19 juli 2018 Verslag de klank van Zelfbouw

Cor van Zundert opent de avond met als thema "De klank van zelfbouw". In tegenstelling tot de andere avonden wordt deze avond voor een behoorlijk deel gevuld met zelfbouwapparatuur. Het was eerst de bedoeling om een demonstratie te verzorgen van “ruimtelijkheid” ofwel een zo goed mogelijke holografische muziek weergave. Dit bleek moeilijk en de opzet is uiteindelijk anders geworden. - Vintage Audio Repair is opnieuw te gast, ditmaal met het nieuwste prototype van de bijzondere True Blue Box versterker en een mooie platenspeler. - SOS solutions heeft een Rapsberry Pi shield ter beschikking gesteld met daarop de Dion-Audio LOCO, een DAC gecombineerd met een klasse-D versterker. - Guus Das heeft zijn Accuphase E-560 geintegreerde versterker meegebracht. - Cor heeft een aantal Audio Streamer varianten op basis van de Raspberry Pi meengenomen. (Als back-up ook zijn Tentlabs b-DAC). - Op het hoofdmenu staan de “Chiropter 105” luidsprekers gebouwd door Cyriel Hoenen. Cyriel heeft ook nog zijn Loewe Legro CD speler meegenomen. Cor begint met een presentatie dit keer op een mooie grote TV. Cor licht toe wat er deze avond gedemonstreerd gaat worden op gebied van de kleine RPi (Raspberry Pi) computers. Cor zijn missie is dat hij probeert aan te tonen dat er ook zeer betaalbare HiFi componenten bestaan. Cor geeft aan een voorkeur te hebben voor de ESS Sabre DAC’s. Helaas gaat dit niet altijd op want zowel zijn Tentlabs b-DAC en ook de Allo Boss I2S DAC zijn beide gebaseerd op Burr Brown (Texas Instruments) DAC’s. Maar de Collybia Mamboberry HD DAC+ heeft bijvoorbeeld wel een ESS Sabre 9023p DAC chip. Hij benoemt ook de Allo Kali I2S reclocker die het I2S signaal buffert en vervolgens met een zeer lage jitter doorgeeft. Helaas werkt de Allo Kali volgens Allo niet met alle I2S DAC printen (zoals de Allo Boss DAC). Maar Cor bewijst deze avond dat het wel werkt. (Red. Mogelijk omdat de Boss een master DAC is genereert hij zijn eigen kloksignaal en geeft de Kali reclocker geen verbetering ten opzichte van alleen een Boss DAC wat betreft de I2S klok). Ook is een Allo DigiOne print voor de RPI aanwezig, deze geeft een galvanisch gescheiden SPDIF signaal uit met een extreem lage jitter. Cor begint de demo met als bron de RPi met een “LOCO” DAC-AMP, de LOCO is een DAC met een klasse-D versterker van het Nederlandse merk Dion-Audio (Arnhem). De muziek staat op een SD kaart in de RPi en de bediening (via een tablet/telefoon) gaat via de nieuwste versie van het programma moOde (op basis van Debian Stretch, een Linux variant). Cor geeft aan dat de ondersteuning van moOde goed is, ontwerper Tim Curtis reageert goed en snel. De Chiropter 105 luidsprekers zijn wel via ogenschijnlijk erg dunne luidsprekerkabels aangesloten op de LOCO versterker. De volgende twee tracks worden gespeeld: - Hans Theessink / Slow Train. - Yello / The Rhythm Divine (met Shirley Bassey). De versterker speelt heel verdienstelijk het geluid is heel helder (misschien een beetje te schel) de basweergave blijf wat achter. Best een mooi systeem maar het mist toch de echte high-end klasse. Nu wordt de True Blue Box versteker van Vintage Audio Repair aangesloten. Dit is een heel bijzondere versterker opgebouwd rond het Axign IC. Het is niet alleen een hoogwaardige klasse-D versterker maar ook een geweldige DAC (beide functies worden door het Axign IC verzorgd). Er zijn nu zelfs twee Axign IC’s opgenomen, de eerste verzorgt de 4 analoge ingangen (192/32 digitaal uit) en de tweede is voor de “ultime” klasse-D versterker. Helaas was het nog (net) niet gelukt de RIAA correctie in het IC te realiseren, dat komt zeer spoedig. Dan is een volwaardige Phono ingang aanwezig. De versterker heeft nu in de huidige uitvoering een uitgangsvermogen van maar liefst twee maal 250 Watt! De bron is de RPi met Allo Boss I2S DAC. Dus analoog uit naar een analoge ingang van de TBB. - O-Zone percussion group / Jazz Variants. - Hans Theessink / Slow Train. Het geluidsbeeld is weer een beetje schel de nadruk ligt, op de eerste rij, erg op de hoge tonen. Nu wordt de platenspeler van Vintage Audio Repair aangesloten. De speler is een Technics SL-1210 MK2, met Audio-Technica element VM540ML. Dit is een moving magnet element met microline naald, het is de beste uit de serie (~289 Euro inclusief headshell). Omdat het Vintage Audio Repair nog (net) niet gelukt is de RIAA phono ingang te realiseren wordt nu gebruik gemaakt van een NAD PP4 phono voorversterker met RIAA correctie. - UB-40 / Reefer Madness. - Donald Fagen / I.G.Y. - Fink / Perfect Darkness. - Jeff Buckley / Hallelujah. De luidsprekers zijn zeer dynamisch en het laag is niet nadrukkelijk aanwezig maar het klinkt goed en schoon. Het hoog blijft een punt van discussie, het lijkt of de platenspeler in deze combinatie dit eerder versterkt. Het hoog wordt waarschijnlijk behoorlijk gebundeld door de 4 inch breedband luidspreker en de balans lijkt wat door te slaan naar het hoog. Hierbij moet opgemerkt worden dat ik zelf op de eerste rij zat. Daarom heb ik besloten na de pauze op rij 3 plaats te nemen. PAUZE De pauze duurt iets langer dan normaal omdat Vintage Audio Repair vertrekt en zodoende de apparatuur ingepakt moet worden. Natuurlijk willen we Vintage Audio Repair erg bedanken voor de inzet en het tonen van een blik in de toekomst met de True Blue Box. Nu wordt de Accuphase E-560 versterker van Guus Das aangesloten, deze keer bi-wired. Deze versterker hebben we vaker gehoord en kennen we als een zeer goede versterker. Cyriel geeft een toelichting op zijn Chiropter 105 luidsprekers. Hij was altijd gecharmeerd van de vroegere Kef RR-104 luidsprekers en streefde ernaar een dergelijk geluidsbeeld zelf in zijn luidsprekerontwerp te realiseren. De keuze viel uiteindelijk op een 4 inch breedband luidspreker met een titanium conus. Voor het laag is een 7 inch woofer gebruikt in een basreflex behuizing. Cyriel heeft de basreflex poort voorzien van een afdekplaat op zodanige wijze dat de druk wel weg kan maar de poort niet echt volledig meedoet. De interne bekabeling is zo kort mogelijk gehouden. Het scheidingsfilter is ontwikkeld in samenwerking met ZMI Audio. Het is een 6 dB eerste orde filter geworden met slechts enkele componenten. (De scheidingsfrequentie ligt bij 400 Hertz). De kast staat gewoon op de vloer dat kan want er zijn zeer weinig trillingen. De luidsprekerkast is onderin gedeeltelijk met zand gevuld. Volgens Cyriel heeft een scheidingsfrequentie van 400 Hertz het voordeel dat het meest kritische gebied (stemmen) door 1 luidspreker wordt verzorgd. Dit voorkomt ongewenste faseverschillen. Cor vult aan dat dit systeem daardoor meer ruimtelijkheid geeft. Een filter frequentie in het kritische gebied, al is het met één condensator en één spoel, “introduceert onvermijdelijk hoorbare tijdsverschillen” aldus Cor. De luidsprekers zien er heel mooi afgewerkt uit, een mooie witte hoogglans voorkant en een zwarte matte afwerking van de kast. Ook een voordeel is dat bi-wiring mogelijk is. Hiervan wordt met de Accuphase dan ook gebruik gemaakt. Als bron wordt weer de RPI met Allo Boss DAC gebruikt. - Oslo Gospel Choir / Navet Jesus Blekner Aldi (Salmeskatt). - Paul Simon / The Sound of Silence (live). Het gaat beter met het hoog, de plaatsing lijkt op rij 3 ook veel beter. (Ongeveer het focuspunt). Cor geeft aan dat het publiek ook heel mooi naar voren komt in de opname van Paul Simon. De luidsprekers geven een goed gebalanceerd geluidsbeeld, een mooie plaatsing en zijn zeker muzikaal te noemen. Als we het hoog even parkeren (zie einde verslag) dan is er een grote muzikale potentie aanwezig. Een heel knap resultaat voor een van de eerste zelfbouw ontwerpen die we horen. Er ontstond een levendige discussie over wat HiFi is en wat we daar onder moeten verstaan. Buiten smaakverschillen zijn er ook objectieve doelen. We besluiten een proef te doen om de luidsprekers verder in te draaien. - Yello / The Rythm Divine - toe-in als eerst (focuspunt rij 3) hoog, best een beetje schel - Yello / The Rythm Divine - toe-in 45 graden Met de 45 graden hoek horen we meer laag en de plaatsing is beter het hoog blijft een twijfelgeval of is misschien niet veranderd. Nu worden de luidsprekers dichter bij elkaar geplaatst, de toe-in wordt weer ongeveer 30 graden. - Renee Olstead / My Baby Just Cares for Me. Vooraan lijkt het minder schel, dus echt nog beter. Nu worden op verzoek van Hans van Liempd de bi-wiring kabels verwisseld (hoog/laag). Er werden namelijk twee verschillende types kabel gebruikt. - Hans Theessink / Slow Train. Dit pakt heel goed uit. Nu horen we een vol laag en ook een veel beter en minder schel hoog! Dit was verreweg de beste opstelling/configuratie van de hele avond. De luidsprekers klinken zo erg goed en dat is jammer van de uitvoeringen eerder deze avond. Wat ook opvalt is het dat de luidsprekers een behoorlijk luid en dynamisch geluidsniveau kunnen produceren of anders gezegd ze kunnen heel luid spelen. Al met al een mooie prestatie van deze muzikale luidsprekers die volgen Cyriel een bescheiden bedrag gekost hebben. Indien er belangstelling is kan hij er natuurlijk nog meer maken. Opgemerkt moet worden dat de Accuphase in deze configuratie ook perfect zijn werk doet. Omdat we hiermee aan het einde van deze zeer interessante en leerzame luisteravond zijn gekomen bedankt Bert van Dinter de organisatoren Cyriel, Cor en Guus. Natuurlijk krijgen zij de gebruikelijke fles wijn en de AOB pen. Veslag: Hans Hartsuiker. Foto’s: Jean de Vassy

Verslagen 2018