Het mooie intro met violen en piano is passend bij de breekbare stem van Anthony. Alhoewel het nummer hartverscheurend klinkt en emotioneel zwaar op de hand geldt dat niet voor de erg transparante, bijna zweverige aangename weergave. Zodra de band opzwelt wordt het laag goed en vooral breed neergezet. Dit is een zeer fijne kennismaking met nieuwe muziek.



En om te demonstreren dat de set ook bij bekendere opnames zijn werk doet begeven we ons op bekender terrein met de cover versie van “The Police“, “Walking On The Moon” vertolk door het “Yuri Honing Trio”. Volgens Ben van Leliveld een van de best stereo opnames door de sound engineer van Turtle Records. De saxofoon klinkt meesterlijk en staat pontificaal in het midden van de ruimte, de drums staan netjes een aantal meters achteraan in het geluidsbeeld. Er zit verschrikkelijk veel rust in de opname wat weer bijdraagt aan de natuurlijke weergave.

Ben wil ons laten horen dat de set ook een realistische dynamiek kan neerzetten met het nummer “Trio per Uno – Part I” van “Pulse”. Dit is een knappe percussie opname uit 2004 met daarin de wel bekende kodo drum. Dit weet de set groots, snel en levensecht neer te zetten; onvoorstelbaar dat dit uit deze speakers komt.



In de catalogus van TRPTK zit “Yukiko Hasegawa”. Op haar album “Eternal Longing” speelt ze “Piano Sonata No. 31 in A flat, Op. 110: I. Moderato cantabile molto espressivo”. Deze opname laat Ben horen gestreamd vanaf het Qobuz platform in 24 bit 96 kHz kwaliteit. Maar hij heeft nog een primeur voor ons in petto. Op de interne SSD van de Grimm Audio MU1 staat een 32bit floating point wave versie van dat zelfde nummer. Hoewel de 24 bit versie erg mooi was leek er met de 32 bit versie ineens meer lucht in de opname te zijn bijgekomen. Ogenschijnlijk is er minder versmering en meer dynamisch bereik waardoor er een echtheid ontstaat die die uitnodigt tot langer luisteren. Het aanslaan van de toetsen en het uitsterven van de tonen is nog realistischer geworden in deze 32bit uitvoering.

We zijn inmiddels overgeschakeld van de Kroma Julieta naar de kleinste Kroma Mimi. Ben wil ook even laten horen wat de Mola Mola DAC in huis heeft en daarom spelen we van het CEC loopwerk een nummer “Farrucas” van het album “Flamenco” door “Pepe Romero, Chano Lobato, Maria Magdalena en Paco Romero”. Deze live opname met prachtig gitaarspel en levensechte flamenco dansers die je voeten stampend en handenklappend over het podium hoort bewegen. De openheid en snelheid is werkelijk betoverend.



Cor van Zundert heeft ook muziek meegenomen op een USB stick die achterin de Grimm Audio MU1 wordt gestopt. Roon herkent de muziek en alle meta data wordt netjes in de bibliotheek weergegeven. Op Cor zijn favoriete radiostation BBC Classic FM, heeft hij de muziek van Debbie Wiseman ontdekt. Naar aanleiding van het boek “Mythos” van Stephan Frye heeft ze muziek gecomponeerd. “Voyage of Scyrus - The music of Sisyphus” vertelt het verhaal van de koning van Ephyra. Een mooi stuk muziek wat het verdient om op deze manier te worden weergegeven.

We gaan qua muziek weer even terug naar waar we begonnen waren en wel met het gospel koortje: “The Fairfield Four” maar nu dus op de kleinere Mimi luidspreker. Ook hier klinken de stemmen zeer vol en natuurlijk. De grotere zus van de Mimi kon de zangers nog iets meer ruimte geven maar wat deze kleinere speakers laten horen is onwaarschijnlijk goed. We kunnen duidelijk horen dat de speakers uit dezelfde familie komen.



Als tussendoortje demonstreert Ben hoe makkelijk het is om via de Roon interface muziek te streamen naar een setje KEF LSX-50 White dat ook in de zaal staat opgesteld.

We gaan weer terug naar de grote set met de Kroma Mimi en streamen via Qobuz de live opname van “Eva Cassidy”, met “What a Wonderful World”. Haar stem klinkt fenomenaal en de piano begeleiding wonderschoon, de ingehouden gitaarsolo mooi afgemeten en de draagt het nummer naar een hoger niveau. What a wonderful weergave.



Om de versterker ook nog even op de pijnbank te leggen wordt het “Requiem” van “John Rutter” gespeeld. “Lord Make Me An Instrument Of Thy Peace” van het 100 koppig “Turtle Creek Choir”. Deze opname is erg moeilijk en legt meteen de tekortkomingen van de versterker bloot.

Is deze niet goed dan zakt het stereo beeld in en verliest het aan overtuigingskracht. Natuurlijk heeft Ben van Leliveld de versterker en luidsprekers goed geselecteerd. Het oude gerenommeerde Japanse Luxman en het vrij jonge Spaanse Kroma zijn een goede match.

Nog tot na de officiële sluiting van de clubavond werden nog vele verzoeknummers gedraaid en werden de oren flink de kost gegeven. O.a. “Damien Rice” met “The blowers daughter”. “Vanessa Fernandez” met haar uitvoering van “Human”. Het vrolijke nummer “Terezinha” van “Cesaria Evora” en als afsluiter “Eva Cassidy” met haar vertolking van Stings “Fields of Gold”.



Het was een indrukwekkende avond waarbij Listening Matters een hernieuwde luisterervaring heeft gegeven aan het luisteren. Het luisteren naar de installatie valt weg en het echte luisteren naar de muziek is datgene wat ertoe doet. Het werkelijke Listening Matters.

Verslag: Erwin Verhagen
Foto’s: Jeroen Klijntunte & Jean de Vassy

16 juli 2020                                                                                                                                                                      


Verslag Aequo Audio

Aequo Stilla luidsprekers



Yes, we mogen weer!

Na een Corona stop van 4 maanden, hebben we eindelijk weer een club luister-avond. Het bestuur en de democommissie hebben samen met de zaaleigenaar van ons clublokaal een modus gevonden om dit mogelijk te maken. De opstelling van de luisterplaatsen is daarbij noodgedwongen anders dan normaal en hoogstwaarschijnlijk ook niet ideaal voor een groot aantal leden. Ik heb als recensie schrijver het voordeel dat ik de beste luisterpositie mag opeisen! Tja, voor een eerlijke beoordeling is dat toch wel een belangrijke bonus als clublid.



De demo zal verdeeld worden over 2 sessies om zoveel mogelijk leden toegang te bieden, en toch aan de Corona maatregelen te kunnen voldoen. Nog een bonus voor mij, ik mag beide sessies bijwonen om zodoende een volledig beeld te krijgen.

Aequo audio is niet nieuw voor ons. In juni 2017 hebben ze met veel succes bij ons al hun Ensis luidspreker gepresenteerd. Vanavond zijn Ivo Sparidaens en Paul Rassin weer hier om hun volgende creatie de Stilla aan ons voor te stellen.



De Stilla zoals die hier opgesteld staat is volledig actief, d.w.z. voor de woofer én voor mid en hoog. Daarmee hebben we als Audioclub Oost Brabant meteen een primeur, want hiervoor had de Stilla alleen actief laag! Ivo vertelt met trots dat de Stilla in gerenommeerde audio tijdschriften meer dan uitstekend ontvangen is. Het tijdschrift Mono-Stereo kende de Stilla zelfs 2 prestigieuze prijzen toe, namelijk ‘Highly recommended product’ en ‘Upper Echelon product’! En het audiofiele 6 Moons kende de Stilla een Blue Moon award toe!
Nou dat maakt ons benieuwd. Het uiterlijk van de Stilla is elegant, slank en zeker zeer huiskamervriendelijk. De breedte is slechts 16cm, en dat maakt ons benieuwd of er voldoende laag met een goede definitie kan worden weergegeven. Maar Ivo legt uit dat het door een bijzondere opstelling mogelijk is om in dit slanke postuur 2 lange slag 7 inch woofers onder te brengen, beide aangestuurd door 250 watt Ncore versterkers.
De rest van de apparatuur waar vanavond mee gespeeld wordt is een eigenaardige mix van high end en low end. Prominent in het midden staat een KR Audio P135 voorversterker.



Hoog geprezen, lees de recensies er maar op na (o.a. Music Emotion juni 2020). De P135 is direct op de volledig aktieve Stilla aangesloten. De muziek gaat via een laptop naar een Motu M4 USB Dac (259,- Euro!) en dan naar de P135.
Beetje vreemd een DAC van dit lage bedrag aan een high end set met high end prijzen, maar Ivo beweert dat deze DAC beter klinkt dan de prijs doet vermoeden. Dus als dit al goed kan klinken kan het dus zeker nog beter! Tijdens binnenkomst en plaats nemen speelt de set al. Vaak is dan al te horen hoeveel potentie een set heeft, maar daar is in het begin niet veel van te horen. Vooral het laag is niet goed onder controle. Als dat maar goed komt. Nou, lees maar even verder! Voordat het eerste nummer gespeeld wordt, geeft Ivo uitleg over het Aequo Audio ARPEC systeem. Dit staat voor Analogue Roomsize and Placement Extention Control.
Elke luidspreker heeft 2 continu variabele draaiknoppen. De ene knop maakt een aanpassing voor de positie van de luidspreker variërend van plaatsing in een hoek tot volledig vrij van de wanden. De andere knop maakt aanpassingen voor de grootte van de luister-ruimte.

 

Uniek aan dit systeem is, dat het niet om een DSP gaat zoals bij veel andere oplossingen om plaatsing en ruimteproblemen op te lossen. ARPEC werkt volledig analoog en verregaand fasecorrect.

Dan het eerste nummer; Avishai Cohen trio met Beyond. Ivo kiest dit nummer speciaal om de laagweergave te beoordelen. Hij had tijdens het inspelen zelf al gemerkt dat dit niet helemaal in orde was, maar heeft het zo gelaten om ons de werking van ARPEC goed te kunnen demonsteren. De reacties van de zaal en van mijzelf waren dan ook dat het laag teveel was en onvoldoende onder controle. Normaal gesproken gaan de demo-gevers nu schuiven met hun luidsprekers, maar Ivo draait eenvoudig aan de placement knopjes.
En van mijn positie af te zien maar ’n klein beetje. Maar het effect was direct hoorbaar, maar nu was het laag zelfs iets te weinig. Het lijkt er dus op dat het regelbereik zeer groot is. Het is zelfs mogelijk om elke luidspreker afzonderlijk te optimaliseren, bijvoorbeeld bij een asymmetrische luister-ruimte.



Tweede nummer; Pie Jesu van de Cambridge singers. Dit nummer horen we vaker, dus hier kunnen we goed op vergelijken. Het sub-laag is goed aanwezig. Indrukwekkend voor dit formaat luidspreker! Tijdens het afspelen wordt de room-size knop nog iets teruggedraaid. We zijn nog steeds bezig om de laagweergave te optimaliseren, maar mij valt iets anders op. De afbeelding, en vooral de diepte-afbeelding is gewoonweg fantastisch. Ik heb dit nog niet vaak zo gehoord in onze zaal (liever gezegd nog nooit in deze mate)! Het koor is op realistische afstand (of in elk geval realistischer als vaak het geval is). Maar er zijn ook kritiek puntjes uit de zaal, men mist wat aan openheid. Ivo erkent dit en vermoed dat de KR wellicht nog niet optimaal ingespeeld is. Dan volgt het nummer; The Sea van Haevn. Het volume staat hierbij erg (te) hoog en ik vind het moeilijk te beoordelen. Toch zijn de kleine aanpassingen die Ivo doet aan de positie en room-size knoppen heel goed waarneembaar. Maar de voorkeuren variëren met de positie van de leden in de zaal. In elk geval laat het ARPEC systeem het toe om voor iedereen een optimum te vinden!
Het valt Hans op dat er 2 lege stoelen dicht bij de luidsprekers staan, en op zijn verzoek worden die weggehaald. Het nummer The Sea wordt nogmaals gespeeld maar nu op een lager volume. De openheid in het hoog lijkt verbeterd en om dit vast te stellen wordt nogmaals het Pie Jesu gespeeld.

Algemene conclusie is dat het nu inderdaad beter is. Was dus gelukkig toch niet te wijten aan de KR! Ik maak een opmerking over mijn constatering van de fantastische afbeelding en met name de diepte die ik niet eerder zo heb meegemaakt. Ivo verklaart dit door het feit dat de tweeter en midrange over hun gehele bereik in fase zijn.
Ivo vervolgt zijn verhaal met een uitgebreide verhandeling over de materiaal technologieën die ze hebben toegepast. Vanuit zijn vroegere beroep als Triboloog en zijn kennis van nanotechnologie in de materiaalkunde zijn ze in staat geweest om materialen te ontwikkelen (Nano Metaal Composiet) met een ongekende combinatie van stijfheid en zeer breedbandige demping (die normaal gesproken elkaar in de weg staan). Op die manier is er ook een technologische samenwerking ontstaan met o.a. de Technische Universiteit van Eindhoven. Deze materialen worden of gaan onder andere toegepast worden in hun behuizingen. Ik nodig iedereen uit eens op de site van Aequo audio te kijken waaruit blijkt dat dit team ook op materiaaltechnologie helemaal mee vooraan loopt. Indrukwekkend!

 

Maar ook t.a.v. de toegepaste drivers is het team van Aequo Audio zeer vooruitstrevend en compromisloos. Waar anderen meestal volstaan met bestaande drivers op specificatie te laten aanpassen, gaat Aequo Audio vele stappen verder. Elk component van de drivers wordt volledig volgens hun specificatie besteld bij fabrikanten die op dat specifieke onderdeel gespecialiseerd zijn, zelfs het conus materiaal! Dit is echt ‘no compromise’!! Daarnaast werken ze samen met enkele van de grote namen in driver design zoals Per Skaaning (Scanspeak, Dynaudio).
Vanuit de zaal komt de opmerking of een Motional Feedback (MFB, Philips) een meerwaarde zou kunnen hebben. Ivo verklaart dat het hun voorkeur heeft om alles zoveel mogelijk compromisloos aan de bron aan te pakken door driver optimalisatie waardoor zo’n correctie overbodig is.

Nog 2 nummers voor het einde van de 1e sessie. Logos van Gerardo Nunez – Ulf Wakenius. Acoustische gitaar, ik noteer “zeer dynamisch”. Eva Cassidy Autumn leaves, ik noteer “de speakers verdwijnen volledig”. Nog snel vraagt iemand uit de 1e sessie wat deze speakers kosten. Antwoord, 20.000 Euro vol actief. Na de wissel naar de 2e sessie begint het feest weer van voor af aan. Er wordt nog even gememoreerd aan de ontstaansgeschiedenis en de voortgang van Aequo Audio: 2012 gestart, 2015 ontstaan van de Ensis luidspreker, 2016 introductie van de Ensis op high-end München. Ondertussen hebben de luidsprekers een wereldwijde distributie.
Hun volgende luidspreker ontwerp staat al op stapel, en daarin zal alle verworven kennis samenkomen. Behuizing (nanotech akoestisch supermetaal), driverdesign en natuurlijk ARPEC!

We zijn nu al benieuwd naar die luistersessie! Voor de leden in de 2e sessie komt alle uitleg nog ’n keer langs. Daarbij ook nog de opmerking dat het ARPEC systeem alléén de laagweergave corrigeert. Bij de 2e keer luisteren naar The Sea van Haevn noteer ik dat het hoog (bekkens) wat achter blijft. Maar ik ben ondertussen zo onder de indruk van deze luidspreker en de kennis en kunde van het Aequo Audio team dat ik er van uit ga dat dit in de opname moet zitten. Een goede set kenmerkt zich ook doordat goede opnamen fantastisch klinken, maar mindere opnamen ook genadeloos door de mand vallen. De luidsprekers zijn ook op afstraalgedrag geoptimaliseerd, en hierover volgt nog een presentatie die er in de 1e sessie niet van gekomen is. logos nog ’n keer. Het blijkt dat er bij ‘n 2e keer toch weer andere dingen opvallen, vooral in de opname. De gitaren klinken nogal groot, maar bij de andere opnamen klinken de instrumenten in realistische proporties. Dus ook weer een bewijs van het onthullend vermogen van de Stilla. Verder hele mooie dynamiek. The Sea van Ary, een complex nummer dat bij mindere systemen vast kan lopen. Hier niet, mooie balans. Eva Cassidy is eigenlijk de afsluiter, maar op speciaal verzoek komt Dance Macabre nog voorbij. Die hebben we al vaak gehoord, maar niet vaak zo mooi als nu. Bravo! En dat met een low-end DAC, dus we hebben het beste nog niet gehoord!

Na afloop mochten Ivo en Paul dan ook zeer terecht mooie complimenten ontvangen van diverse clubleden. Twee van onze leden vertelden zelfs dat dit het beste was dat ze in onze club hadden gehoord, vertelt Paul trots.
Ondanks de ruime (Corona) stoel opstelling werd een goede ruimtelijke stage ervaren. En vooral het probleemloos spelen in onze verre van akoestisch perfecte ruimte werd als zeer uitzonderlijk ervaren. Daarbij weet deze luidspreker ook nog emotie over te dragen. Iets wat ik bij DSP gecorrigeerde systemen meestal mis!

 

Als persoonlijke noot wil ik nog iets zeggen over het ARPEC systeem. Vaak hebben we een set spelen in ons clubhuis waarvan we wel de potentie herkennen, maar die niet volledig tot zijn recht komt vanwege akoestische zaal-problemen. Vaak wordt er dan na de pauze wat geschoven met de luidsprekers wat dan vaak tot een iets betere resultaat leidt. Maar het ARPEC systeem van Aequo Audio doet wat het beloofd op een overtuigende en fantastische manier zonder digitale artefacten. Ik bedoel hiermee dat DSP’s vaak op details en gemeten fantastische resultaten laten horen, maar daarbij ook iets van de magie wegnemen. Niet zo bij ARPEC. Petje af Audio Aequo team!!

Luidsprekers: Aequo Audio Stilla volledig actief Voorversterker: KR Audio P-135 Dac: Motu M4 (259,- Euro !!)

Verslag: Guus Das
Foto’s: Jeroen Klijntunte & Jean de Vassy

20 februari 2020                                                                                                                                                                      


Verslag RuWi Audio


AND NOW for something COMPLETELY DIFFERENT.

Deze quote uit de afleveringen van Monty Pyton (1969 – 1974) past wellicht het beste bij wat er vanavond gepresenteerd gaat worden. De Scalar Waves apparatuur die Ruud van Well geassisteerd door Wieke Saarloos vanavond presenteren is beslist het meest onconventionele product dat we in onze club gehad hebben.



Vele van ons (waaronder zeker ik) hebben al vaak hun oorspronkelijke scepsis moeten laten varen door de wetenschappelijk onverklaarbare effecten die vaak in audio (rand)apparatuur optreden!
Ik herinner me nog goed mijn eigen scepsis aangaande audio-netkabels. Ik vond het niet te verklaren dat een netkabel effect zou hebben op het geluid. Na een thuis-demo bij mij thuis waar een aantal leden verschillende netkabels meebrachten, was mijn scepsis daarover geheel verdwenen. Hetzelfde gebeurde daarna ook met interlinks en luidsprekerkabels. Ik was een Believer geworden!

 

Dezelfde ‘onverklaarbare’ effecten ervaar ik en meerdere leden binnen onze club ook bij bijvoorbeeld audio-racks en apparaat voetjes en dergelijke. Blijkbaar is niet alles wat we (menen) te horen te verklaren door de huidige stand van techniek. Ik zet opzettelijk het woord (menen) tussen brackets want een wellicht even grote groep audio liefhebbers zal deze verhalen toeschrijven aan psycho-acoustische waarneming en wishfull thinking.
Welnu, de futuristisch ogende apparatuur die hier vanavond voor ons op het podium staat lijkt wellicht meer op een werpspel met ringen dan op een audio gerelateerd product. Prominent op de voorgrond staan 3 ‘dozen’ met links en rechts metalen ballen op een staaf. De ballen hebben ongeveer het formaat van een tennisbal.



De rest van de apparatuur waarmee gespeeld wordt is wellicht niet van het niveau waar we hier normaal gesproken naar luisteren, maar dit spreekt des te meer voor de werking van de RuWi als we hiermee toch een positieve waarneming kunnen doen!

Ruud begint met zichzelf en Wieke voor te stellen. Beiden zitten in het domein van de natuurgeneeskunde. De RuWi is dan ook in eerste instantie ontstaan als toestel waarmee mensen een groter gevoel van welbevinden kunnen ondergaan zoals betere focus en concentratie. Ruud schrijft er zelf helende krachten aan toe. Verder vertelt Ruud nog dat hij vroeger een elektronica studie gedaan heeft hem nu help deze apparaten geheel in eigen beheer te ontwerpen en bouwen. De verdere uitleg geeft Ruud aan de hand van een video presentatie.



Als eerste vertelt Ruud dat de benaming ‘wave’ eigenlijk misleidend is omdat de Scalaire energie eerder als een veld dan als een golf omschreven kan worden. Er volgt een uitgebreide uitleg van wat scalaire energie is en wat het niet is! Het volgt niet de bekende en erkende natuurkundige wetten, al heeft het wel relatie tot de kwantum fysica waarin zich ook onverklaarbare fenomenen manifesteren. Als een van de leden de vraag stelt of de RuWi ook een zuiverend effect heeft op de elektromagnetische straling om ons heen, en vooral met het zicht op de toekomstige 5G telefonie, ontstaat er weide uitstap naar zaken als 7D, complot theorieën, het (on)vermogen om te communiceren en meer zaken die uiteraard weinig of niets met audio te maken hebben.
De discussies gaan alle kanten op. Dit is zeker een heel anders dan anders clubavond en rechtvaardigt de quote aan het begin ‘And now for something completely different’!

De uitleg van wat Scalaire energie nu dus eigenlijk is, laat ik graag aan ieder over om zelf op internet of op de site van RuWi op te zoeken (www.ruwifactory.nl). Ik waag me daar niet aan want het gaat mij de pet te boven! Maar ik ben met de andere leden natuurlijk wel heel erg benieuwd of we iets van de werking kunnen waarnemen!

 

Om 20:50 klinkt dan uiteindelijk de eerste muziek uit de Waterfall luidsprekers die ondersteund worden door een Waterfall sub. Boz Scaggs met What’s new en daarna Fly Pilates met The Fusion of Mind and Body. Er lijkt inderdaad een subtiel verschil waar te nemen. Ik concentreer me altijd (min of meer onbewust) als eerste op de stemmen. Ik noteer; prettiger, realistischer meer betrokken. Het volgende nummer is een piano uitvoering van het Beach Boys nummer God only knows. Vooraf zijn de RuWi’s iets verplaatst. Er is voor mij nu geen verandering waarneembaar, wellicht omdat pianomuziek toch al niet zo mijn ding is.

In de pauze ga ik alvast wat bevindingen peilen bij diverse clubleden. Die meningen variëren van ‘stellig een verbetering’ tot ‘ik hoor er niks van’. Na de pauze wordt als eerste het nummer Bubbles van Yosi Horikawa afgespeeld. De niet-zo-high-end installatie beïnvloed het beoordelingsvermogen toch wel enigszins. Vooral het (niet zo fraaie) laag leidt af van wat we willen vaststellen. De RuWi’s hebben een aan/uit ledje en ik probeer om blind te beoordelen of ik de verschillen hoor. Ik scoor daarin maar matig. Toch een psycho-acoustisch effect dan!? Volgende nummer is van een CD van Jan Verhagen. Alles heeft zijn tijd van een Belgische zanger. Zangstemmen, hier kan ik wat mee!

Ruud wil wat andere posities van de RuWi’s proberen en draait ze nu op hun kant waardoor de (staafjes van de) bollen naar ons toe wijzen. Ik heb weer dezelfde ervaring als eerder met stemmen, mooier meer betrokken en iets wat ik nu nog niet kan benoemen. Omdat Ruud nu nummers op verzoek afspeelt, stel ik voor om mijn referentienummer te draaien. Leonard Cohen met the Gypsy’s wife. Helaas is het niet de live uitvoering die ik als referentie gebruik (album Field Commander Cohen), maar mooi is het toch. Bij zeer aandachtig luisteren noteer ik als ervaring een iets meer ‘gedragen’ geluid. Dan op verzoek van Cor de prachtige stem van Mercedes Sosa en koor met Kyrie. Waarschijnlijk is Cor hierna ook overtuigd! Na de pauze zijn vooral de Believers gebleven. Er wordt nu niet meer zozeer gediscussieerd over het feit OF men wat waarneemt, maar vooral WAT men waarneemt.

Men neemt o.a. het volgende waar:
* Het lijkt erop dat het effect zicht langzaam opbouwt in ongeveer 3 seconden.
* Bij het uitzetten is het verschil wel direct waarneembaar.




Een ander referentienummer is Bob Dylan met Man in a long black coat. Hier noteer ik voor het eerst het effect dat ik eerder niet kon omschrijven. Een soort van bevrijding van het geluid! Het volgende nummer, Lavinia Meijer met Methamorphosis (harp), is heel mooi, maar de installatie laat toch wel wat vervelende artefacten horen. Vreemd genoeg lijkt het alsof met de RuWi’s ingeschakeld de irritatie hierover minder is!! Dit zou eerder aansluiten bij de gedachten dat de RuWi’s iets in je hoofd/lichaam doen in plaats van aan het signaal dat je oren bereikt. Volgens Ruud is het effect zowel bij een set van ’n miljoen als bij een goedkope set waarneembaar, dus dat zou kunnen. Nog maar eens goed luisteren dan naar het laatste nummer van deze opmerkelijke avond. Wederom op mijn verzoek het mooie Riverside van Agnes Obel. Dit blijkt ook nog eens een van de favoriete nummers van Ruud te zijn. Gedachten communicatie!!?? Hier kwamen alle eerder genoemde superlatieven bij elkaar. Gedragen, bevrijd, prettiger etc.

Wat moet nu de conclusie zijn? Ik zou niet graag een conclusie opschrijven uit persoonlijke titel, dus heb ik een aantal van de leden die er tot het einde bij waren ook nog gepolst. Daarnaast zijn er een paar leden die de RuWi’s al hebben en een paar leden die ze bij die mensen ‘gehoord’ hebben. Op een enkeling na meende iedereen toch wel iets positiefs waargenomen te hebben. Ik schrijf in dit verslag opzettelijk steeds waargenomen i.p.v. gehoord omdat ik zoals eerder al gezegd denk dat het niet een effect is dat via de oren binnenkomt! Als ik dit aan Ruud voorleg zegt hij “Het fysiek hoorbare verschil in geluid is voor iedereen hoorbaar en de innerlijke beleving is sterk per persoon verschillend”.



Dit was werkelijk Something completely different, maar blijkt uiteindelijk toch iets te zijn voor de serieuze audiofiel. We bedanken Ruud en Wieke voor deze bijzondere avond.

Gegevens audio set:
Luidsprekers; Waterfall Iguascu evo boxen.
Waterfall subwoofer
Onkyo A9010 versterker
Onkyo DV-SP 402E CD speler.

Playlist:
Boz Scaggs met What’s new
Fly Pilates met The Fusion of Mind and Body
? (piano) God only knows
Yosi Horikawa met Bubbles
Stef Bos? van CD Jan Verhagen
Leonard Cohen met the Gypsy’s wife
Mercedes Sosa en koor met Kyrie
Bob Dylan met Man in a long black coat
Lavinia Meijer met Methamorphosis
Agnes Obel met Riverside

Verslag: Guus Das


16 Januari 2020                                                                                                                                                                      


Verslag Musical Reality


Vanavond is Cor Dekker aanwezig van Musical Reality uit Bergen, met een mooie set, aangevuld met een streamer en bijbehorende apparatuur van Mark.
Een verscheidenheid van apparatuur staat te pronken in de zaal.



Speakers: Von Schweikert VR4SR MkIII  € 16.500
Eindversterker: ModWright KWA-100SE  €   6.590
Voorversterker: KR Audio P-135            €   5.590
DAC: EERA Majestuoso                       €    8.990
CD loopwerk: EERA Legato                  €    4.490
Streamer: Innuos Zen Mini MkIII           €      999
Power supply: KECES P8                      €     699 
Kabels: Harmonic technology / Master-built
Meubels: SolidTech

 

De set stond al een tijd lekker te spelen. Als de avond begint zitten we ook te popelen om heerlijke muziek te gaan draaien.

Cor legt eerst even kort wat uit over de set en hoe alles is aangesloten.
De CD speler geeft het signaal middels I2s aan de DAC via een HDMI interface, voor het audiosignaal en het kloksignaal. De streamer is op de DAC aangesloten via USB, daarover later meer.

We gaan luisteren!
Peter Beets & Stochelo Rosenberg – Douce ambiance (Django tribute)
We maken kennis met de set, met name de speakers, hoe muzikaal ze zijn en hoe smooth ze kunnen klinken. Het laag is voldoende aanwezig, geen vervelende kleuring, de piano klinkt zoals het hoort. Helaas mist deze opname wat diepte en sprankeling. Ondanks dat een zeer aangename kennismaking.



Gianmaria Testa – Per accompagnarti
Wederom lekker smooth, maar nu komt de stem en puur boven de instrumenten uit. Een heel muzikaal geheel. En fantastisch qua dynamiek in tegenstelling tot de vorige track horen we nu wel de diepte. (Geïmiteerde) trompet, gitaar, slagwerk, allemaal even natuurlijk qua weergave.

Canadian Brass and the Warsaw philharmonic – It don’t mean a thing
Dit klinkt lekker ruimtelijk, dynamisch en heel natuurgetrouw. Nergens vervorming, alles in de juiste proporties.
Opvallend bij dit nummer is hoe netjes en natuurlijk de hoge tonen klinken uit de silk dome tweeter. Menig tweeter zou lelijke scherpe randjes laten horen, maar hier is bij deze speaker niks op aan te merken.

 

Eva Cassidy – What a wonderful world
Hier zijn verschillende ‘lagen’ hoorbaar. Deze opname kennen we goed, maar zelden heeft deze track zoveel body. Iedereen is rustig en ontspannen aan het luisteren. Zo stil is het niet vaak als we naar Eva Cassidy luisteren.
Tot zover de CD speler. Nu is de streamer aan de beurt. Mark vertelt over zijn Innuos Zen Mini. Hij heeft gekozen voor een aparte lineaire voeding en legt uit waarom hij deze combinatie het mooist vindt. De streamer heeft een harddisk en een loopwerk om CD’s te rippen.



De router heeft eveneens een dergelijke voeding, omdat deze ook niet voor vervuiling mag zorgen binnen dit circuit, ook al dient de router enkel voor bediening via GSM.
De streamer is aangesloten op de EERA DAC via USB, maar de interface is zodanig aangepast dat alleen het signaal getransporteerd wordt en niet de 5 volt spanning. Dit kan namelijk het signaal nadelig beïnvloeden, dus wordt geëlimineerd.

Kevin Mahogany – Yesterday I had the blues
Dit klinkt heerlijk ritmisch, saxofoon komt mooi erboven uit. Stem komt in de juiste grootte over, niet opdringerig.

Melody Gardot – Amalia
Klinkt veelal als één geheel, maar er zijn toch voldoende details hoorbaar.



Wende Snijders – Au suivant
Mooi strak, kraakheldere stem, mooie details. Klinkt heel dynamisch en live, en niet chaotisch of opdringerig, maar eerder een natuurlijke levendigheid.
Nu spelen we dezelfde opname, maar nu vanaf CD.
Op het eerste gezicht lijkt dit wat prettiger te klinken, wat rustiger, wat vloeiender, maar ik mis zelf een beetje de dynamiek van de vorige weergave.



We zijn het er in elk geval over eens dat dit ánders klinkt. Voor de een prettiger en voor de ander misschien niet.
De streamer klinkt eigenlijk heel netjes ten opzichte van de CD speler, maar we moeten ook niet vergeten dat we een andere weg bewandelen qua bekabeling, voeding, etc. Deze factoren zouden we eigenlijk bij de streamer moeten optellen, ook qua prijs.



Na de pauze gaan we luisteren zonder de ‘filters’ aan de netsnoeren.
We beginnen weer met de streamer. De levendigheid is er weer. Maar voor sommige luisteraars is dat niet een meerwaarde. We horen het ‘bijterige’ in de opname wat sterker. Persoonlijk voel ik mij zelf meer geïmponeerd door de streamer dan de CD speler met het rustigere karakter.
De CD klinkt daarna wat meer gecontroleerd, maar levert best wat in ten aanzien dynamiek.

Na de aanpassingen lijkt het in beide gevallen wel realistischer te zijn qua weergave.
Omdat we nu wel via dezelfde DAC spelen gaan we voor het vergelijk gebruik maken van de DAC van de streamer.
Dit klinkt absoluut niet verkeerd. Er is verschil hoorbaar, maar erg veel leveren we niet in. Datgene wat we missen kan misschien ook prettig zijn, voor de luisteraar die van wat rust houdt.

Terug naar de EERA CD speler / DAC combinatie.
Imilonji Kantu choral society – Blomster I soweto
Dit klinkt vooral ritmisch en muzikaal. We horen veel tegelijk, maar het wordt geen chaotische brij. We kunnen alle facetten goed blijven onderscheiden. Stemmen presenteren zich lekker los van de rest.

Agnes Obel – Riverside
Deze opname klinkt iets fel qua stem, piano klinkt goed, een ruimtelijk geheel, voldoende diepte, prima.

Voice male – The green leaves of summer
Mooie stemweergave zonder irritante scherpe randjes of onnatuurlijke kleuring.



Cor van Zundert complimenteert zijn naamgenoot voor deze mooie demo en concludeert dat de naam Musical reality in dit geval heel goed van toepassing is. De set kenmerkt zich door een overduidelijke realistische muzikale weergave.
Wij bedanken Cor voor deze indrukwekkend mooie demo en zijn verhaal en zien hem graag nog eens een keer bij ons terug.


Verslag: Cyriel Hoenen
Foto’s: Jean de Vassy