In de bovenstaande munubalk staan de knoppen naar de clubavonden van voorgaande jaren.
Kijk bij Agenda voor de komende clubavonden
  



April 2017                                                                                                                                                                       

Zegers Music Innovations (ZMI)


Vanavond was Kristoffer Zegers te gast van Zegers Music Innovations te Breda, om zijn Cephei 20.2 open baffle speakersysteem te demonstreren.
We hadden deze set kunnen horen op de X-fi beurs, wat overtuigend genoeg was voor een demo bij onze club.
Kristoffer is al van kleins af aan bezig met het ontwerpen van en experimenteren met luidsprekers en luidsprekerkasten.
Hij is zich gaan toespitsen op open baffle systemen, omdat hij dit het meest transparant vindt klinken, in tegenstelling tot de gesloten systemen met een aanwezige ‘kastkleuring’.

 

Na een korte inleiding wordt er gestart met een stukje muziek. Kristoffer zet een nummer op met veel laag. De eerste toon, waar we bij een open baffle systeem toch het meest benieuwd naar zijn, is gezet.
Hij heeft gekozen voor een driewegsysteem, met name omdat er volgens hem geen ideale breedbandspeaker bestaat, die alle frequentiegebieden weergeeft zoals dit gewenst is.
Hij heeft er ook bij het ontwerpen van de filtering op gelet dat de frequentiebereiken van de drivers elkaar overlappen, zodat er geen ‘overspringingen’ tussen de betrokken drivers te horen is.
De scheiding zit op 3 á 400 Hz voor het laag, en 4 kHz voor het hoog.
Aan de hele lage frequenties is nog extra aandacht besteed, omdat de woofers bij deze frequenties in deze open baffle constructie zich wat agressief en ontremd zouden kunnen dragen. Kristoffer vertelt nog dat hij nog wat geëxperimenteerd heeft met de baffle.
Hij heeft ondervonden dat een wat bredere baffle zorgt voor meer laagweergave, maar hij heeft hierin een keuze moeten maken ten voordele van de optische uitstraling.

   

Kristoffer laat nog wat nummers horen met lage en hoge tonen, om ons te laten horen hoe deze speaker in staat  is om het laag heel stevig weer te geven en tevens hoe het hoog tegelijk heel gedetailleerd en sprankelend kan  klinken.
Karakteristiek bij deze speaker is dat de losse drivers als 1 team kunnen werken. Er is duidelijk 1 geheel in de weergave te horen.
Kristoffer heeft achter de middentoner een stukje geluidsabsorberend schuim bevestigd, om hinderlijke reflecties te voorkomen en de driver iets meer fundament te bieden. Naderhand worden deze weggehaald, maar er was in deze ruimte niet echt duidelijk verschil hoorbaar.
Kristoffer licht toe dat dit vooral effect zal hebben wanneer de speaker op minder dan 1 meter van de achterwand geplaatst wordt. Dan zijn de reflecties uiteraard het meest aanwezig. Kristoffer gebruikt hier ook wel eens akoestische ‘kommen’ voor, met een diameter van 20 cm, om achter de midrange drivers te bevestigen.
Er wordt op verzoek een nummer gespeeld met stemmen. Deze worden helder weergegeven, maar klinken soms ietwat ingetogen. Wellicht wordt de middentonen driver wat overtroffen door de vier aanwezige woofers?
De speaker klinkt verder heel muzikaal. Kristoffer licht toe dat er een krachtige versterker nodig is om deze speaker goed tot zijn recht te laten komen. We hebben immers geen kast waar we het laag goed in op kunnen bouwen.
We horen een klassieke opname met een trompet, begeleid door een kerkorgel. Dit klinkt heel natuurgetrouw en alles is zeer goed in balans. De laatste tonen van de trompet vervormen hier helaas wat, waarna besloten wordt om over te schakelen naar een versterker met het dubbele vermogen (400W i.p.v. 200W). Dit is een Merrill Audio Taranis.
Deze versterker werd speciaal voor deze avond beschikbaar gesteld door Ton van der Veeken van Hear Everything Audio (www.heareverything.nl), waarvoor onze dank.

 

We blijven kritisch en laten deze set grondig aan de tand voelen.
De Yamaha (klasse AB) klonk wat opener en op een bepaald gebied wat natuurlijker. De Merrill (klasse D) heeft meer power, wat voor een set speakers als deze geen overbodige luxe is. De Merrill versterker heeft een tamelijk puur karakter qua weergave.
Na de pauze nemen we de Yamaha als voorversterker en blijft de Merrill staan als eindversterker.
Er wordt het alombekende Keith don’t go gespeeld. Dit nummer hebben we al vaker gehoord en klinkt zoals het moet klinken. Als we in deze zaal niet te luid spelen en de versterker (in combinatie met bron en voorversterker) in een veilig gebied laten presteren ten aanzien van vervorming dan klinkt deze set heel natuurlijk en prettig in het gehoor.
Dan op mijn verzoek een opname van een drumimprovisatie. Ik ben aangenaam verrast. Dit klinkt echt heel natuurlijk, voldoende body, sprankelend hoog en heel dynamisch en open.

 

Met dit nummer experimenteerden we nog iets met de hoek waarin de speakers staan. Ze worden nog iets naar binnen gedraaid, wat zorgt voor wat meer homogeniteit in de weergave.
Door de open baffle constructie is de speaker in staat om heel direct en impulsief te reageren, wat een groot pluspunt is.
These days van Ane Brun, ook een bekende van ons, klinkt goed in balans en rustig.
Dan weer op mijn verzoek een nummer van Dominic Miller: zeer veel detail, naast een perfect laag. Een nummer wat heel mooi uitkomt op deze set.
We hebben vanavond weer veel geleerd over open baffle toepassingen en nog hier en daar wat kunnen experimenteren en kunnen meedenken met Kristoffer over de filosofie achter dit principe.

Wij bedanken Kristoffer voor deze indrukwekkende demonstratie.



Apparatuur:
ZMI Audio Cephei 20.2 10.900 per set
Merrill audio Taranis 2695
Yamaha A-S2100 2499
Advance acoustic MCX-300 399
Musical Fidelity X-DAC V8 1499

Playlist:
Eva Cassidy – People get ready
Remy van Kesteren – Aerial
Remy van Kesteren – Hammers
Bert van den Brink – Northsea night
Ernst Reijseger – Crystal Palace I
Michel Benita – Free at last
Simon Preston – Toccata
Ane Brun – These days
Drums les du tons – Improvisation
Freddie Mercury – Mother love
Dominic Miller – Unify

Door: Cyriel Hoenen
Foto’s: Dennis Muijs


Maart 2017                                                                                                                                                                       

Ledenvergadering / Cover-Muziekavond


Na de ledenveradering is het tijd voor muziek. Een aantal leden hebben apparatuur beschikbaar gesteld voor deze avond waar we gaan luisteren naar nummers waarvan het origineel zo veel mogelijk is achterhaald en de covers die na die tijd door andere artiesten zijn uitgebracht.

 
 

En dan gaan we toch echt over naar de muziek.
Als eerste gaan we testen met welke set we de avond de muziek gaan afspelen.

De eerste opstelling:
• Speakers: Teufel Ultima 40 MK2 €399,00 pp
• Bron: NAD c521BEE €350
• Versterker: NAD c375BEE €1399

De tweede opstelling:
• Speakers: Teufel Ultima 40 MK2 €399,00 pp
• Bron: Esound E-5m €780
• Versterker: Primare A20 €1100
Om muziek van USB stick af te kunnen spelen hebben we een laptop met Jriver en een Behringer UCA222 (€30) externe geluidskaart en een iFi iDSD (€450)

 

De meningen lopen ietwat uiteen maar er wordt een keuze gemaakt voor de eerste opstelling.
Het luisteren kan beginnen!
Vanavond luisteren we niet kritisch naar de installatie maar puur naar de originele uitgave en de covers die erbij horen. Een aantal leden hebben dan ook flink hun best gedaan om alles uit te zoeken.
De geluidsfragmenten worden niet in zijn geheel afgeluiterd anders zou dat in het geval van de bijdrage van Cor van Zundert, Pitures at an exhibition, echt nachtwerk worden.
Zie hier de lijst:



De leden vertelde zelf iets over hun bijdrage en hier en daar kon er ook wel is smakelijk gelachen worden. Het was in ieder geval een geslaagde en gezellige avond met dank aan degene met een muziekale bijdrage en vooral aan de leden die hun apparatuur ter beschikking hebben gesteld.




Februari 2017                                                                                                                                                                       


Verslag daudio: 


Donderdag 16 februari waren Hans Beckeringh en Jeroen Dezaire van Daudio bij ons op bezoek.

Dit keer met de nieuwe Daudio C1 dipool luidsprekers, dit was het tweede bezoek, de eerste keer bezochten ze ons in januari 2014 en toen werden de W1 dipool design luidsprekers gedemonstreerd.



Hans van Liempd introduceert Hans en Jeroen.

Hans Beckeringh geeft aan dat het bij de C1 gaat om een toegankelijker model in vergelijking tot de W1. De prijs ligt een stuk lager en de luidpreker is passief gefilterd. Hierdoor kan de luidspreker zondermeer op elke normale versterker aangesloten worden.

De gebruikte versterker is in dit geval de Daudio N1000 met een vermogen van 2 maal 500 Watt. Al is een versterker van 2 maal 20 Watt voldoende toch is het hebben van reserve altijd goed volgens Hans.



De gedemonstreerde set bestaat uit de C1 dipool luidsprekers van Daudio, de Daudio N1000 versterker, de Daudio DAC die via een analoge ingang gebruikt wordt als passieve relaisgestuurde volumeregeling, de Metrum Acoustic Musette DAC en een Auralic Aries Femto streamer.



De Auralic streamer wordt gevoed door een Sbooster lineaire voeding met extra filter. Voor de stroomvoorziening is het geheel is aangesloten op een Isotek EVO3 Aquarius "mains conditioner".

De C1 luidspreker bevat twee 10 inch Scan-Speak woofers, een SB-Acoustics middentoner en een Mundorf AMT tweeter.

 

Het passieve scheidingsfilter zit in de voet en is ingegoten (voor het gewicht en de stabiliteit).
De C1 staat op soepele rubber voetjes (hij kan wiegen) om de luidspreker te ontkoppelen van de vloer.
De C1 kan worden geleverd, op wens van de klant, in diverse kleuren en afwerkingen zoals onder andere hout. Verder is een luidsprekerdoek leverbaar in bijna elk gewenste kleur. 

 

Op de vraag naar de steilheid van de filters gaf Jeroen aan dat deze "zo slap mogelijk" is. De vraag van Cor van Zundert was of het laag op deze manier niet te snel afvalt. Het antwoord is nee dit wordt gecompenseerd door het scheidingsfilter.

Dan wordt er muziek gespeeld:
• Eva Cassidy, Stormy Monday
• Dire Straits, You and Your Friend
• Steve Ray Vaugn & Double Trouble, Chitlins Con Carne
• Al Jarreau, Scootcha Booty
• Eiji Oue, Espana Rapsody
• Ivan Fischer, Budapest Festival Orchestra, Symfonie no. 7 in D minor
• All Times Bigband, Sway (zanger Hans Beckeringh)

Het is tijd voor een verandering en daarom wordt de "Merging NADAC" aangesloten in plaats van de Metum Acoustic Musette.



De volgende twee nummers worden gespeeld:
• All Times Bigband , But Beautiful (zangeres Marjoleine Leene)
• All Times bigband, Sway

Er ontstond enige onrust, door de nieuwe DAC werden bepaalde aspecten beter maar er leek een soort vervorming op te treden in de stem van de zanger (Sway). De oorzaak is onduidelijk maar volgens Hans en Jeroen treedt dit bij de W1 luidsprekers zeker niet op.
(Op mij kwam het over alsof het systeem een vervorming als gevolg van een sterke jitter vertoonde).
Besloten wordt de Metrum Acoustics Musette weer te gebruiken en met het nummer Sway lijkt deze "vervorming" grotendeels weer verdwenen te zijn.
Hoe klinkt de set? De impressie van voor de pauze:
De klank is open, rustig, in balans en vrij van compressie. Hans van Liempd voorspelde dat de zaal na de pauze nog steeds vol zou zitten, en dat is een groot compliment. Men is bijzonder lovend over de klank en de plaatsing van de luidsprekers.

Na de Pauze wordt als eindversterker de Accuphase E-560 van Guus Das ingezet(dit is een full class-A versterker van 2 maal 60 Watt aan 4 Ohm).



Gespeelde muziek:
• Al Jarreau, Scootcha Booty
• Arne Domnerus, High Life
• Eva Cassidy, Ain't no sunshine
• Dire Straits, You and Your Friends
• Patricia Barber, Summertime
• Joe Beck & Ali Ryerson, Ode to Billie Joe
• Leonard Cohen, You want it darker

Er vond een vreemd voorval plaats, na het plaatsen van een USB-stick van een AOB-lid crashte de Auralic streamer, de oorzaak is onbekend en het euvel werd door Jeroen snel weer verholpen.
Na de pauze klinkt het systeem rustig, homogeen, geeft een goed geluidsbeeld en is prettig om naart te luisteren. Al met al is men zeer enthousiast en tevreden.
Aan het einde van deze zeer geslaagde demonstratie bedankt Hans van Liempd Hans en Jeroen en als blijk van dank worden twee flessen wijn en de clubpennen overhandigd. Hans gaf aan dat we erg genoten hebben, het was een geweldige demo, gewoon erg goed!



Prijzen:
C1 dipool luidsprekers                            Euro 2.995,- per stuk
Daudio N1000 versterker                        Euro 3.499,-
Daudio DAC met passieve volumeregeling (gaat uit het assortiment maar is nog beperkt (uit voorraad) leverbaar Euro 1.995,-
Metrum Acoustic Musette DAC,                Euro 995,-
Merging NADAC,                                    Euro 11000,-
Auralic Aries Femto streamer,                  Euro 1.795,-
Sbooster lineaire voeding met extra filter,  Euro 250,- plus Euro 57,50
Isotek EVO3 Aquarius "mains conditioner",  Euro 1.395,-

Verslag: Hans Hartsuiker
Foto’s; Jean de Vassy

Januari 2017                                                                                                                                                                       

Verslag Hexagon Audio:    


Op 19 januari j.l. werd de allereerste demo in het nieuwe jaar verzorgd door Marco Oudheusden namens Hexagon Audio. Marco stelde ons het eigenzinnige Zweedse merk Lejonklou (spreek uit: luzjonkloe) voor.

 

De Zweedse ontwerper Fredrik Lejonklou bedenkt, ontwerpt en assembleert zijn producten geheel onafhankelijk en zelfstandig.
Hij begon ooit met het ontwerpen van een phono insteekkaart voor Linn apparatuur, hetgeen resulteerde in de Slipsik referentie voorversterker.
Vervolgens volgden in 2012 eindversterkers, die de naam Tundra meekregen, later gevolgd door de Tundra monoblokken.
Hierna volgde de Sagatun stereo voorversterker, opvallenderwijs gevolgd door een dubbel mono versie van de Sagatun voorversterker.
Dat is redelijk uniek in de audiowereld: iedereen kent de voordelen van mono eindversterkers, maar deze worden vrijwel altijd gevoed vanuit een (actieve of passieve) stereo voortrap.

Fredrik Lejonklou beargumenteert dat de puurheid en kanaalscheiding van het signaal in de voortrap minstens zo belangrijk is als in de eindtrappen. Daarom voegt een dubbel mono voortrap vaak minstens zoveel toe als een dubbele eindtrap, volgens de eigenzinnige Zweedse ontwerper.
Voor deze demo had Marco dan ook zowel de Sagatun mono voorversterker (3550 euro per stuk) en Tundra mono eindversterker (3300 euro per stuk) meegenomen, Daarnaast mochten we ook de Boazu geintegreerde versterker (2990 euro) gaan beluisteren. Als speakers werd een setje Linn Akudorik (circa 7000 euro) gebruikt met als bron de mooie Linn streamer van AOB clublid Kees van Zon.



De apparatuur van Lejonklou kenmerkt zich door 'less is more': alles is zo eenvoudig mogelijk uitgevoerd, zonder overbodige features, die de klankkwaliteit negatief zouden kunnen beinvloeden. Zo heeft de geintegreerde versterker geen bronkeuze schakelaar: als de vier bronnen tegelijk spelen, hoor je vier geluiden door elkaar! De Boazu kent slechts een volume en mute schakelaar.
Wat dan wel weer wel fancy is, is dat dmv kleurtjes wordt aangegeven hoe hard het volume staat. Maar na enkele seconden na een eventuele aanpassing van het volume, wordt dit circuit weer disabled, zodat het de klank niet kan beinvloeden.
Ondanks het interessante concept en de mooi, minimalistisch ontwerpen apparatuur kan de set in eerste instantie obv de Boazu geintergreerde versterker niet echt imponeren. De versterker heeft ondanks zijn beperkte vermogen (2x24 W, klasse AB) duidelijk voldoende controle over de speakers, maar het geheel klinkt erg vlak en droog en mist een solide basis in het laag. Voor een deel is dit wellicht ook toe te wijzen aan de opnames, maar volgens de meeste AOBers miste de set duidelijk 'ballen'.

 

Vervolgens wordt overgeschakeld naar de set o.b.v. mono voor- en eindversterkers. Hetzelfde nummer van Melody Gardot klinkt opeens een stuk voller, rijker van klankkleur en opener. Ook hier valt werderom op dat er weinig (sub)laag te horen is, waardoor het geheel naar onze mening toch wat body tekort komt.

Volgens Marco is het zo dat een setje mono vv met stereo ev beter klinkt dan een stereo voorversterker met mono eindversterker.
We hebben dit niet kunnen controleren tijdens de demo en zullen hem dus op zijn woord moeten geloven. Marco vertelt verder dat Fredrik Lejonklou niets aan het toeval overlaat en alles gehoormatig optimaliseert. De bekabeling van de set is volledig van Linn. Lejonklou schijnt te hebben gevonden dat de set het beste klinkt als de luidsprekerkabels een lengte hebben van exact 2.48cm... Clublid Hans van Liempd werkt met gevlochten kabels van slechts 80 cm. Hans: 'Geen wonder, het klinkt bij mij voor geen meter!"....

Na de pauze staan de speakers niet meer op het houten podium maar rechtstreeks op de vloer. Ineerste instantie lijkt dit geen wezenlijke verbetering op te leveren. Op een of andere manier lijkt de set te spelen 'met de rem erop'. Gezien de witte, ogenschijnlijk standaard verdeeldozen die worden gevoed vanuit een gedeeltelijk opgerolde haspel, zou de stroomvoorziening heel goed roet in het eten kunnen gooien. Marco geeft aan dat de verdeeldozen geen standaard GAMMA exemplaren zijn, maar door Fredrik Lejonklou gehoormatig geselecteerd bij een Zweeds warenhuis (nee, niet Ikea).

 

Hexagon Audio is als bedrijf vorig jaar van start gegaan.Vooralsnog alleen met Lejonklou apparatuur en Spider racks. Marco geeft aan dat als speciale aktie bij aankoop van een Boazu geintegreerde versterker een
Quadraspire Q4 EVO rack in één van de 5 standaard finishes, Kersen, Esdoorn, Wengé, Eiken of Zwart, en gaat om een compleet 4-laags rack kan worden aangeschaft voor het symbolische bedrag van slechts 35 euro... De actie geldt tot 1 juni aanstaande.  En dit bedrag wordt door Marco dan ook nog teruggestort in de AOB clubkas. Daarom op last van het AOB bestuur en m.n. penningmeester Bert van Dinther: iedereen verplicht minimaal twee Boazu's met bijbehorende Spider-racks aanschaffen!!! :-)
Richting het einde van de avond lijkt het alsof er een klein wonder gebeurt. Stormy Monday van Eva Cassidy klinkt ineens een stuk beter dan alles wat we tot dan toe hadden gehoord: openheid, dynamiek, het klopte allemaal!



Als klap op de vuurpijl: Walk on the wild side van Lou Reed. Dat klonk echt heeel goed!!
Het is ons eerlijk gezegd een beetje een raadsel waarom de set niet helemaal zo goed klonk als verwacht tijdens het begin van de demo, terwijl het bij een aantal nummers na de pauze zeker heel goed klonk. Heeft het te maken met puur gehoormatige gewenning of het pilsje tijdens de pauze? Of moet deze apparatuur eerst een paar uurtjes opwarmen voordat hij echt los komt?
De betere resultaten na de pauze tonen in ieder geval aan dat de apparatuur zeker potentie heeft. Marco laat dan ook weten dat een thuis demo voor geinteresseerden altijd te regelen is. Ik denk dat apparatuur van dit niveau het zeker verdient om onder optimale condities, inclusief kwalitatief goede stroomvoorziening, te worden beoordeeld.

AOB bedankt dan ook Marco van harte voor zijn demo en bij gelegenheid willen we graag nader kennis maken met Lejonklou en mogelijke andere producten die in de toekomst aan de portfolio van Hexagon Audio zullen worden toegevoegd.




Verslag: Stephan Eltink
Foto’s: Jeroen Klijntunte

December 2016                                                                                                                                                                       


Verslag Realistic Audio:  


Op15 december waren Roderick de Leur, Hamid Norani en André Porebski bij ons te gast om ons te laten
kennismaken met de apparatuur van het Zwitserse merk Ensemble Audio.

Apparatuur
DIRONDO Drive (Philips CD pro-2M)         €8500
FUOCO versterker                               €8900
ISOLINK DUO power corrector               €3990
ONDIVA speaker (set)                        €14920
ONDIVA ARC stand (set)                      €2880
DICHRONO DAC niet meer leverbaar
Bekabeling: totaal                           ca €2000
DALVINO LS kabel
SUPREMO 75 Digitale kabel
INCANTO RCA Interlink
SILINX EXTREMA, LUMINOSO en DALVINO netsnoeren
ZORBA Dempingsplaat (per stuk)             €500

Over de apparatuur
Alle apparatuur, bekabeling, stekkerblokken, interlinks en dempingsaccesoires zijn ontwikkeld door Ensemble Audio.
Zelfs de drivers in de luidsprekers. De speaker heeft een 18 cm woofer en 2,8 cm tweeter.

 

De speaker is een compact 2-weg systeem, de 38 cm hoge kast weegt 15,8 kg en is vervaardigd uit 7
verschillende materialen, waaronder hout en carbon.
De kasten zijn fraai ontworpen en hebben een golvende vorm om resonanties tot een minimum te beperken.
De scheidingsfrequentie ligt bij 1,8 kHz, wat best laag is.
Voordeel hiervan is dat minder middentonen via de woofer hoeven te worden weergeven en daarmee niet in
de verdrukking worden gebracht door het laag. De speakerstands zijn vervaardigd uit staal en aluminium,
met demping in de vloerplaat. De stand is beweegbaar (veert) en staat op rubber pootjes, geen spikes. Hierdoor
worden trillingen maximaal weggeabsorbeerd. De stands zijn ook even zwaar als de speakers.

 

Onder de apparaten zien we een speciaal ontwikkelde dempingsplaat. Binnen een aluminium frame zijn 4 losse
houten platen met dempingsmateriaal aangebracht, 1 plaat voor elk pootje van het apparaat.
Ook bij de ontwikkeling van de apparaten is voldoende aandacht besteed aan design en degelijkheid. We zien
fraai ogende apparatuur, die voorzien zijn van een aluminium frontpaneel.
We spelen met een los CD loopwerk, die zijn signaal afgeeft aan een losse DAC. Ensemble is bezig met de
ontwikkeling van een CD speler met geïntegreerde DAC, dit is beter, omdat er dan minder verbindingen nodig
zijn. Het signaal gaat naar een geïntegreerde versterker, die een buizen voorversterker heeft en een transistor eindversterker.
De DAC en het CD loopwerk krijgen hun voeding via een zogenaamde regenerator. Deze zorgt voor een stabiele,
constante voeding, omdat een variërende netspanning nadelig is voor de weergave.
Een interessante eigenschap van het CD loopwerk is dat met het indrukken van een knop op de afstandsbediening
de digitale fase omgedraaid kan worden. Dit is voortgekomen uit de filosofie dat we niet weten hoe het hiermee gesteld is in een opnamestudio. De luisteraar kan zelf beoordelen wat hij beter vindt klinken.

We gaan luisteren!

Playlist
Voor pauze:
Ensemble demo CD

Na pauze:
Angus & Julia Stone – Black crow – Down the way – 2010
Gabriel Rios – Gold – This Marauder’s midnight – 2014
Melani de Biasio – I’m gonna leave you – No deal – 2013
Lee Sankey – The man – Tell me there’s a sun – 2003
Beady Belle – Irony – Cloiser – 2005
Chris Jones – No sanctuary here – Roadhouses & automobiles – 2003
Malia & Boris Blank – I feel it like you – Convergence – 2014
Trentemoller – Vamp – The last resort – 2006
Le Bang Bang – Wake me up before you go go – 2011
Bjorn Berge – One kind flavour – St. Slide – 2004
Marla Glen – Personal – 1994

Hoe klonk de set?
De set klinkt heel dynamisch en krachtig, ruimtelijk doch strak.
Verbazend is, dat de speakers opvallend weinig last hebben van ongewenste resonanties. De stands en de
vorm en de bouw van de speakerkasten dragen hier aan bij.



Voldoende laagweergave, zeker voor een kleine speakerkast als deze. Alles is goed in balans.
Hoog/midden klinkt natuurgetrouw, ook de stemweergave. Soms kan het hoog/midden wat fel uit de
hoek komen, echter André licht toe dat dit door de akoestiek in onze ruimte komt. Dit zijn namelijk zijn eigen
speakers, en is dit verschijnsel niet van ze gewend, evenals het fenomeen dat het geluid wat chaotisch en
overdonderend dreigt te gaan klinken wanneer er wat luider gespeeld wordt. De chaos verdwijnt ook wanneer
er wat minder luid gespeeld wordt en er gekozen wordt voor wat rustigere demonummers.

Na de pauze laat André enkele nummers horen waarmee hij de set nog net wat beter tot zijn recht kan laten
komen. We horen nu met name dat deze set een mooi fris hoog/midden kan weergeven en tegelijk een hele
warme laagweergave. Het stereobeeld blijft ook goed intact wanneer op een andere plaats in de zaal geluisterd
wordt.

   

Al met al een set waarbij genoeg te beleven is en overduidelijk veel aandacht besteed is aan design,
degelijkheid en muzikaliteit Wij bedanken Roderick, André en Hamid voor deze indrukwekkende avond.

Door Cyriel Hoenen
Foto’s Jeroen Klijntunte

In navolg van de demo kregen we een email van Roderick de Leur die de apparatuur beschikbaar stelde.
Jullie allemaal bedankt voor het willen luisteren naar de ensemble set gisteren en natuurlijk voor de gastvrijheid en fles wijn.
Zojuist heb ik de set in de woonkamer, 6 meter lang bij 5 meter breed aangesloten. Akoestiek is hier prima. Totaal geen
vergelijk met gisteren.
Bij deze nodig ik jou, degene die de review schrijft en iedereen die nog meer wil komen uit om de set hier bij mij thuis opnieuw
te komen beluisteren.
Iedereen kan zijn eigen cd’s mee nemen en luisteren waar ze maar naar willen.
Dan kunnen we meteen de fles wijn open trekken.
Op een zaterdag of zondag kan het ook.
Ik verneem het wel of daar interesse in is.

Groet,
Roderick

November 2016                                                                                                                                                                       


Verslag Audiotweaks  


Op donderdag 17 november was Piet de Vries van Audiotweaks bij ons te gast met apparatuur van SPEC aangevuld met Speakers van Harbeth, bekabeling van Telos en data opslag van Fidata. Jan Verlegh, importeur van Harbeth, was tevens ook gekomen om Piet te ondersteunen bij zo’n stelletje audio liefhebbers.

Apparatuur:
  • SPEC RMP-X3DEX netwerkmuziekspeler €14000 (optioneel SPDIF + €1000)
  • SPEC RSA-F33EX Real Sound Amplifier  €20500
  • Fidata HFAS-1 audioserver                 €7500
  • Harbeth Super HL5plus                      €4280
  • Telos Branda Signature Serie bekabeling:
  • Luidspreker kabel                              €2000
  • Interlink                                          €1200
  • Powerkabel                                      €1500
  • Sine Power blok                                €1050

Achtergrond apparatuur:
SPEC-Corp in Japan is opgericht door de audio ontwerper Shirokazu Yasaki. Hij stond aan de wieg van vele nieuwe ontwikkelingen bij de beste Japanse audiofabrikanten. Daarbij bleef hij ook altijd voor zichzelf producten ontwikkelen. Zijn grote liefde lag altijd bij buizenversterkers in combinatie met hoog rendement hoornsystemen. Daar heeft hij er dan ook vele van ontwikkeld en gebouwd. Al zijn kennis en ervaring heeft Yasaki-san nu samengebracht binnen SPEC. Hij begon met het ontwikkelen van de in zijn oren ultieme versterker. Dit werd de SPEC-RSA F33EX.

 


De SPEC-RSA F33EX is een nieuwe generatie klasse-D versterker met de nieuwste zeer nauwkeurige PWM schakelmateriaal. Het houten basis-chassis en isolatoren dragen bij om rijk en mooi instrument-achtig geluid te realiseren. Als netwerkmuziekspeler stond de SPEC RMP-X3DEX opgesteld welke bestaat uit 2 kasten, de voeding zit in een separate kast. Met de afstandsbediening van SPEC kan je alleen de volume regelen en heb je een aparte ontvanger nodig omdat de IR ontvanger niet in de versterker is ingebouwd, het kastje staat separaat opgesteld en valt een beetje uit de toon kwa ontwerp t.o.v. de rest van de installatie. Voor de muziek opslag werd gebruik gemaakt van de Fidata HFAS-1 audio server en levert zijn audiodata rechtstreeks aan de netwerkspeler. De Fidata Audio Server kan ook via USB direct worden aangesloten op een DAC. De luidsprekers waren van merk Harbeth en wel de Super HL5+. Over het algemeen zal de HL5+ het minst analytisch en het meest warm klinken van alle Harbeth’s. De Super HL5+maakt gebruik van de exclusieve door Harbeth gefabriceerde 200mm RADIAL2™ bas/mid driver. Ten opzichte van de vorige versie is de 25mm main tweeter in deze Plus-versie uitgebreid met een 20mm SuperTweeter die een uitgebreider en evenwijdiger geluidsweergave van het hoog verzorgt.

    


De bekabeling was van het merk Telos en wel de Branda Signature serie wat er in ieder geval netjes uitzag.
Ook had Piet de Duelund DCA16GA (luidspreker)kabel meegenomen voor verkoop, deze kabel bestaat uit aders van vertind koper, omgeven met een katoenen mantel die met lijnolie is geïmpregneerd.
Deze werd helaas niet gedemonstreerd t.o.v. de Telos maar er is een aantal meters verkocht aan één van onze leden.

   

Deze Duelund DCA16GA is een replica van de Western Electric WE16GA van 70 jaar geleden die nu nergens meer te krijgen is.
Piet was zelf nog wel in het bezit van de Western Electric WE16GA en had deze zelf in het opgestelde systeem gebruikt als jumpers kabels voor de Harbeth’s naar de losse houten kasjes van Spec welke de negatieve feedback opheffen.
De stroom distributie wordt verzorgd door een mooi zwaar aluminium blok van Sine.
Piet de Vries geeft aan dat die meer van de muziek is i.p.v. de techniek. Hij citeert een quote van Alan Parsons:
“Audiofielen gebruiken je muziek om naar hun installatie te luisteren i.p.v. de installatie te gebruiken om naar muziek te luisteren”


De volgende muziekstukken hebben we te horen gekregen:

  • Pink Panther theme STS Digital 6111134
  • Hey Now – Londen Grammar
  • Mein Herz Brennt - Ram Stein
  • Embraceable You - Paulien van Schaik & Hein Van de Geyn
  • Celestial Echo - Malia & Boris Blank
  • Pictures at an exhibition – Jean Guillou
  • Passion – Jan Akkerman
  • Kyrie – Mercedes Sosa
  • Beauty & Truth - Chris Jennings en Eric Schaefer
  • De wereld beweegt – Wende
  • The Beast in me – Hans Theessink
  • Heart Beat - Antonio Forcione

Na de pauze:

  • Mr. Bones - Steve Strauss
  • You want it darker – Leonard Cohen
  • Volver, Volver – Concha Buika
  • Lamento – Dominique Corbiau
  • La Nave – Gianmarie Testa
  • Albinoni’s Ghost – Fanny Beriaux
  • Back home again in India – Milt Hinton
  • Die Tanzerin – Ulla Meinecke
  • Children's Prayer - Engelbert Humperdinck
  • Lliwiau - 9 Bach
  • On the Amsterdam Canals – Leonardo Amuedo

Hoe klinkt de set?
Het geluid is het best te omschrijven als dynamisch en goed gedetailleerd. Laagweergave klinkt met sommige nummers iets te zwaar.
Na de pauze was dit trouwens door de aansluiting op de speakers aan te passen geheel opgelost en klonk de set heel open en ruimtelijk, wat ervoor zorgt dat de set prettig is om naar te luisteren.
   

Het vangen van het buizengeluid in Klasse D-techniek is al vaker geclaimd door andere merken en zo prijst ook SPEC zichzelf aan.
Zelf hoor ik het buizengeluid niet geheel terug, zoals bij alle andere die dit beweren, maar de Spec apparatuur in combinatie met de Harbeth’s laat alles we heel mooi transparant en soepel klinken met een natuurlijke klank. De negatieve randjes welke ik bij veel klasse D versterkers heb waargenomen kan ik nu niet ontdekken. Vanuit de zaal hoorde ik veel positieve reacties.
Instrumenten worden zeer natuurgetrouw weergegeven. De set is ook voldoende levendig waardoor de luisteraar betrokken blijft bij de muziek. De reinheid in het geluid is een zeer positieve eigenschap van deze set.

 

We bedanken Piet de Vries en Jan Verlegh voor een zeer interessante en boeiende avond. We hebben veel gehoord, en veel indrukken opgedaan.

Verslag: Dennis Muijs
Foto’s: Jeroen Klijntunte



Oktober 2016                                                                                                                                                                       


Verslag tg-acoustics   

Donderdag 13 oktober 2016 was Tony Gee van tg-acoustics (Middenbeemster) bij ons te gast. (www.tg-acoustics.com)

De gedemonstreerde set bestond uit de volgende onderdelen:

CEC CD-5 (Japan)                         CD speler / DAC (2.995,-)
Modwright KWI-200 (USA)              Geïntegreerde versterker (6.590,-)
Più Musica S Mk-II (NL)                  Luidsprekers (2.990,- per stuk)
Coherent Z (NL)                            Extern aanpassingsfilter (295,- per stuk)
Kabels en interlinks (Japan + USA)    Furutech en Audioquest (gedeeltelijk gemodificeerd)



Hans van Liempd introduceert Tony Gee.
Tony start eerst met een muziekstuk.

Daarna legt Tony uit dat de getoonde CEC CD-5 CD-speler beschikt over een USB ingang voor verbinding met een PC en dat deze is voorzien van de DAC en hoofdtelefoonversterker opties. Het loopwerk van de CD-5 heeft een snaaraandrijving. Het is een bovenlader.

 


De Più luidsprekers worden volledig onder eigen beheer van Tony gemaakt in Nederland.
(Alle onderdelen komen van binnen een afstand van 1500 kilometer van Amsterdam).
De met AutoCAD getekende en met CNC gefreesde HDF kasten komen bijvoorbeeld uit Volendam.

De tweeter is van Seas en voorzien van twee extra magneten en bezit een waveguide voor betere koppeling van de kleine (soft)dome aan de lucht.
De mid-woofer is van Scanspeak eveneens voorzien van twee extra magneten. De baspoort zit midden achter.

Onder de luidsprekers is een door een kurklaag geïsoleerde HDF basis geschroefd, met vier van spikes voorziene instelschroeven, die staan op vier RVS puck's. De luidsprekers kunnen in elke gewenste kleur geleverd worden.

Achter elke luidspreker parallel aan de luidsprekeraansluitingen zit een kastje.

   

Deze kastjes maken de impedantiecurve van de luidspreker vlakker.
De versterker ziet hierdoor een meer constante Ohmse belasting over het hele audio frequentiebereik.

Het scheidingsfilter van de tweeweg luidspreker is in principe een eerste orde filter met 1 spoel voor de woofer en 1 condensator voor de tweeter.
De kast is samen met de selectie van de drivers zo gekozen dat er weinig extra aanpassing/filtering nodig is. In de signaalweg zit zodoende per driver maar 1 component. Wat wel nodig was is de zogenaamde "baffle step compensatie" (een klein LCR netwerk in het filter).

Tony geeft uitleg over de filtercomponenten, deze zijn van uitzonderlijke kwaliteit.
Tony is ook eigenaar van "Humble Homemade Hifi" een website voor luidspreker kits en losse componenten.

Playlist:
De volgende muziek hebben te horen gekregen:
- Robert Glasper Experiment, "Baby Tonight" CD "Black Radio 2" (R&B)
- Flanger, "Galak" CD "Inner Space Outer Space" (Electronic)
- Marco Horvat, "Amor, che deggio far?", CD "Il Giardino di Giulio Caccini" (17e eeuws, counter tenor)
- Beethoven Piano Concerto No. 1 in C Major, Op. 15 "Rondo - Allegro", uitvoerenden: Hannes Minnaar / Jan Willem de Vriend / The Netherlands Symphony Orchestra (klassiek)
- FKA Twigs, "Hours" CD "LP1" (Avant Pop)
- Dave Brubeck, "Three to Get Ready", CD "Time Out" (Cool Jazz)
- Krantz Carlock Lefebvre, "Wine is the Thread", CD "Krantz Carlock Lefebvre"  (Rock / Jazz)
- Paulien van Schaik en Hein van de Geyn, "I Thought about You", CD Tenderly (Jazz, zang en contrabas).
- Wolfgang Hafner, "Luna", CD "Heart of the Matter" (Fusion)

Na de pauze werden de volgende verzoeknummers gespeeld:

- Tracy Chapman, "Sing for You", CD "I did it all".
- Tracy Chapman, "Our Bright Future", CD "I did it All".
- Stanley Clarke, Al di Meola, Jean-Luc Ponty, "Indigo". CD "The Rite Of Strings".
- Doug Macleod, "Bring it on Home", CD "Come to Find".
- Doug Macleod, "Come to find", CD "Come to find".
- (Afsluitend van Tony) Jameszoo, "Flu", CD "Fool" (experimental electronic)

Hoe klinkt de set.
De algemene indruk is zeer goed. De plaatsing is een beetje afhankelijk van de luisterpositie maar de mensen die niet op de eerste rij zaten gaven aan de plaatsing heel goed is. De stemmen en de instrumenten worden natuurlijk en moeiteloos weergegeven. Coherent en neutraal zijn de steekwoorden.
(Zelf zou ik hier ook moeiteloos weer aan toe willen voegen).



Tony bevestigt dat dit ook de ontwerpfilosofie was.
De luidsprekers zijn hierdoor ook niet kieskeurig voor de gebruikte versterker
(al was de gebruikte Modwright versterker natuurlijk van een bijzondere klasse).

Vooral de neutrale weergave valt op, de luidsprekers gedragen zich voorbeeldig bij het zeer brede scala aan muziek dat we gehoord hebben.

Als laatste legt Tony uit dat hij in 1982 begonnen is met het zelf ontwerpen van luidsprekers.
In 2008 is tg-acoustics opgericht.
tg-acoustics legt zich ook toe op advies, aanpassingen en aanbevelingen voor bijvoorbeeld luidsprekers en ruimte akoestiek.
Tony beschikt voor metingen aan akoestiek over een draagbaar meetsysteem.
Ook is hij als adviseur betrokken bij de bouw van de geluidsstudio's van Eva Simons en Mr. Probz.

Aan het eind van deze zeer geslaagde demonstatie bedankt Peter Wouters Tony Gee hartelijk.



Tony ontvangt uit handen van Peter een fles wijn vergezeld van een applaus.

Verslag: Hans Hartsuiker
Foto’s: Jean de Vassy

September 2016                                                                                                                                                                       


Verslag Daluso  

Vanavond was Ed Doggen van Daluso uit Echt (Limburg) bij ons te gast (www.daluso.nl).
Ed wil graag een informatieve avond verzorgen over Harmonix tuning devices, iFi apparatuur en de BlackNoise stroomverzorgingsartikelen.
Het is de derde maal dat Ed ons bezoekt, zijn eerste bezoek was nog in de oude locatie.

Hans van Liempd introduceert Ed en hij start met de geschiedenis van Daluso.



Daluso produceerde zelf aluminium luidsprekers. Nadat dit niet meer haalbaar bleek begon Ed met de import en distributie van Harmonix tuning producten (Japan).
Later kwam daarbij de high-end apparatuur van AMR (Abbingdon Music Research, UK) weer later gevolgd door BlackNoise (Italië).



Na de afgelopen crisisjaren is Ed 3 jaar geleden gestart met iFi (op verzoek van AMR), dit is namelijk een merk van AMR.

Harmonix.
Hierbij gaat het volgens Ed om “klankverbetering door resonantiebehandeling”. De techniek komt voort uit wetenschappelijk onderzoek in Japan naar de kwaliteit van bijvoorbeeld de Stradivarius viool.
Ed liet een viool rondgaan omdat veel leden nog nooit een echte viool hadden vastgehouden en er op geklopt. (De basis van de resonantietheorie).

Tevens demonstreert hij met een stemvork en een doosje het effect van resonanties.
De “voetjes” bevatten als het ware intern “een hele set stemvorken” en het type voetje dat gebruikt moet worden hangt af van de complexiteit van de luidsprekerbehuizing.



Ed waarschuwt voor overmatige demping omdat dan ook goede dingen verloren kunnen gaan.
Als voorbeeld noemt hij de met zand gevulde poten van stands. Vaak is een gedeeltelijke vulling (klankmatig) beter.
Na een vraag van Jan Verhagen over het beïnvloeden van de contactoverdracht van trillingen door de voetjes en de invloed daarvan op de ruimte geeft Ed de volgende drie pijlers aan.
Stroom, resonanties en akoestiek. Alle drie de elementen moeten aangepakt worden. Waar je begint hangt van de situatie af. Ed is specialist door zijn jarenlange ervaring.

Wanneer een product geen resultaat oplevert geeft Ed aan vervolgens te komen kijken, de mogelijkheid bestaat dat het product wordt teruggenomen en dan krijgt de klant zijn geld terug.

De iFi RETRO set.
Deze wordt “kaal” gedemonstreerd dus zonder gebruik van tuning artikelen (Harmonix).
De (luxe) voedingskabel ligt over enkele stoelen los van de grond, “want de vloer trilt!”
De iFi RETRO set wordt geheel compleet “plug and play” geleverd inclusief luidsprekerkabels.

De 2 maal 25 Watt buizenversterker (ELX34 eindbuizen) heeft veel ingangsmogelijkheden, digitaal/analoog, een toonregeling en bluetooth.
Daarnaast kan deze versterker gebruikt worden als hoofdtelefoonversterker.
Volgend Ed komt de versterker als zeer goed uit vergelijkende tests met veel duurdere apparaten.
De setprijs is 2275,- en de losse versterker kost “slechts” 1650,-.



Naar aanleiding van een vraag wordt aangegeven dat eindbuizen normaal ongeveer 2 tot 3000 uur meegaan.

De kleine (inhoud 7 liter) luidsprekers zijn opgebouwd als “quasi transmissielijnen” en staan op stands vervaardigd van bamboe. (De zijwanden zijn met bracings versterkt net als bij een gitaar).
De drivers zijn van eigen fabricaat.

Voor de pauze worden via bluetooth twee nummers afgespeeld vanuit de telefoon van Ed.
“Stormy Monday” van Eva Cassidy en “One foot in the Blues” van Johnny Adams.
Bij het tweede nummer was Ed iets te enthousiast met het volume, het moest iets minder luid.

IFI.
Na de pauze stelt Ed uitgebreid de iFi producten voor. Het gaat hier om semiportable componenten. De meeste componenten zijn voorzien van een voedingsbatterij en best klein. De prijzen variëren van 150 tot ongeveer 500 Euro.
Het gaat om DAC's, hoofdtelefoonversterkers, MM/MC voorversterkers, USB naar SPDIF omzetters, “purifiers” voor USB en SPDIF.



Het “Digital Antidote” principe wordt genoemd als een uniek systeem om de laatste digitale resten in het geluidssignaal weg te nemen.
En natuurlijk de gedemonstreerde (RETRO) Stereo 50 Buizenversterker/DAC/Phono.
Het gaat om mooie, compacte producten met een goede geluidskwaliteit voor een redelijke prijs.

BackNoise.
BlackNoise heeft een heel scala aan stroomverzorgingsproducten die Ed kan tonen.
Filters, solitair, voor 230 Watt en de grote tot 2300 Watt, de keuze hangt af van de belasting.
Stekkerblokken met “geringe” filtering en overspanningbeveiliging met 3, 4, 5, 6, 8 of zelfs 10 stekkerdozen. Allemaal met een “sterbedrade aarde”.
Het duurste model, de “TEN” kost 525 Euro.

Ook toont Ed een Hijiri Nagomi power cord (ca. 1300 Euro) met “een uitzonderlijke kwaliteit van de montage van de netstekkers” en een audio kabel de “Million” (ca. 2400 Euro).



 Vervolgens wordt de telefoon van Hans van Liempd gekoppeld via bluetooth en krijgen we drie nummers te horen:
“Can't take my eyes of You” van Sophia Petersson, “1999” van Janne Schra en “Fields of Gold” van Eva Cassidy.
Via de telefoon van Cor van Zundert horen we als laatste nog “Deva Premal” van The Gyoto Monks of Tibet.

Hoe klinkt de set?
In dit geval zijn de kleine luidsprekers bepalend maar ze kunnen verrassend luid spelen.
Zeker de stem van Eva Cassidy klinkt heel natuurlijk en de plaatsing is goed.
De luidsprekers produceren een verrassend goed geluidsresultaat.

Een nadeel is dat de set niet via het netwerk kan spelen. Hans vraagt zich af voor welke doelgroep deze set het best geschikt is, een mogelijkheid is natuurlijk als tweede set.
Als toetje wordt de mogelijkheid aangegeven voor een kleine groep om de “galmruimte” te Echt te bezoeken. Dit om te ervaren hoe dat is en bijvoorbeeld te horen wat een dempingelement kan doen.

Om half elf wordt de geslaagde en informatieve avond afgesloten en Hans bedankt Ed Doggen namens iedereen hartelijk voor de leerzame avond. Ed krijgt zelfs dit keer twee flessen wijn.




Verslag: Hans Hartsuiker
Foto’s: Jan Nouwens




Augustus 2016                                                                                                                                                                       


Verslag Triple M  

Vanavond waren Jord en Clemens van Triple M audio uit Rhenen bij ons te gast. Zij demonstreerden ons een breed scala aan Pink Faun apparatuur en deelden met ons hun expertise op het gebied van streaming.



Apparatuur:
2x streamer 2.12      4990 euro per stuk
DAC 2.32                 vanaf 3990 (afhankelijk van upgrades)
Voeding voor DAC     1990
Voorversterker          vanaf 2990
2x eindversterker      1790 per stuk
Prototype speaker     5500 per set

De basisgedachte van Triple M en Pink faun is om de luisteraar te laten genieten van zijn favoriete muziek, door de





 muziek zo puur mogelijk naar de luisteraar over te brengen, dus met zo weinig mogelijk vertroebeling. Dit zien we ook terug bij hun apparatuur. Ze streven er bijvoorbeeld naar om zo weinig mogelijk electronische componenten te gebruiken in het ontwerp van hun apparatuur en de weg naar de luidsprekers met zo min mogelijk obstakels te laten verlopen.


Streaming hardware: De control PC en de audio PC
Jord geeft enthousiast uitleg over streaming. Dit gaat volgens hem de toekomst worden. Hij heeft 2 streamers meegenomen. De een noemt hij de audio PC en de ander de control PC. De audio PC zorgt voor de verwerking van het audiosignaal en de control PC zorgt voor de aanlevering van het audiosignaal. Men zou het kunnen zien als een voor- en eindversterker.
Voordeel hiervan is dat de audiostreamer, of audio PC, die het signaal verwerkt voor de DAC, alleen hiermee bezig is, dus wordt de processor niet belast met andere taken.



Over de processoren volgt nog een extra uitleg. Ze hebben onderzoek gedaan naar de inzetbaarheid van diverse processoren. Processoren van Intel zijn stabieler op het gebied van verwerking en AMD processoren zijn beter ten aanzien van geluidskwaliteit. Om die redenen wordt een AMD processor toegepast wanneer de streamer als audio PC wordt gebruikt en zal een Intel processor voor de control PC worden gekozen.
De streamer heeft een ingebouwd opslagmedium die een eigen lineaire voeding heeft. Dit zijn maximaal 6 stuks SSD harddisks met een capaciteit tot 4 TB.
Dit werkt beter dan een aparte NAS, want de dataoverdracht hoeft nu niet meer plaats te vinden over het netwerk. De data komt direct van de harddisk en niet via diverse tussenstations waar kwaliteitsverlies kan optreden.

Streaming software: Het Roon Labs systeem
Pink Faun streamers werken met het geavanceerde Roon Labs softwaresysteem. Het is een Linux-programma wat ontwikkeld is door ICT mensen, dus er is veel aandacht besteed aan gebruikersgemak en grote diversiteit van mogelijkheden.
Het is als het ware een digitaal tijdschrift. De gebruiker kan eenvoudig door zijn muziekcollectie heen ‘bladeren’ met veel informatie over de artiest en zijn muziek.
Daarnaast zijn streamingsdiensten als Tidal en Cobuz te gebruiken binnen het programma.



In het Roon Labs systeem komen in de bibliotheek de albums te staan die gevonden zijn bij een streamingsdienst en die op de SSD staan.
De control PC krijgt van het programma de ‘link’ door van de streamingsdienst en speelt dan direct van de desbetreffende server het bestand af. Het signaal gaat dus niet via de tablet waar het programma op geïnstalleerd is. Deze dient enkel als bedieningsinterface.

Behoud van kwaliteit: De filosofie van Pink Faun
De weg van de streamer naar de speakers, met de filosofie van Pink Faun om de geluidskwaliteit zo goed mogelijk te kunnen waarborgen:
  • Via een HDMI kabel wordt het digitale I2S signaal van de streamer naar de DAC gestuurd. De streamer heeft een speciaal ontworpen kaart aan boord om dit signaal te kunnen genereren.
  • Er bestaat ook een variant met een S/PDIF uitgang. Dit zijn ‘echte’ audiosignalen en geen datasignalen. Dus geen onnodig verlies! Hoe minder bewerking, hoe beter het klinkt.
  • De DAC heeft 2 voedingen. De een zorgt voor het digitale gedeelte en de ander voor het analoge gedeelte.
  • Volumeregeling vindt in de analoge voorversterker plaats, niet in het digitale circuit, omdat dit ook kwaliteitsverlies in het bronsignaal tot gevolg zal hebben.
  • Kabels zijn vervaardigd uit vertind koper. Bij de materiaalkeuze is gelet op zo weinig mogelijk verkleuring in het geluid.
  • De speaker is een 2 weg systeem, met als voordeel dat deze een veel eenvoudigere filter nodig heeft dan een 3 systeem. De tweeters zijn van Scanspeak, uit de revelator serie en de midwoofers zijn van Wavecor.

 

Hoe klinkt de set?

Het geluid is het best te omschrijven als fris, rustig en goed gedetailleerd. Het klinkt heel open en ruimtelijk, wat ervoor zorgt dat de set prettig is om naar te luisteren. Instrumenten worden zeer natuurgetrouw weergegeven. De set is ook voldoende levendig, niet tè, waardoor de luisteraar betrokken blijft bij de muziek. Daarnaast ook niet teveel ‘body’, wat de weergave eerder choatisch zou maken. De reinheid in het geluid is een zeer positieve eigenschap van deze set wat op de voorgrond staat en ook heel erg waardevol is en deze set enorm siert.

Playlist (Songtitels):

Blue in Green
Colour to the Moon
A Mouse by the River
Jennie Mae
Hold on I am waiting for You
Lestat's Lamento
Tombeau de Mr. de Blancrocher (feat. Naoki Kitaya)
Allegretto fur Streichquartett (Kurpfalziches Kammerorchester Mannheim)
Brother a Teaches 7
Slow motion Roast Beef Restaurant Seduction
Anne's Song
Amused to Death
The Road to Hell
Push the sky away
Old Man



Wij bedanken Jord en Clemens voor de interessante en leerzame avond. We hebben allemaal weer veel gehoord, gezien en geleerd, maar vooral heel erg genoten!

Verslag: Cyriel Hoenen
Foto’s: Jeroen Klijntunte



Juli 2016                                                                                                                                                                       


Verslag Grimm Audio  

Vanavond waren Guido Tent en Justin Vis van Grimm Audio bij ons te gast. Zij demonstreerden ons hun meest recente model van de LS1, de LS1be.

Grimm audio is opgericht in 2004 en heeft zich in eerste instantie met name toegelegd  op het ontwikkelen van A/D converters, daar zij van mening waren dat dit een zeer belangrijke schakel was in het opname proces. Hier wilden zij iets in betekenen, dus richten zij zich op het ontwerpen van apparatuur voor studio’s.
Ze kwamen er al snel achter dat veel monitor speakers in mastering studio’s eigenlijk niet goed waren. Zij vonden die kwaliteit echter wel van groot belang, omdat een monitor bepalend is voor  de kwaliteit van de release. De LS1 is uit de wens ontstaan om mooie opnames te kunnen maken.

   

In het begin verkocht deze speaker jammer genoeg niet zo goed, omdat de studio’s niet konden of wilden investeren, vandaar dat zij uitgeweken zijn naar de hifi/high-end consument.

De LS1 is qua ontwerp een vrij platte, brede speaker. Een brede speakerkast kan tot een ideale match leiden met een ruimte waarin reflecties optreden. Met name naar de zijkanten worden dan de minste reflecties veroorzaakt.
Hoe breder de baffle, hoe directiever het systeem wordt en hoe minder midden en laag rondom de speaker wordt afgestraald.
Guido legt uit dat beneden de 220 Hz de speaker wel rondomstralend wordt, dit is een acceptabel compromis, daar de luidspreker anders wel erg breed wordt.



De speakers staan vandaag ook behoorlijk naar binnen gedraaid, om reflecties te voorkomen via de zijkanten en de wand achter de luisteraar. De speakers staan bijna in een hoek van 45 opgesteld. Het voordeel hiervan is ook dat het stereobeeld nu goed blijft, zeker wanneer we in deze zaal spelen, met 30 luisteraars.
Als men wat meer naar rechts zit, dan wordt het verlies in geluidsdruk van de speaker die verder weg staat gecompenseerd door het feit dat deze wel recht naar de luisteraar toe is gericht.
De afgeronde zijkanten zorgen ervoor dat er akoestisch gezien geen sprongen in het verloop van de akoestische impedantie plaatsvinden, wat men wel heeft bij speakerkasten met rechte hoeken; diffractie wordt door deze afronding vorkomen.

De LS1 is een actief systeem, met zowel analoge als digitale ingangen. Een analoog signaal wordt direct omgezet naar digitaal. Dit signaal gaat naar een DSP, wat 2 redenen heeft. Enerzijds dient de DSP voor het lineairiseren van het systeem, en anderzijds wordt de scheiding hier geregeld. De akoestische respons van de luidsprekerunits wordt hierin meegenomen.
Door de DSP kunnen de drivers het ideale signaal ontvangen, perfect in balans met kun akoestisch gedrag.
Twee Hypex N-core versterkers voorzien de 8 inch midwoofer en de tweeter, en een Hypex UCD module zorgt voor de 10 inch subwoofer.
Het systeem is een 3 weg systeem, met scheidingsfrequenties bij 80 Hz en 1,5 kHz.
Voor de laagweergave heeft Grimm een systeem ontwikkeld wat gebruik maakt van bewegingstegenkoppeling, ook wel bekend als het MFB principe. Grimm Audio gaat echter veel verder als Philips met haar MFB en bereikt een verlaging van de vervorming van 30dB (Philips 10-12dB).



Alle drivers zijn van het merk Seas, waarbij de Beryllium tweeter samen met Grimm is ontwikkeld. Deze heeft een betere ophanging, een lager gewicht en hogere stijfheid, wat zorgt voor een grotere uitslag en resulteert in een lagere vervorming.
Waarom een actief systeem? Een actief systeem is praktischer, en eleganter als geheel. Er is geen toren van randapparatuur meer nodig. Het publiek van tegenwoordig wil dat ook niet meer. Hier wil Grimm ook op aansluiten door te streamen naar actieve speakers waarbij de versterkers en de aansturende electronica, welke  door hen speciaal voor deze speaker is ontworpen, in de luidsprekerkast ingebouwd zit.
Daarnaast wil Grimm een ideale kant-en-klare totaaloplossing aan kunnen bieden, voor het hele gezin.
De woofer hoeft dankzij de van het MFB systeem afgeleide techniek ook niet zo groot in omvang te zijn. Als laatste is er het voordeel van de optimale en voorspelbare interactie tussen converters, kabels, versterkers en luidsprekerunits.

Hoe klinkt de set?
Ik zit helemaal rechts, en inderdaad, het stereobeeld is prima. De rechter speaker klinkt minder hard omdat hij ingedraaid staat, en de linker speaker is eveneens zachter omdat hij verder weg staat.
Dit gaat verder nauwelijks ten koste van de directiviteit. Dat de rechter tweeter niet recht naar me toe straalt is geen belemmering voor het luisteren.
De set geeft voldoende laag weer, hoewel de lage tonen, in onze ruimte, soms een beetje een eigen leven dreigen te leiden. De subwoofer is met een reden vlak boven de vloer geplaatst; om reflecties te voorkomen Er is verder weinig resonantie van de kast te horen.



Hoog, midden en laag is goed in balans, en vormen een neutraal, puur en strak geheel. De speaker heeft een rustig karakter, en is aangenaam om naar te luisteren, vooral omdat er weinig ‘verkleuring’ optreedt.
Details zijn goed waar te nemen, het geheel klinkt alles behalve chaotisch. Stemmen komen erg natuurlijk naar voren. Wanneer we naar een instrumentaal pianonummer luisteren, horen we een prachtig ruimtelijke weergave van het instrument zoals het hoort.
Op mijn verzoek wordt Rhythm divine gespeeld van Shirley Bassey / Yello. De stem komt heel goed boven het geheel uit en het hoog is mooi sprankelend. Het laag is solide van karakter en daarnaast horen we een helder en ruimtelijk midden. De set klinkt levendig en tegelijkertijd kan men er ontspannen naar luisteren, met name dankzij de goede balans en de reinheid in de weergave.

Justin vertelt nog iets over de mediaspeler/streamer. Guido is parttime docent audio ontwerp aan de afdeling electrotechniek van de Fontys hogeschool in Eindhoven. Justin was een leerling van Guido en werkt aan de ontwikkeling van de streamer. Met zijn smartphone wordt deze ‘computer’ bediend. Bijzonder aan deze streamer is dat deze Hi-res kan weergeven. DSD is geen probleem voor de streamer.

De set die we gehoord hebben kost 36.000 euro. De set is ook als 2 weg systeem verkrijgbaar. Deze heeft dan geen subwoofer. Met de LS1 software kan de LS1be dan omgezet worden naar een 2 weg systeem.

  

We hebben vanavond weer veel geleerd over audio en mooie dingen gehoord. Wij bedanken Guido en Justin dat zij ons hebben willen meenemen in de filosofie achter de ontwikkeling van een prachtset als de LS1be.

Verslag: Cyriel Hoenen
Foto’s: Jan Nouwens


Juni 2016                                                                                                                                                                       


Verslag New Transtec: The Battle of the Quads  

Op16 juni 2016 werd de AOB demo verzorgd door Paul en Peter Mastenbroek van New Transtec met een complete set van het bekende merk QUAD. Tot dusver werd ik nooit echt enthousiast van wat ik tijdens shows en demo's hoorde van dit merk. Zou dat vanavond veranderen? 'To QUAD or not to QUAD, that's the question...'

New Transtec, geleid door Paul Mastenbroek, is importeur van de merken QUAD, Luxman en Wharfedale. New Transtec is in 2009 ontstaan uit Transtec en heeft zijn vroegere roots binnen Philips. Naast Paul is ook zoon Peter actief binnen New Transtec als manager van de after sales activiteiten (o.a. revisie en reparatie van QUAD electrostaten).



De avond begint met een presentatie over de achtergrond van het merk QUAD. QUAD staat voor Quality Unit Amplifier Domestic en is al in 1936 opgericht door Sir Peter Walker. In 1953 verrast hij de audiowereld met de introductie van de Quad II buizenversterker. Hierna volgen nog vele producten, die wereldfaam vergaren bij vele audiofielen. In 1982 worden de legendarische ESL63 electrostaten geintroduceerd, waarmee QUAD nog grotere bekendheid weet te verkrijgen.



Maar het merk QUAD gaat met de tijd mee en blijft innoveren met nieuwe producten. Zoals de nieuwe Z-series luidspreker met bandtweeter (3800 euro per paar voor de Z-3), de nieuwe Artera Play CD speler/DAC/voorversterker (2390 euro) en de Elite QSP stereo eindversterker met current dumping technologie (2x 140W in 8 Ohm, 1599 euro). Deze componenten vormen de basis voor de demo set bij AOB. Naast de Z-3 speakers staan tevens de ESL2912 electrostaten opgesteld (11.800 euro per paar).



De ESL2912 is een verdere optimalisatie van de klassieke ESL QUAD elecrostaten. Bij electrostaten wordt een dunne Mylar folie (tien keer dunner dan een haar en daardoor zeer licht en uitermate snel) onder negatieve spanning ingeklemd tussen statoren met een statisch spanningsverschil van 5,2 kV. De snelheid van het Mylar membraan zorgt voor de bekende karakteristieken van electrostaten: zeer hoge resolutie en snelle transienten. Een bekend nadeel van traditionele electrostaten is het afstraalgedrag, waarbij slechts op een beperkte plek in de ruimte (de zgn 'sweetspot') het ideale stereobeeld wordt verkregen. QUAD heeft een eigen technologie ontwikkeld om dit nadeel te omzeilen: de vertragingslijn. Hierbij wordt mbt 6 cirkelvormige anodes het afstralingsgedrag van een puntbron gesimuleerd. Deze virtuele puntbron bevindt zich circa 80 cm achter het paneel. Het effect van deze technologie is een beter stereobeeld over een breder gebied. Toch handig als je samen met je vrouw van muziek wil genieten, zodat ze niet continu bij je op schoot hoeft te zitten om van het optimale stereobeeld te genieten!

Peter Mastenbroek geeft vervolgens een toelichting op de after sales activiteiten van New Transtec. Zelfs na 30 jaar gebruik zijn QUAD electrostaten voor relatief beperkte kosten (139 euro per paneel) prima te reviseren. Ook reparatie van defecte panelen is mogelijk (300 euro per paneel). Hierdoor blijken QUAD electrostaten een tijdloze en waardevaste investering. Uiteraard mits je huisgenoten instemmen met het plaatsen van speakers met een behoorlijk oppervlak in je huiskamer (voor de audiofielen onder ons die nog geen dedicated luisterruimte hebben).

 

Genoeg gepraat: tijd voor muziek! Bij het begin van de avond zit ik op de eerste rij rechts van het midden. Bij het eerste nummer wordt meteen het visite kaartje van een goede electrostaat gepresenteerd: de stem van Suzanne Vega wordt met veel detail en op natuurlijke wijze weergegeven. Waar in volgende nummers de stem van David Munyon op het Stockfish label wat meer gekleurd lijkt en wat drive in het laag lijkt te missen, overtuigt Allison Krauss mij des te meer. Ondanks de vertragingslijn hoor ik vanaf mijn luisterpositie toch vooral het rechterpaneel; het geluidsbeeld lijkt niet volledig los te komen van de luidsprekers. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat door de verkeersdrukte Paul en Peter nauwelijks tijd hebben gehad om de plaatsing van de speakers te optimaliseren. Het principe van richtingsgevoeligheid op het hoog en midden wordt door Paul nog gedemonstreerd door het kantelen van een paneel tijdens de muziek weergave.

Na de pauze verplaats ik mij tactvol naar een plek wat verder midden achter in de zaal. Een groot verschil: een kerkkoor begeleid door kerkorgel maakt indruk met diepe, strakke bastonen en een behoorlijk overtuigend beeld!
Vervolgens vindt er een interessante 'musical battle' plaats: dezelfde muziekstukken worden afgespeeld met de ESL2912 en de Z-3 speakers. Electrostaten vs conventionele vloerstaanders met bandtweeter: zoals te verwachten, zijn hiermee de sterke (en minder sterke) punten van beide weergave principes goed te vergelijken. De zangstem bij een interessant country nummer wordt door de Z-3 met duidelijk minder body en een wat meer aangezet hoog weergegeven, maar de definitie in de plaatsing is duidelijk beter. Hierdoor klinkt naar mijn smaak hetzelfde nummer via de Z-3 frisser en dynamischer, maar ook minder natuurlijk dan via de ESL2912. In de zaal is iedereen het erover eens dat er duidelijke verschillen zijn. Wat beter klinkt, daarover zijn de meningen verdeeld. Sommige AOB-ers kiezen voor de natuurlijke, ontspannen en rustige weergave van de ESL2912, anderen worden meer betrokken bij de heldere, dynamische weergave via de Z-3. De eerste ronde van de battle eindigt in gelijkspel!



In de tweede ronde luisteren we naar het bekende 'Keith don't go' van Nils Lofgren. Compleet grijsgedraaid op alle luistershows (en ook bij mij thuis), maar ook een goede kandidaat voor het vergelijk in deze battle: veel dynamiek, ruimtelijkheid en (al dan niet) natuurlijke snaargeluiden. Opnieuw zijn de verschillen duidelijk en in dezelfde richting. Via de Z-3 klinkt het gitaarspel clean en dynamisch, in het stereobeeld zijn de snaren bijna tastbaar. Het hoog lijkt ook hier iets meer benadrukt in vergelijking met de ESL2912. Via de ESL2912 klinkt de opname natuurlijker en gemakkelijker; er is meer rust in de weergave. Het stereobeeld is grootser, maar ook diffuser, waardoor zowel de plaatsing van de zangstem als de gitaar minder duidelijk omlijnd is. Opnieuw een gelijkspel op punten: er is geen duidelijke winnaar, een eventuele voorkeur is meer een kwestie van smaak.

Op het einde van de avond wordt nog een laatste mythe rondom electrostaten ontkracht: 'electrostaten kunnen geen kwalitatief en kwantitatief goed laag produceren'. Paul laat ons een audiofiele opname van Jennifer Warnes horen, waarbij de uitstekende definitie van het laag opvalt. Maar ook in minder audiofiel georienteerde opnames overtuigen de ESL2912: hardrock van Metallica klinkt aangenaam smooth op deze set zonder schreeuwerig te worden. Conclusie: 'the proof of the pudding is in the bass': mythe ontkracht!

 

Paul en Peter Mastenbroek hebben ons laten genieten van een interessante avond, waarbij de verschillende mogelijkheden en de technische achtergrond van de QUAD producten goed naar voren kwamen. QUAD heeft veel meer te bieden dan electrostaten alleen, waardoor er voor iedere smaak iets te vinden is. In die zin heeft de demo zeker overtuigd. Heren, bedankt voor de leuke avond namens de AOB leden!

Verslag: Stephan Eltink
Foto’s: Jan Nouwens


Mei 2016                                                                                                                                                                       


Verslag Very Fine Solutions  

Op donderdag 19 mei was Frank Vermeylen van Very Fine Solutions bij ons te gast. Frank was al eens eerder te gast in 2010. Toen ver-zorgde hij de demo samen met Bouke Selemeier van BSA die nu ook een kijkje kwam nemen.
Frank Vermeylen is geen onbekende in de sector. Met een traject dat begint op 12 jarige leeftijd als muzikant, DJ samen met z’n broer, vrije radio, audio-freak – klant, medewerker bij HiFi Corner, vertegenwoordiger voor Dimex en B&W
Luidsprekers, EU Sales Manager voor AudioQuest, Manager bij Synergistic Research in Californie, EU Sales Manager voor



MSB en Synergistic Research kent hij de markt en heeft hij ervaring met audio apparatuur op verschillende niveaus. Frank was vergezeld door Ludwig van Ludwig Audio die importeur is van Tidal apparatuur voor de Benelux.
De set die zij hadden samengesteld voor de demonstratie was er één van formaat en zag er visueel al zeer imposant uit.

De set bestaat uit het volgende apparatuur:
MSB Diamond DAC V met analoge volume regeling €55.000
MSB Universal Media Transport €16.000
Thrax Heros eindversterker mono blokken €26.000 p.p.
TIDAL Piano G2 luisprekers Velvetec White €18.900 p.p.
TIDAL optionele isolation feet €1.500
Synergistic Research bekabeling €25.000 totaal



De luidsprekers
De luidsprekers die staan opgesteld zijn de Tidal Piano G2 luisprekers Velvetec White met de optionele “isolation feet” (zie de foto’s).
Zonder deze optie krijg je standaard spikes erbij geleverd.



TIDAL Audio GmbH werd in 1999 opgericht door Jörn Janczak in Leipzig, Duitsland en zoals TIDAL zelf aangeeft zijn alle producten die zij leveren “100% Made in Germany”. De TIDAL’s zien er imposant uit maar kunnen makkelijk geplaatst worden in een woonkamer.
Door de mooie en strakke afwerking zal de speaker niet te veel aanwezig zijn in de woonruimte wat in een het merendeel van de huishoudens een prettige bijkomstigheid is. De kast is gemaakt van TIDAL's eigen kastmateriaal TIRADUR. Dit materiaal combineert de stijfheid van harde materialen zoals metaal met de resonantie absorberend gedrag van zachtere materialen zoals hout/MDF.

 


Voor het hoog wordt er een 30mm Accuton keramische grafiet tweeter gebruikt. In een hogere versie van deze speaker wordt er gebruik gemaakt van de Accuton 30mm pure diamant diafragma tweeter die je ook terug vindt in de topmodellen van TIDAL.
TIDAL exclusieve BCC driver-technologie voor de midrange woofer is het resultaat van de langdurige samenwerking met Accuton en is exclusief voor TIDAL speakers.
Deze speciale drivers zijn perfect afgestemd op behuizing om het beste resultaat te kunnen genereren.
De aansluitingen voor de kabels bestaat uit puur zilveren binding posts om een zo laag mogelijke overgangsweerstand te garanderen.



De speakers kunnen worden aangepast om in kleine, middelgrote en grote ruimtes te kunnen spelen.
Door eenvoudig een andere instelling te kiezen kan je de speaker als een 2-weg monitor laten werken en het is ook mogelijk om de filtercurve van de tweeter aan te passen.
Het Passieve filter is gemonteerd in een hermetisch afgeschermde ruimte en alleen de beste componenten zijn gebruikt voor het filter.

De DAC
De DAC die Frank heeft mee genomen is van het merk MSB en is genaamd de “Diamond DAC V”.
MSB is gehuisvest in California en wordt geleid door Larry Gullman en zijn twee zonen.
Summier zal ik opschrijven wat de Diamond DAC V allemaal behelst, voor een uitgebreide omschrijving kan je terecht op
www.msbtech.com waar ze met trots de details van hun DAC’s omschrijven.



Vier 26 bit DACs per kanaal – een echte 26 bit resolutie Ladder DAC (Geen chip)
Native decoding of 64x,128x en 256x Quad Rate DSD
Ingangen tot 384 kHz, 32 bits inclusief Netwerk Renderer
Analoge volume regelaar in stappen van 1db
Standaard 140 Femto seconden jitter klok (minder dan 0.2 pico seconde)
8 onafhankelijke voedingen

Aan ingangen geen gebrek om alle apparaten aan te sluiten naast de standaard coax en optische digitale ingangen is er ook een gebalanceerde digitale ingang en een Pro I2S ingang, USB ingang en een gebalanceerde Analoge ingang.
Als uitgang zijn single ended en gebalanceerd voorhanden.
De voeding van de DAC wordt verzorgd door een power base die speciaal voor de DAC is ontwikkeld.
Op internet kan je genoeg informatie en foto’s vinden hoe de opbouw onder de kap is en dan zie je dat kosten nog moeite zijn gespaard om tot het allerbeste resultaat te komen.
Niet alleen het prijskaartje laat zien dat dit iets speciaals is.

Het loopwerk
Het loopwerk is ook van MSB en draagt de naam Universal Media Transport V.
Deze bestaat uit een Oppo loopwerk en video deel maar het digitale deel en behuizing is geheel van MSB.
Universeel is dit loopwerk zeker zie onderstaande lijst van aansluitingen en welke media die af kan spelen:
Video Outputs: 2 HDMI
Digital Audio Outputs: Optical, Coaxial RCAx 3, Balanced XLR, MSB ProI2S
Bit StreamSurround Outputs: Optical and Coaxial External Media Connections: 3 USB ports, ComputerNetwork Streaming
Maximum Output Resolution: 24 bit, 192 kHz PCM, 32 bit, 192 kHz MSB ProI2S
File Types: WAV, FLAC, DSD64x, MP3, Dolby Digital HD, DTSHDand more
Disc Types: CD, SACD, BluRay (3d, BD-Live, BDR/RE), HRx, DVD, DVDAudio and more
Alle digitale uitgangen worden native aangestuurd en de bediening kan geschieden via de app van Oppo zodat je met behulp van je smart telefoon of tablet de UMT kan aansturen.
De UMT wordt ook gevoed door een aparte powerbase zoals bij de DAC.

De Versterking
De versterking komt uit Bulgarije en is van het merk Thrax. We zien twee bescheiden mono blokken van ieder 30Kg welke 100W klasse A kunnen leveren aan 4Ω en 8Ω.
Aansturing kan geschieden ongebalanceerd of gebalanceerd, tijdens de demonstratie worden ze gebalanceerd aangestuurd vanuit de MSB Diamond DAC V.
De ingangstrap wordt verzorgd door een buisje en de uitgangstrap is een cascode (twee trapsversterker) JFET/MOSFET.

 

Een cascode uitgangstrap biedt een hoge gain, hoge bandbreedte, hoge stabiliteit en een hoge ingangsimpedantie.
De behuizing is opgebouwd uit geanodiseerd aluminium en ziet er visueel mooi en stijlvol uit, meer info over dit merk kan je vinden op www.thrax.bg

Bekabeling
De bekabeling is van het merk Synergistic Research uit de Atmosphere serie en de luidsprekerkabels komen uit de Element serie en wat opvalt is dat alle bekabeling nu een passieve afscherming hebben (geen externe trafootjes
meer).
Bekabeling moet uiterst neutraal zijn het mag niets toevoegen en moet zeker niet gebruikt worden als tuning middel.
Dat gezegd hebbende is het dus wel van belang dat kabels goed zijn opgebouwd, standaard bekabeling heeft dus wel een flinke negatieve invloed op de signaaloverdracht en hoe beter de installatie hoe meer dit opvalt.
Je kan je afvragen of het bedrag van €3.000 voor een voedingskabel rechtvaardig is maar de bekabeling van Synergistic Research zal zeker niet de beperkende factor zijn!

Hoe klinkt de set?
Daar ik zelf altijd vroeg aanwezig ben heb ik de set opgebouwd zien worden en de koude start meegemaakt (lees beluisterd) en moet zeggen dat direct duidelijk is dat hier een top systeem staat te spelen die tijdens het opwarmen alleen maar meer verfijning zal gaan weergeven, dat belooft dus wat! Wat ook opvalt aan de producten is de zorg van de verpakking wat niets te wensen overlaat. Ieder die de apparatuur van dichtbij heeft staan bewonderen zal de kisten van Thrax en de koffers van MSB niet ontgaan zijn. Wat misschien wel ontgaan is
was de flight case van TIDAL die achter het reclamescherm stond van Ludwig Audio. Op de verpakking is niet bespaard en ook dit laat zien hoe serieus de makers met hun product omgaan, van begin tot het eind alles met zorg ontwikkeld.
Na uitleg van Frank over de apparatuur gaan we muziek luisteren en het eerste stuk wat we te horen krijgen is Cielito Lindo van Marta Gomez.

 

Wat direct opvalt is de details en de rust in het geluid. Daarna volgt een nummer van REM en dit systeem verbloemt niets wat met als resultaat dat je direct de mindere opnamekwaliteit hoort.
Bij het laatste schot van Banditen Galop, Op. 378 - Cincinnati Pops Orchestra zie ik een aantal leden een stukje van hun stoel omhoog komen van de schrik. Het systeem geeft een mooi en dynamisch geluidsbeeld.
Na het nummer Concerto in C minor BWV 1060 van het Jacques Loussier trio kan de voorzitter zijn bewondering voor dit systeem niet meer voor zich houden.
Bij het nummer Miller Time van Victor Wooten en Marcus Miller wordt de basweergave strak weergegeven, alle basloopjes zijn makkelijk te volgen.
Concha Buika is een Spaanse zangeres die op het nummer Mienteme bien begeleidt wordt op vleugel. Het systeem weet de stem op juiste hoogte te zetten en het geheel voelt puur aan.
Tijdens de pauze hoor ik veel positieve reacties een enkeling vindt af en toe het hoog wat te scherp weergegeven worden.

Na de pauze kunnen de leden hun cd’s of digitale files aanleveren om af te spelen op één voorwaarde, ik citeer:
‘als de muziek goed is zal ik hem kopiëren en als de muziek niet leuk is moet u een biertje voor mij kopen.’
Gelukkig valt de aangeleverde muziek bij Frank in de smaak.



Frank vertelt nog dat die zo’n 15 demonstraties per jaar verzorgt op verschillende beurzen en maakt helaas mee dat er mensen zijn die met even hun hoofd in de deur opening te houden al een installatie kunnen beoordelen.
Het is altijd lastig om een systeem in de korte tijd dat een beurs is optimaal af te stemmen.
Tijdens de demonstratie bij ons schat die het systeem in op 70% van zijn kunnen, optimalisatie vraagt veel tijd.




Dit snappen de leden maar al te goed, sommige zijn al jaren aan het optimaliseren ;-).
Wij bedanken Frank en Ludwig voor hun indrukwekkende demo.

Playlist
Cielito Lindo – Marta Gomez
Night Swimming – REM
Banditen Galop, Op. 378 - Cincinnati Pops Orchestra
Concerto in C minor BWV 1060 - Jacques Loussier trio
Baba Yaga - Minnesota Orchestra
Give it up to love – Mighty Sam McClain
Miller Time – Victor Wooten and Marcus Miller
Mienteme bien - Concha Buika
Metamorphosis two - Philip Glass by Lavinia Meijer
Walking on the moon – The Yuri Honing Trio
One Believer – John Campbell
Voodoo Chile – Gabriel Rios
Let us go get stoned – Big Mama Thornton
Hey Now – London Grammar

Very Fine Solutions en Ludwig Audio nemen dit jaar ook weer deel aan de X-Fi Show in Veldhoven, Zij zullen in ruimte 47 een demo verzorgen.

Door Dennis Muijs
Foto’s Jeroen Klijntunte

April 2016                                                                                                                                                                       


Verslag A2-Audio  

Op donderdag 21 April waren Aad en André van A2-Audio bij ons te gast. Zij zijn in hart en nieren speaker bouwers en als je een bezoek brengt aan hun winkel wordt dit duidelijk. Aad en André zijn al vaker bij ons te gast geweest en sinds kort is de website van A2-Audio ook beschikbaar: www.a2-audio.nl. Donderdag was A2-Audio vergezeld door Marcel Timmers. Hij is van beroep Art Designer en werkt voornamelijk met RVS van zijn bedrijf AMTO. A2-Audio heeft een samenwerkingsverband met AMTO om gezamenlijk art-design luidsprekers via A2-Audio op de markt te brengen.



A2-Audio heeft al eerder bij onze club gedemonstreerd met zeer mooi klinkende speaker ontwerpen zoals de Andante en de Nassac. Naast het top model de Eloquentia, die voor een volgende demo bij AOB zal worden gedemonstreerd, was donderdag vanavond de primeur van hun nieuwe ontwerp de “Musica”. De MUSICA is een art design ontwerp welke nog in ontwikkeling is en de feedback vanuit de audioclub zal bijdragen aan de verdere ontwikkeling. De productie van de Musica wordt door Marcel namens AMTO gedaan welke gevestigd zit in Ridderkerk net als A2-Audio. Een tweede primeur van die avond was de A2-Audio NOS DAC waarvan de kast is opgebouwd uit dezelfde materialen als de “Musica” waarover later meer. Als versterking zijn meegenomen een- voor en eindversterker van het Duitse merk Audionet die voor deze demo ter beschikking zijn gesteld door de importeur ServiQ. Alle muziek zal worden gestreamd vanaf een laptop via M2TECH HIFACE 192kHz Digital Audio Interface naar de DAC.

De set bestaat uit het volgende apparatuur:
•    A2 Audio MUSICA speaker set    €18.000 per paar gebaseerd op huidige werkwijze.
•    A2 Audio DAC    €1650
•    Audionet PRE1 G3 voorversterker   €4690 , optioneel Phono €540
•    Audionet AMP I V2 stereo eindversterker   €6590
•    Supra stekkerblok
•    Van de Hul luidsprekerkabel
•    Laptop met M2TECH HIFACE 192kHz Digital Audio Interface

De luidsprekers
Eind vorig jaar is de samenwerking tussen A2-Audio en Marcel Timmers tot stand gekomen.
In overleg en binnen akoestische criteria heeft Marcel een aantal ontwerpen gemaakt waarna een van de ontwerpen verder is uitgewerkt.

 

In januari is het concept getest waarna de bouw van de Musica in 2 maanden bij Amto in Ridderkerk is gerealiseerd.
De kern van de Musica is opgebouwd uit 60 stuks MDF panelen en omdat elke paneel verschild zijn deze 3D met laser gefreesd. De basreflex buis is in de behuizing geïntegreerd. 
De buitenzijde is van RVS vervaardig en gewalst en geschuurd tot de gewenste kromming.
Het front is opgebouwd uit een combinatie van MDF, RVS en afgewerkt met 3 mm korian.
De behuizing voor de tweeter is eveneens van RVS en vervaardig met de draaibank. De tweeter behuizing bestaan uit 2 delen.
De binnenste buis waarin de tweeter is gemonteerd kan met behulp van een inbussleutel naar binnen of buiten gedraaid worden om timedelay tussen de drivers op de luisterplek precies af te stellen.
De impulsweergave, en het fase gedrag tussen tweeter en woofer is in combinatie met het filter daardoor optimaal.
De tweeter is de nieuwe Beryllium van Scan Speak die gemodificeerd is om in de RVS behuizing te plaatsen.
Omdat RVS de eigenschap heeft van “niet magnetisch materiaal” vind er geen beïnvloeding van de magnetische velden van de drivers plaats.
Het compartiment voor het filter, aan de onderzijde van de Musica, is eveneens met RVS tegen magnetische invloeden afgeschermd.
De voetplaat is van natuursteen vervaardigd wat naast het esthetisch aspect ook het zwaartepunt van de behuizing verlaagd.

De DAC
De uitstraling van de DAC is afgestemd op de MUSICA door het gebruik van dezelfde materialen voor de behuizing welke geheel, net zoals de MUSICA luidsprekers, in-huis is ontwikkeld door Marcel.
De DAC zelf is NOS wat staat voor None Over Sampling deze maakt gebruik van twee R2R ladder modules. 



De DAC heeft de volgende ingangen te beschikking: 1 maal USB; 2 maal coax SPDIF 1 maal Optisch Toslink. De ingangen zijn via een draaiknop te selecteren waarna een led aangeeft welke ingang actief is.
Op de DAC is ook een data led beschikbaar welke aangeeft dat er een signaal wordt ontvangen, mocht je niks horen terwijl deze led brand dan heb je de verkeerde ingang geselecteerd.
Er zit dan niks ander op dan van je luisterzetel op te staan en naar de DAC te lopen om de juiste ingang te selecteren wat dan wel weer goed is voor de bloedsomloop.
NOS DACs winnen de laatste jaren aan populariteit ten opzichte van de  oversampling DACs, vooral op basis van luistertesten.
Vooral het gedrag in het tijdsdomein van oversampling DACs is de reden dat een zekere mate van onnatuurlijkheid wordt waargenomen.

De Versterking
De versterking wordt verzorgd door het merk Audionet welke alweer een lange tijd op de markt actief is.
De PRE I G3 voorversterker is compleet DC-gekoppeld en heeft geen condensatoren of spoelen in de signaalweg waardoor het puls gedrag behouden blijft. Voor de vele eigenschappen van deze versterker raadpleeg de website van ServiQ



De AMP I V2 Stereo eindversterker is dual mono opgebouwd en levert 2 x 200W aan 8 Ohm.
Net zoals de voorversterker is die compleet DC-gekoppeld en heeft geen condensatoren of spoelen in de signaalweg.
Door de toegepaste ULA-techniek (Ultra-Linear-Amplifier) zal zelfs bij volledige uitsturing van het vermogen de signaalzuiverheid onveranderd blijven, de vervorming zal dus niet toenemen.
Door de hoge dempingsfactor zal de meest complexe luidspreker volledig onder controle worden gehouden.

Hoe klinkt de set?
Na de uitgebreide uitleg is het tijd om muziek te gaan luisteren, we starten met het nummer genaamd Bop van de Brandt Brauer Frick Ensemble.
Dit nummer is zeer ritmisch en wordt mooi ruimtelijk weergegeven met een flink diepte weergave waardoor je de goed de instrumenten uit elkaar kan houden.
Na nog een aantal nummers vraagt Aad van der Waal van A2 Audio wat de eerste indruk is van dit prototype.
Wat sterk naar voren komt is dat als je in het zogenaamde sweet spot zit je een mooi ruimtelijk en  diep geluidsbeeld te horen krijgt.
Uiteraard zijn er ook enkele kritische opmerkingen en dit heeft vooral te maken dat het hoog wat gebundeld overkomt, andere leden vinden het hoog juist natuurlijk overkomen.
Aangaande het hoog zijn de meningen dus verschillend, aangaande de beeldopbouw is ieder het unaniem met elkaar eens, die is top!



Dit is uiteraard ook de verdienste van de A2 DAC en de zeer goede Audionet versterkers.
Aad geeft aan dat dit de eerste opzet is van het wisselfilter en nog verder moet worden ontwikkeld waardoor het gebundelde effect weg zal zijn tevens zal het laag nog wat verder doorlopen wat gunstig is voor het dynamiek.
Na de pauze worden de speakers iets dichter bij elkaar gezet en minder ingedraaid om het geluidsbeeld iets minder te focussen op de luisterposities die in het midden zijn opgesteld.
Voor sommige clubleden werd er dan eindelijk toch nog een klassiek nummer gespeeld in de vorm van “Dance Macabre”. Vanuit de zaal wordt geroepen dat de violen wel heer erg mooi worden weergegeven.
Na nog een aantal nummers is de avond dan toch weer snel voorbij gegaan en hebben wij als Audioclub een prototype luidspreker gehoord welke nu al zeer goed klinkt en nog beter zal worden met de verdere ontwikkelingen en in combinatie met het unieke artistieke ontwerp en gebruikte materialen een schitterend geheel zal vormen.

 

We willen Aad, André en Marcel bedanken voor de goede en gezellige demo en zien het eind ontwerp dan ook graag terug  wat garant zal staan voor een mooi avondje muziek luisteren.

Playlist
  • Brandt Brauer Frick Ensemble – Bop
  • The man who sold the world – Claire Marting and Monpellier cello quartet
  • The Beathotel – Alan Taylor
  • Cold Gold – Larry Carlton & Robben Ford
  • Fever – Malia and Boris Blank
  • Hallelujah – Rock 4
  • You haven’t done nothing – Jen Chapin
  • I can’t quit you baby  - Bjorn Berge
  • Ain’t no sunshine – Eva Cassidy
  • Thanks to you – Boz Scaggs
  • Love me like a river does – Melody Gardat
  • Op8 Leather – The Dali CD vol. 3
  • Catch and Release – Mat Simons
  • Ghazali – Renaud Garcia – Fons
  • Dance Macabre – Minnesota Oeu (Arabesque)
  • Dat ik je mis – Maaike Ouboter
  • 50 Ways to Leave Your Lover – Paul Simon

Verslag: Dennis Muijs
Foto’s: Jan Nouwens

Maart 2016                                                                                                                                                                       


Verslag lezing STS Digital / Ruud van Lieshout    

Tijdens de X-Fi vorig jaar vroeg Hans aan Fritz de With of hij mogelijkheden zag voor een inbreng in de avond aansluitend aan onze ledenvergadering.
Nou... er kwamen me een reeks voorstellen dat ik even duizelde. STS Digital www.sts-digitalshop.nl/ gaat dus deze avond voor ons verzorgen. Geen leden voor leden avond, maar het wordt zeker een interessante avond.

Dit is wat Fritz schreef:
"Het eerste gedeelte kunnen we invullen met de Philips Phonogram opnameman Ruud van Lieshout. Hij heeft een boek geschreven "Band loopt" en kan er veel over vertellen
Fritz, brengt hij ook een heel mooie audioset mee. Dit is apparatuur die we nog niet eerder bij onze club hebben gehoord, maar met meer dan uitstekende recensies.
Als eindversterkers worden Frits z'n Grandinotes ingezet, als luidsprekers de One Limited van Studio Thiem uit Duitsland.
Het belooft een drukke en interessante avond te worden. Alleen met één van deze demogevers is al een avond te vullen en nu hebben we er drie met nog een ledenvergadering eraan voorafgaand, die doorgaans maar nauwelijks past in een half uurtje.



Eenmaal een plekje opgezocht in de buurt van de sweet-spot, een verslagschrijver heeft zo z’n privileges, gaat de avond na de ledenvergadering verder met Ruud van Lieshout na de introductie van Fritz.
Ruud van Lieshout, inmiddels 91 jaar jong, neemt plaats achter de tafel die in het midden van de zaal opgesteld staat. “U zult mij waarschijnlijk helemaal niet kennen”, inderdaad en toch eigenlijk raar dat zo’n belangrijke schakel tussen de muziek en de muziek liefhebbers, de geluidstechnicus toch zo’n  bescheiden plek heeft achter de schermen.
Al gauw wordt duidelijk dat deze vakman een enorme staat van dienst heeft en met veel beroemde artiesten heeft samen gewerkt. Haastig klinkt vanuit de zaal de vraag ”heeft U nog anekdotes?” als Ruud nog maar net begonnen is , de dochter van Ruud valt meteen bij en vraagt om geduld, “dat komt allemaal nog”.

En inderdaad de verhalen uit de tijd dat alles nog beter was komen al snel. Van de creativiteit die men toen moest hebben om een bepaald geluidsbeeld te verkrijgen. Nu drukt men op een knopje en heeft men een echo maar toen moesten we alles zelf doen. Van kettingen op de snaren, van een piano tot stenen huisjes voor de galm op een stem, het zijn prachtige verhalen die ondersteunt worden door de muziek fragmenten.
Deze fragmenten nemen je mee terug naar je jeugd en doen je beseffen dat deze man geschiedenis heeft geschreven met zijn opnames die kwalitatief op een hoog niveau stonden.

 

Ruud vertelt over opname technieken en laat de verschillen horen door muziekfragmenten, zelfs opnames waarbij muzikanten balorig worden en zo vals mogelijk spelen, “net moderne jazz” wordt geroepen in de zaal.
De Dutch Swing College Band wordt genoemd, deze opnames waren eveneens vaak van Ruud. Zelfs de Cd  Digital Anniversary uit 1985, net na het uitkomen van de cd speler en voor mij een cd die heerlijk klonk en vaak gebruikt werd om de stereo-set eens te testen, is door hem opgenomen. Ik had het hem nog graag willen vragen; hoe heeft hij de overgang van lp naar cd ervaren? Maar daar was helaas geen tijd meer voor, dus dat zullen we toch echt uit het boek moeten halen.

Veel  verhalen en achtergronden zijn beschreven in het boek: “Band Loopt” backstage verhalen uit de platenstudio. Geschreven door Ruud van Lieshout, die door zijn vakmanschap en creativiteit het geluid heeft gemaakt zoals wij het ten horen kregen via langspeelplaat of radio. We zijn Ruud erg dankbaar voor zijn aanwezigheid en mooie verhalen die hij op onze audioclub avond heeft verteld. Net als de mooie opnames van Wim Sonneveld, de Blue Diamonds en vele anderen, zoals door Willem Nijholt  omschreven: “ Een meester met  gouden oren en platina handen”. Tevens kan de audioclub daaraan toevoegen, een prima verteller, we hebben er van genoten!



Het boek is te bestellen:
http://www.boek.nodig.nl/
https://www.bol.com/nl/p/band-loopt/1001004006869252/

Fritz liep ooit stage bij Ruud van Lieshout, en vervolgt de avond met de introductie van de luidsprekers. Deze speakers trokken de aandacht van Fritz tijdens een beurs. Het laag wat de speakers lieten horen was zo goed dat hij meteen zeer geïnteresseerd was.

En zo doende kregen wij een primeur in Nederland van de One Limited van Studio Thiem.
Herbert Thiem heeft 3,5 uur gereden om zijn luidsprekers te laten horen in Oirschot een hele eer! Het eerste was gedemonstreerd werd is een stuk van Dean Peer en dat klonk prima op de Thiem luidsprekers. Hierna een stuk van Bach de tocata maar dan op saxofoon, een bijzondere opname maar fraai weergegeven.
 
Fritz weet ons al gauw te overtuigen via allerlei bijzondere opnames met focus op het laag. Maar de totale indruk van de luidspreker is toch wel erg goed. Zeker gezien de prijs (€4400 per set) en afwerkings niveau. Een fraaie luidspreker die je echt meetrekt in de muziek, en er ook nog eens goed uitziet.

 

Een prachtige opname van Tom Jones, 24 hours op het eind van de avond weet behoorlijk te overtuigen. Hier staat een prachtige set, van cd speler tot luidspreker alles in staat om een prachtig geluidsbeeld neer te zetten. En wanneer Herbert Thiem op het eind van de avond op de valreep wat extra uitleg geeft komt de avond op zijn eind.
Het was een geweldige avond dankzij de inbreng van Fritz de With, Ruud van Lieshout en Studio Thiem.

 


Gebruikte apparatuur:
CEC cd speler
Grandinote Proemio/Silva
Thiem One limeted
Revox band recorder.

Verslag: Simon Plukker
Foto's: Jan Nouwens

Febuari 2016                                                                                                                                                                       


Verslag De Muzikale Computer  

Vanavond waren het onze clubleden Cor van Zundert, Hans van der Putte en Jos Nix die de demo verzorgden. Zij hadden twee sets samengesteld in de betaalbare klasse. Deze sets zijn samengesteld met het oogmerk dat onze hobby op een betaalbare manier uitgeoefend kan worden door "de jeugd".
Er waren deze keer een aantal muziekliefhebbers uitgenodigd die, laat ik het voorzichtig stellen, een stuk jonger waren dan de leeftijd van het gemiddelde clublid.
De muziek was deze avond voor een groot gedeelte geselecteerd door de aanwezige jongeren (Mark, Jerome en Lukas).



De zeer betaalbare set bestond uit een Terastation (NAS) en een HiFiBerry, aangesloten op een Yamaha RS500 versterker met Elac Debut B6 luidsprekers.
Setprijs ongeveer 1000 Euro.

   

De andere (iets minder) betaalbare set bestond uit  hetzelfde Terastation (NAS), een EEE PC via een optische verbinding aangesloten op een Tentlabs PW DAC, en ROTEL RMB100 monoblokken, die op hun beurt de Elac FS 267 luidsprekers met 4Pi Plus.2 ribbon super-tweeters aanstuurden.
Setprijs ongeveer 8700 Euro.



Beide sets wisten, zeker voor de prijs, een alleszins goed geluid neer te zetten. Vooral de kleine set deed in dit geval veel goed.

De kleine set verraste met een volledig geluidsbeeld. Ondanks dat de luidsprekers een flink stuk uit elkaar stonden was er toch geen sprake van een gat in het midden. De spreiding was dus prima in orde.

De grotere set was uitgerust met de
4Pi Plus.2 super-tweeter.  De verwachtingen waren hoog gespannen wat dit met het geluid zou doen. We werden niet teleurgesteld.  Het effect was dat er meer ruimelijkheid was te horen. Dit was logisch vanwege het rondstralende karakter.
 

 

De tweeters zijn schakelbaar om vanaf 10, 12 en 15KHz hun werk te doen. Op deze manier kan je het effect aan je eigen smaak aanpassen.


Playlist:

- Malia & Boris Blank/Convergence/03 I Feel It Like You
- Yello/Touch/03 Out Of Dawn
- Muziek geselecteerd door Lukas/01 Dirty Old Bossa Nova
- Alison Krauss & Union Station/So Long So Wrong/07 It Doesn't Matter
- Muziek geselecteerd door Mark/11. Diana Krall - A Case Of You
- Muziek geselecteerd door Jerome/Daft Punk - Give Life Back to Music
- Muziek geselecteerd door Mark/01-freddie_mercury_and_montserrat_caballe-barcelona
- Muziek geselecteerd door Mark/01.Enter Sandman - Metallica - Metallica.wav
- Muziek geselecteerd door Mark/12-melody_gardot-if_the_stars_were_mine-custodes
- Muziek geselecteerd door Jerome/Darkside - Paper Trails
- Muziek geselecteerd door Mark/03-de_staat-input_source_select
- Muziek geselecteerd door Mark/07 - Eric Clapton - Layla
- Muziek geselecteerd door Mark/09 - My Name
- Muziek geselecteerd door Mark/Metallica - Nothing else matters
- Muziek geselecteerd door Mark/(09) [Buena Vista Social Club] Quiereme Mucho
- Muziek geselecteerd door Mark/04. Still D.R.E..flac
- Muziek geselecteerd door Jerome/AwolNation - Sail.flac
- Muziek geselecteerd door Mark/01 - The Woman Downstairs
- Muziek geselecteerd door Lukas/09 Pescador
- O-Zone Percussion Group/La Bamba/10 Jazz Variants
- Cirque Du Soleil/Mystere [Expanded Edition]/12-Mystére-Taiko
- Hans Theessink/Slow Train/01 Slow Train
- Malia & Boris Blank/Convergence/06 Raising Venus
- Rutter, John/Requiem in High Resolution/07 Requiem - 3. Pie Jesu
- Barb Jungr/Man In The Long Black Coat/09 - Sara
- Saint-Saens, Moussorgsky/02 Symphony No. 3 in C minor (-Organ-), Op. 78- Poco adagio
- Ulla Meinecke/Wenn schon nicht für immer dann wenigste/02 Die Tänzerin
- Trace Adkins/X/09 I Can't Outrun You
- Christian Willisohn/Hold On/05 Caruso
- Dali CD, The - In Admiration of Music/01 - John - Down In The Hole
- Dali CD, The - Vol 3/04 - Zhao Cong - Moonlight on Spring River
- René Aubry/Plaisirs d'amour/10 Lungomare
- Raul Barboza et Daniel Colin - Rencontre/05 La Foule
- Erich Kunzel/The Very Best of Erich Kunzel and The Cincinnati Pops_ Top 20/15 Theme From The Pink Panther
- Hatfield's End/Stonehenge 4/11-Ruins Of Time
- Pink Floyd/The Wall/The Wall (CD 1)/04 The Happiest Days Of Our Lives
- Pink Floyd/The Wall/The Wall (CD 1)/05 Another Brick In The Wall (Part 2)
- Melody Gardot/The Absence [24-96]/2 - Amalia


Cor, Hans en Jos, bedankt voor jullie demo, en laten we hopen dat we met de demo van deze sets er een aantal nieuwe clubleden bij gaan krijgen.



Ik wil afsluiten met een verrassende opmerking van een van de jonge aanwezigen, want hij merkte op dat zijn platenspeler thuis toch nog iets beter klonk. Er is dus nog toekomst voor onze hobby!

Verslag: Jean de Vassy
Foto's Jan Nouwens

Januari 2016                                                                                                                                                                       


Verslag Arnnospeaker  

Vanavond waren Arno, Dorus Jan en Jarl van Arnospeaker te gast.
Ze hadden 2 sets speakers bij zich. Een verbeterde versie van de AS-TL2, waarvan we al eerder een prototype hadden gehoord, en een voor ons nieuwe set, de AS-TL1.



De sets worden aangestuurd met een Denon Solid state SD/USB speler, en een toshiba laptop met een Cambridge audio DAC (DAC magic plus) via USB. Hiertussen wordt geswitcht door middel van een Velleman 8021 voorversterker.

Voor de demo praat ik met de heren en leggen zij mij hun filosofie uit, en de totstandkoming van de TL1, die al veelbelovend staan te spelen.
Ze zijn al circa 15 jaar bezig met audio, op zoek naar een ideaal ontwerp voor een speakerset als deze, met een zo ideaal mogelijke geluidsweergave. Ze zijn hobbyisten, dat wil zeggen dat hun doel (nog) niet is om zoveel mogelijk luidsprekers aan de man te brengen. Ze zijn nog zoekende naar een zo goed mogelijk resultaat. De theorie is bij deze speakers al zeer goed toegepast, nu wordt het speakersysteem in de praktijk aan de tand gevoeld. Wat zij belangrijk vinden, is de mening van de luisteraar, dus ook die van ons. Zij staan open voor feedback, om dit uiteindelijk toe te kunnen passen in hun ontwerp, en daardoor tot een beter eindresultaat te komen.

De speakers die zij ontwikkelen zijn bedoeld als monitoren in opnamestudio’s. De speakers kunnen ook in de huiskamer geplaatst worden, maar zijn eigenlijk bedoeld voor kleine ruimtes, maximaal 50 m2. Ze zijn ook ontworpen als near field speaker. De luisteraar in de studio zit kortbij, en de speakers staan vrij kort bij elkaar. Hiervoor is dus ook geen groot vermogen nodig.



Het zijn compacte kasten met een vrij kleine driver met toepassing van transmissielijn. Het is een eenwegsysteem. Hiermee willen zij een zo puur en zo schoon mogelijk geluid creëren. Zij zijn namelijk van mening dat scheiding in het signaal in een meerwegsysteem nadelige gevolgen heeft voor de fasereinheid en dat er ‘gaten’ in het geluid ontstaan, wanneer de frequentierange niet goed gedekt wordt, of niet juist verdeeld wordt over de drivers.
Als we een instrument of geluidseffect horen (bijvoorbeeld een ‘sweep’ van laag naar hoog) wat normaal gezien over een groter frequentiegebied plaatsvindt, dan zijn hier meerdere drivers bij betrokken, aangestuurd door een filter. Nu klinkt het completer, omdat we de volledige range via 1 driver horen.

De speaker is actief. Enerzijds om een compleet systeem te hebben waar alles inzit, en nauwkeurig matchend voor de weergever, en anderzijds om de verbinding tussen versterker en speaker zo kort mogelijk te houden.
In de speaker zit een Hypex klasse D versterkermodule. Deze bevindt zich bij de TL1 aan de zijkant. De sleuven aan de zijkant dienen als ventilatierooster.

De laagweergave die wordt opgebouwd door de toepassing van de transmissielijn. De kleine driver (slechts 4 inch) komt hierdoor maximaal tot zijn recht. Jarl en Dorus Jan lichten toe dat de breedbandspeakers zoals men die tegenwoordig kan vervaardigen van dusdanige kwaliteit zijn dat de toepassing van een eenweg principe goed werkt.
Ze hebben geëxperimenteerd met diverse merken, en hebben nu goede ervaring met breedbandspeakers van het chinese merk Tangband. Deze hebben zij toegepast in de TL1 en de TL2.



Verder is ernaar gestreefd om een zo neutraal mogelijke kast te vervaardigen. Er mochten geen ‘toontjes’ in de kast zitten. De kast is van MDF, maar is dusdanig afgewerkt dat de buitenkant erg hard en solide geworden is. De kast is ontworpen om goed af te stralen. Het werkt als een puntbron wat mede bereikt wordt door afrondingen in de kast te maken.
De truc van het systeem is om het geluid helder te houden. De ruimte doet de rest. De speakers moeten het geluid geen kleur geven, maar zo puur mogelijk weergeven. Dit was de achterliggende gedachte van het ontwerp.
De kast is een basis, en daarna wordt met electronica ge-fine-tunet. Hierbij vinden metingen plaats en worden nog kleine aanpassingen gedaan.

We gaan luisteren!

Als opwarmertje een live nummer van Nirvana, en daarna krijgen we een goede eerste indruk van de set, met het nummer Stay van Yello. Een heldere weergave, een rustig geheel, prettig om naar te luisteren. Het laag vormt een mooi breed fundament, en wordt ook goed verspreid. Het midden en hoog komen hier heel mooi bovenuit. Het is verbazingwekkend hoe deze speakerdriver in zijn eentje garant kan staan voor deze brede weergave-range, waar zo’n goede detaillering in waar te nemen is, en wat een geweldig laag deze kleine driver kan genereren.
Soms is er wel ietwat vervorming te horen in het midden, maar dat komt waarschijnlijk doordat we volgens Arno op maximaal vermogen draaien in deze grote ruimte (136m2!!)
Daarnaast horen we elk detail, dus ook elke fout in de opname.

Playlist
Nirvana - Lake of fire
Yello - Stay
Tracey Chapman - Fast car
Simply red - I'd rather go blind
Amy McDonald - Dancing in the dark
Dotan - Fall
Eric Clapton - Layla
Sade - Please send me someone to love
Krezip - Everybody's gotta learn sometime
Dire Straits - Brothers in arms
Dave Brubeck - Take five
Nils Lofgren - Keith don't go


Na de pauze worden de TL2’s opgesteld.



Ten opzichte van de vorige TL2, die we eerder hebben gehoord, is deze op een aantal punten verbeterd. De driver is hetzelfde, maar de elektronica en de kast hebben enige verandering ondergaan.



Ten opzichte van de TL1 wordt deze speaker akoestisch meer belast. De transmissielijn is ook langer. De driver heeft een kleinere uitslag, maar de oppervlakte vergeleken met die van de TL1 is het dubbele, dus de kast moet een stuk groter zijn, en is dan ook bedoeld voor wat grotere ruimtes.

We beginnen met Layla van Eric Clapton. Stem en instrumenten worden goed weergegeven. Het hoog klinkt verrassend sprankelend. Het laag is voldoende aanwezig.
Bij het nummer ‘Please send me someone to love’ is het laag heel goed te horen, en zorgt voor een solide basis in het geheel.



De speaker klinkt heel rustig, en daardoor is het prettig om ernaar te luisteren. Een nummer als dit is dan echt een genot, het vraagt weinig inspanning van de luisteraar om zich met deze speaker te verenigen.
We luisteren naar een nummer van Krezip, ‘Everybody’s gotta learn sometime’. Mooi stereobeeld, ruimtelijk. Hierna op mijn verzoek ‘Brothers in arms’ van Dire straits. Waarom ik voor dit nummer koos, omdat ik benieuwd was naar de stem van Mark Knopfler, en daarnaast het hoog en het laag. Ik had dit nummer onlangs via een open baffle breedbandsysteem gehoord, en dit verraste mij enorm. En ook deze set slaagt erin om mij, en andere leden tot de laatste toon van het nummer, te boeien.
De geluidsweergave is dusdanig dat de luisteraar helemaal ontspannen kan zitten luisteren, en daardoor elk detail onder de aandacht wordt gebracht.

In tegenstelling tot de TL1’s klinken deze speakers een stuk dynamischer, en op hun manier ook weer ingetogen en bescheiden van karakter. Alles is gewoon in de goede proporties aanwezig. Ze zijn zeer aangenaam om naar te luisteren. De zaal is stil en luistert aandachtig.

We hebben deze avond 2 bijzondere sets mogen beluisteren, met elk een eigenzinnig ontwerp en achterliggende filosofie. Arno, Dorus Jan en Jarl, bedankt voor deze indrukwekkende, en leuk opgezette demo.

Verslag: Cyriel Hoenen
Foto’s: Jeroen Klijntunte

December 2015                                                                                                                                                                       


Verslag Audiofile/Devialet Store   

VOp de laatste AOB clubavond van 2015 werd de demo verzorgd door Michel Keyner van Audiofile en de Devialet-Store (gevestigd in het mooie dorpje 's-Gravenmoer). Michel hebben we al vaker mogen verwelkomen bij AOB en staat altijd garant voor een goed voorbereide demo met kwaliteitsapparatuur en lekkere, stevige muziek. Naast ondernemer en muziekliefhebber is Michel namelijk tevens rasmuzikant: hij toerde jaren als bassist met een semi-professionele band en Mark King (Level 42) en Victor Wooten zijn slechts enkelen van zijn muzikale helden.  Ook vanavond bleek hij te demonstreren met een systeem met een indrukwekkende laagweergave...

Enige tijd geleden had ik het genoegen om bij Michel langs te gaan voor een luisterafspraak. Michel is oprecht geinteresseerd in de leefwereld van zijn klanten en onder het genot van een kopje koffie waren we al snel drie kwartier aan het kletsen over 'de business' in brede zin, zonder dat er een woord over muziek was gerept. Vervolgens hebben we uitgebreid gesproken over mijn systeem, mijn muzikale voorkeuren en wat ik belangrijk vind in muziekbeleving. Op grond hiervan liet Michel me tijdens de demo horen hoe het klankkarakter van een versterker invloed kan hebben op de keuze van de optimale bron (DAC in dit geval). Een doordacht advies, waarbij Michel heel scherp de sterke punten van apparatuur kan benoemen, zonder dat hij zijn mening opdringt.

 

Datzelfde gold in samenvatting voor de AOB demo: Michel demonstreerde met de Devialet Phantoms. De Phantom is een eigenzinnig alles-in-1 product: DAC, streamer, versterker en speaker! Michel legde uit dat de Devialet Phantom als product eigenlijk niet bedoeld is voor echte audiofielen, maar meer als upgrade voor gebruikers van een Bose, Sonos of Bluesound. De Phantom kost circa 2000 euro per stuk, zodat de totale aanschafwaarde van de set exact 4254 euro bedroeg! Vanwege zijn all-in-one functionaliteit en eigenzinnig design heeft de Phantom daarnaast net als Apple producten een hoge  'ik-wil-het-hebben' lifestyle factor. Devialet, afkomstig uit Frankrijk, steekt veel moeite in de marketing van het merk: 'One day everybody will own a Devialet' is hun slogan. In de USA wordt het product inmiddels verkocht via de Apple Store, dus dat voorspelt wat...!
In technologische zin is de Devialet Phantom een hoogstandje o.b.v . eigen gepatenteerde technologie (88 patenten). De kracht van het systeem is met name het open karakter, het enorme vermogen en het indrukwekkend strakke en krachtige laag.  De Phantom is in staat om een geluidsdruk van 104 dB bij 40 Hz te realiseren en is in principe niet te oversturen. Geen wonder dat Michel als bassist hier heel enthousiast van wordt! Binnenkort komt er nog een Baby Phantom op de markt voor een prijs onder de 1000 euro per stuk. En dat terwijl de prijs van de originele Phantom al best bescheiden mag worden genoemd, gezien de geboden functionaliteit en prestaties.
Na deze inleiding volgt muziek: 'Keith don't go' van Nils Lofgren.  Onvoorstelbaar hoe uit twee bolvormige speakers van bescheiden formaat een dergelijk beeld kan worden neergezet. Het gitaarspel van Lofgren wordt in realistische proporties en uitermate dynamisch geprojecteerd tussen de speakers. De hoogweergave blijft niet achter: het applaus van het publiek klinkt behoorlijk realistisch.



Dan volgt de onvermijdelijke basgitaar, nu gaat Michel echt uit zijn dak; en hij niet alleen! Het systeem is uiterst snel, heeft een zeer strakke laagweergave en kan echt loeihard.
Michel licht de gebruiksmogelijkheden van de Devialet Phantom vervolgens wat verder toe. De Phantoms zijn alleen voorzien van een voedingskabel;  verder communiceren ze geheel draadloos, in dit geval via  de Devialet Dialogue (300 euro) en Apple Airport Express naar een iMac. De Phantom heeft een eigenwijs ontworpen volume regeling, waarvan de verpakking doet denken aan een parfumdoosje. Ideaal Kerstcadeautje voor je vrouw dus!!  Strak design, niet zo gek als je weet dat een van de investeerders in het project tevens eigenaar is van het merk Louis Vutton... Alleen de marketing campagne in de USA heeft al 25 miljoen USD gekost naar het schijnt. De Phantom heeft online muziekdiensten als Deezer, Tidal en Spotify al geintegreerd en streaming tot 192 kHz is geen enkel probleem. Voor de ruim behuisden onder ons is het mogelijk tot maximaal 24 Phantoms aan elkaar te knopen. Genoeg om een overvol Philips stadion staand op de banken te krijgen! Het systeem is daarnaast future proof: via firmware updates is het in de toekomst mogelijk om een equalizer en op termijn zelfs room correction functionaliteit toe te voegen.  In principe is de Phantom een gesloten systeem, maar is wel via een optische digitale ingang te verbinden met externe digitale bronnen.



In de daarop volgende muziekstukken blijkt iedere keer opnieuw waar de Phantom in uitblinkt: een strak en snel laag, grote dynamiek en een grote soundstage. En een enorm vermogen, waarbij zeker in een kleinere huiskamer de ruiten zullen trillen. Zelfs als doorgewinterd audiofiel is het moeilijk om niet onder de indruk te zijn van de sterke punten van dit systeem. Als een culinaire fijnproever die een luxe hamburger van Wagyu rund met eendeleverkrullen  krijgt voorgeschoteld: het moge dan een hamburger zijn, maar wel eentje van buitencategorie! Blijft er op audiofiel vlak dan niets te wensen over? Ja, zeker wel: het midden gebied klinkt wat minder verfijnd en transparant dan de betere systemen, het systeem lijkt tonaal niet helemaal neutraal en mist in sommige stukken de rust in de weergave.  Desalniettemin kan ik Michel's stelling 'Voor die prijs is er geen systeem wat hetzelfde kan' niet weerleggen en kan me levendig voorstellen dat trotse Bose bezitters van hun geloof vallen bij het horen van een setje Phantoms.  Die Phantoms blijken ook nog muzikale alleskunners te zijn: van house tot Rammstein: alles voor de wildere feestjes, waar je je high end set niet aan wil wagen.



Na  de pauze genieten we verder van afwisselende muziek op een wat lager geluidsniveau. Dit klinkt ook meteen een stuk beheerster en aangenamer. Liedjes van Boudewijn de Groot en Diana Krall bewijzen dat de Devialet Phantoms voor de meer 'casual listener' een aangename sound neerzetten.  Bij wat meer kritisch luisteren blijkt dat de stemmen toch wel wat gekleurd klinken en dat er een beperkte focus in het stereobeeld zit.



We sluiten af met Victor Wooten: dat is weer echt kicken, lekker strak en snel laag, hier komen ook de stemmen beter uit de verf. Tot slot een uitermate swingende big-band op 'live' volume: mooi koperwerk klanken en een strak ritme. OK, misschien niet het beste stereobeeld, maar wat maakt het uit? De Phantoms hebben een eigenzinnig uiterlijk (ze roepen bij mij associaties op met een voetbal, frietpan en een Star Wars helm), staan bol van functionaliteit en gebruiksgemak, zijn future proof, betaalbaar en klinken erg muzikaal. Bose, eat you heart out!

Michel, het was weer een genoegen om je als gast te hebben. Bedankt voor een interessante demo en een leuk product!

Verslag: Stephan Eltink
Foto's: Jeroen Klijntunte




November 2015                                                                                                                                                                       


Verslag Gydotron audio    

Vanavond zijn Guido de Laet en Bruno Putzeys namens Gydotron audio aanwezig.
Zij hebben een set Kii Three actieve speakers meegenomen, die wordt aangestuurd door een Lumin T1 streamer, met digitale volumeregeling.



Kii Three 10.000 euro / paar.
Lumin Music T1 3.799 euro

Hoe klinkt de set?
Het is duidelijk te horen dat de laagweergevers rondom zitten, en niet aan de voorkant.
Hierdoor komt het hoog en het midden meer op de voorgrond en als het ware meer gericht naar de luisteraar.
Het hoog klinkt mooi gedetailleerd, soms ietwat fel, maar dit is maar net wat de luisteraar prettig vindt.
Het midden klinkt open en ruimtelijk.
En dan nu het laag. Hier is bij deze speaker veel aandacht aan besteed. Het is goed te horen dat er 4 laagweergevers in een zeer compacte kast gebouwd zitten. Maar het klinkt zeker niet onaangenaam.



We horen een live versie van Kraftwerk, het nummer ‘Autobahn’. Dit klinkt verrassend goed op deze set. Nu horen we goed hoe deze speaker een stevig laag kan neerzetten, en daarnaast de ruimte kan vullen met een open, helder, en fris geluid. Deze relatief compacte speaker kan wel degelijk een muzikale prestatie neerzetten.
Daarna horen we iets heel anders: enkele stukjes klassieke muziek. Instrumenten klinken stuk voor stuk heel natuurgetrouw. Stemmen klinken ook niet onaardig.
 
Dan komt ‘Tin Pan Alley’ van Stevie Ray Vaughan voorbij. Het laag is wel degelijk aanwezig, maar bij dit nummer horen we duidelijk dat er bij het ontwerp van deze speaker het design en de wens om uit een zo compact mogelijke speaker zo veel mogelijk laag te persen op de voorgrond hebben gestaan.



Voor iemand die de voorkeur geeft aan een compacte, mooi vormgegeven speakerkast zou deze set ideaal zijn. De opvallend goede dynamiek die deze set uitstraalt zal dan zeker goed gaan bevallen.
Bij deze set is ook niks afgefilterd van het laag, dus in deze opstelling gaat de set dan ook met de billen bloot.
Voor de pauze wordt nog even luid ‘Money’ van Pink Floyd gespeeld. Nu klinkt de set zelfs wat PA-achtig. Maar nu horen we wel goed wat voor levendige dynamiek deze set in huis heeft.

Het concept van de Kii Three
De Kii three is een actieve speaker, met 6 drivers (1 tweeter, 1 midwoofer, en 4 basswoofers) welke apart gevoed worden door een eigen N-core versterker, en een eigen DAC. Deze worden met DSP op fase en frequentie aangestuurd.
 
Bruno legt uit dat er in het ontwerp naar is gestreefd om zoveel mogelijk laag naar voor, naar de luisteraar, uit te stralen, en zo weinig mogelijk achterwaarts. De woofers aan de zijkant en die aan de achterkant werken zo goed als in tegenfase, met een klein looptijdverschil, waardoor het laag aan de achterzijde van de speakers zo goed als afwezig is. Aan de achterkant onstaat er een opheffing, en tegelijkertijd wordt aan de voorzijde een versterkend effect gecreëerd.
Echter bij de hele lage frequenties werkt dit principe niet. Dan wordt de fase omgedraaid en spelen de achterste woofers met de zijwoofers mee.



Deze uitleg verklaart wat ik eerder heb gehoord. Het laag klinkt heel anders dan het ‘hele’ laag qua karakter. Het hele laag klinkt namelijk een heel stuk steviger.
Door de opheffing van de laagweergave aan de achterzijde kunnen de speakers in principe heel kort op de achterwand geplaatst worden. Dit is echter geen oplossing voor ruimteproblemen. De laagproblemen zijn wel beperkt, maar hoog en midden mogen evengoed niet teveel reflecteren.

 


Los van het feit dat de kunststof behuizing in dezelfde fabriek wordt gemaakt heeft het principe van deze speaker naar mijn idee enigszins wat weg van de KEF Blade. We hebben hier net als bij de Blades als het ware een dubbelgevouwen paneel met bass-drivers om ruimte te besparen, en de nadelige eigenschappen hiervan zijn aangepakt. In dit geval door het inzetten van de compenserende woofers aan de achterzijde.
 
De voeding van de versterkers zit aan de bovenzijde van de speakerkast, de DAC’s en de versterkers zitten aan de zijkanten. Als we ons realiseren dat achter de drivers ook nog magneten zitten, dan kunnen we ons voorstellen dat met de drivers en hun elektronica, en de afscherming ervan, de kast goed gevuld is.

Er is geen gebruik gemaakt van speciale bekabeling. Het signaal voor de speakers wordt verzorgd met een netwerkkabel. Nu word ik weer even herinnerd aan de MFB speakers van Philips van vroeger. Het signaal komt bij 1 speaker naar binnen, en wordt via de netwerkkabel doorgegeven naar de andere speaker.

We hebben vanavond weer een bijzonder systeem mogen beluisteren. Een mooie combinatie van een fraai ontwerp en een verrassend geluid.



Wij bedanken Guido en Bruno voor hun indrukwekkende demo.
 
Playlist:
Voor pauze:
Camille Saint Saens – Dance macabre
Stevie Ray Vaughan – Tin Pan Alley
Pink Floyd – Money
Shelby Lynne – Just a little lovin’
Ane Brun – Worship
Ricky Lee Jones – Dat there
Na pauze:
Kari Bremnes – En Elsker i Berlin
Prince – The undertaker
Beets Brothers Live in Holland
Tryo – Les soldats de plomb


Reactie Bruno Putzeys
 
Over de waargenomen klank bestaat weinig discussie, we weten zelf goed wat in deze ruimte kan en niet kan en herkennen veel van de beschrijving, dienteverstande dat de Kii Three erin slaagt dat karakter veel beter te bedwingen dan andere speakers. In verband met het vermoeden van de schrijver als zou het mogelijk zijn de woofers apart te horen, hadden we wel de aandacht willen vestigen op het feit dat bij deze golflengtes woofers helemaal niet "in een richting stralen", zij het voorwaarts, zijwaarts of achterwaarts. Het zijn simpelweg puntbronnen en de golf buigt om de kast heen. De Kii Three maakt voor zijn directiviteitsregeling enkel gebruik van de relatieve plaatsing van de woofers maar niet van de richting waarin ze lijken te wijzen. Het golfbeeld dat op de akoestiekpagina van de Kii-website staat maakt dat duidelijk. Je kan zien hoe enkel bij het vertrek van een impuls vlak tegen de kast de individuele bronnen zichtbaar zijn. Die individuele golven smelten al op een afstand van een meter samen tot een golffront dat er exact uitziet alsof het uit een puntbron kwam die samenvalt met de voorkant van de kast. Op die afstand is er geen enkele meting of gehoormatige waarneming meer mogelijk die het onderscheid kan maken tussen een samengestelde straler als de Kii Three en pakweg een 12" woofer vooraan op een bolvormige kast van een kleine 2 meter (!!) doorsnede. Zo'n speaker zou natuurlijk niet in de  demo ruimte gepast hebben, dus een speaker kan onmogelijk "groter" klinken dan wat je in de luisterruimte kwijt kan. Om je jezelf in de praktijk van e.e.a. te vergewissen zal je de Kii Three diverse ruimtes moeten beluisteren. En je er intussen bij bedenken dat elke speakerkast boven een bepaalde frequentie richt en beneden die frequentie rondstraalt maar dat het dus een kastfront van een paar vierkante meter zou vereisen om met een klassiek ontwerp hetzelfde klaar te spelen als de Kii Three. Dat de speaker beneden 50 Hz overgaat op omni is bepaald geen beperking. Een normale "grote" speaker doet dat al bij 250Hz en een typische audiofiele "zuilspeaker" met dezelfde breedte als de Three al bij 700Hz.
 
Nogmaals, we willen absoluut niet gezegd hebben dat het laagkarakter dat je gehoord hebt er niet was, maar wel dat het niet kan toegeschreven worden aan de opvallendste visuele kenmerken van de speaker (m.n. de afmeting en de plaatsing van de drivers). Vooral omdat juist die opbouw maakt dat dat karakter in veel mindere mate aanwezig was als bij een klassiek ontwerp.
 
Een ander punt dat we misschien kunnen ophelderen is dat van kastvolume. Het kastvolume van een speaker heeft geen direkte invloed op het laag, op voorwaarde dat het produkt van de konusoppervlakte en de uitslag dezelfde blijven. De 4 woofers zijn samen equivalent met een 12" unit dus dat is alvast in orde. Alleen vereist een kleine kast veel meer vermogen, vandaar de 250W per unit. Eenzelfde unit in verschillende kastvolumes produceert precies hetzelfde laag, op voorwaarde dat de respons gecorrigeerd wordt (middels de zgn Linkwitz transformer) en de versterker genoeg vermogen kan leveren. Dat is het fijne aan actieve systemen: dat de afmetingen geen functie meer zijn van de gewenste klankkwaliteit.

Verslag: Cyriel Hoenen
Foto's: Jeroen Klijnunte


Oktober 2015                                                                                                                                                                       


Verslag Mysterie Avond   

Welke audiofiel heeft het niet herhaaldelijk meegemaakt: je raakt op een feestje in gesprek met een onbekende. Al snel komt het gesprek op onze geliefde hobby. 'Oh, dan heb je zeker een set van Bang & Olufsen?' is een regelmatig terugkerende vraag, waarbij de gesprekspartner je verwachtingsvol aankijkt.
Waarbij de meeste audiofielen schuchter toegeven dat B&O eigenlijk niet in de audiofiele Van Daele voorkomt. Terecht...?




De afgelopen weken heb ik met veel genoegen op vrijdagavond gekeken naar de The Blind Auditions van The Voice of Holland. Hierbij doen zangers en zangeressen auditie voor een professionele vakjury. Die jury zit met de rug naar hen toe, beoordeelt de auditanten puur op hun zangtalent en wordt niet bevooroordeeld door het uiterlijk of de performance van de auditant. Als een jurylid de kandidaten door wil laten gaan, drukt hij op een knop en draait zijn stoel om. Dat levert regelmatig vermakelijke situaties op: een fantastisch zangtalent is niet automatisch gekoppeld aan het uiterlijk van een popster, en vice versa. Soms doen gevestigde namen heimelijk een blinde auditie en ook dat zorgt regelmatig voor verrassingen bij de vakjury en het publiek!



Op donderdag 15 oktober 2015 deed een (naar later bleek) gevestigde naam een blinde auditie tijdens de Mystery avond van Audioclub Oost-Brabant! . Bij binnenkomst in de zaal was het voorste deel van de zaal afgescheiden middels een donkergordijn. Daarachter werden voorbereidingen getroffen voor de auditie en klonken af en toe behoorlijk luide muziekfragmenten. Dat beloofde wat! Bij aanvang van de demo werd het gordijn geopend en zagen we twee 'tenten', waaronder vermoedelijk luidsprekers stonden opgesteld. Ook de elektronica was zorgvuldig afgeschermd, zodat hieruit niets kon worden afgeleid over de oorsprong van de auditant. De demo werd gegeven door Loek en Harold en ook die kwamen me niet bekend voor...

Muziek dan maar: 'No Sanctuary Here' van Chris Jones. Thuis helemaal grijsgedraaid, mijn gezin wordt compleet gestoord zodra ze de intro horen: 'Hoema...hoema..'. We horen een zeer groots geluidsbeeld, een wat overheersend,
krachtig laag. Veel dynamiek, maar helaas wat minder verfijning en detail. Eerste gok: duidelijk een actieve speaker, waarschijnlijk klasse D!




Dan Doug McLeod met 'My Black Pony'. Opnieuw een groot, open beeld met veel dynamiek in Doug's stem. Hierbij valt op dat er wel een grote ruimtelijke afbeelding is, maar dat er een beperkte focus is in de afbeelding. Ik mompel tegen Hans van Liempd: 'Volgens mij zijn het rondstralers'. Loek wil de zaal niet al te lang in spanning houden en vraagt of iemand kan raden met welk merk er wordt gedemonstreerd. Wel verklapt hij dat het merk een rijke geschiedenis
van 90 jaar in de audio en videowereld heeft.
Geen beginnende artiest dus...! Al snel valt het juiste woord: Beolab. Jawel, we luisteren vanavond naar Bang & Olufsen! Loek Kok en Harold Kunnen vertegenwoordigen het Bang & Olufsen Center Eindhoven, gevestigd aan de Aalsterweg 68 in Eindhoven.


 

Snel worden de speakers onthuld: het zijn de futuristisch ogende Beolab 5 speakers. Denk aan drie keer het Evoluon in miniatuur boven elkaar op een donkergrijze sokkel. De speakers zijn revolutionair qua ontwerp en technologie.
Ze zijn actief en bevatten IcePower klasse D versterkerunits! . Het actieve laag wordt naar beneden gericht
360 graden rondgestraald, terwijl een uitgekiende en gepatenteerde constructie ervoor zorgt dat de hoog en midden units een gelijkmatig afstraalgedrag hebben over 180 graden. Het voordeel hiervan is dat er geen duidelijke sweetspot is, maar over een veel breder gebied een goed stereobeeld wordt verkregen. Dit past qua filosofie in de beoogde klanten doelgroep van B&O, die meer 'casual' van muziek geniet en niet gebaat is bij een optimaal stereobeeld op één bepaalde luisterplek.

B&O is een lifestyle merk, waarbij het design van componenten een belangrijke plaats inneemt.
Of wel: 'Binnenlandse Zaken moet ermee kunnen leven', aldus Loek Kok, duidend op de bovengemiddelde WAF (Women's Acceptance Factor) van de speakers. Het prijskaartje van 19.000 euro kan overigens nog enige onderhandeling met 'Binnenlandse Zaken' vergen, maar dan heb je ook wel iets aparts binnen staan. Verder komt B&O binnenkort  met de Beolab 90, een cost-no-object design speaker (prijsindicatie: 70.000 euro), waarbij met 'Beam Width Control' het afstraalgedrag compleet naar wens op de omgeving en de behoeften van de luisteraar kan worden
ingesteld. Die moeten we t.z.t. zeker gaan beluisteren bij het Bang & Olufsen Center op de Aalsterweg!

Terug naar de muziek: Shostakovich Symphonie No. 5 in Dminor, Op 47 maakt indruk door de explosiviteit waarmee de uithalen van het symfonieorkest worden neergezet met ruim voldoende diepte in het beeld. Het systeem maakt minder indruk als het aankomt op verfijning en precieze plaatsing, bijvoorbeeld van de piano in dit nummer.
Kwalitatief minder goede opnamen klinken ook echt niet lekker via deze set. Dat is een compliment op zich: een betere set laat feilloos de sterke, maar ook minder sterke kanten van een opname horen. Dus hoe lekker de basloopjes in de muziek van Erykah Badu ook mogen zijn, opnametechnisch is het een drama: harde, digitale ss-en in de stem en de hele weergave klinkt als op een grote PA-set. Nee, dan Hans Theessink met het bekende 'Slow Train'. OK, zijn stem klinkt misschien wat gekleurd, maar over het geheel overtuigt het wel. Hierbij moet worden opgemerkt dat de vrij
kostbare luidsprekers worden aangestuurd middels een bescheiden Beosound 2300 systeem met een behoorlijk aantal vlieguren. Dit om aan te geven dat er geen exotische elektronica nodig is om deze luidsprekers te laten zingen...
Gelukkig blijken de demogevers ook mijn vorige recensie te hebben gelezen en worden we getracteerd op het prachtige 'Die Tyd' van Herman van Veen (!). Een schitterende opname met Herman van Veen's warme stem in het
Zuid-Afrikaans en een vrouwenstem die zacht tot 60 telt. Ik was even de tijd kwijt en gebiologeerd door het sfeervolle nummer, wat door de B&O set zeer stemmig wordt neergezet. Chapeau, dat had ik als audiofiel nooit van een B&O set verwacht!




Na de pauze worden de luidsprekers bij wijze van experiment ongeveer anderhalve meter dichter bij elkaar gezet. Dat levert een duidelijke verbetering op: er is meer druk en focus in het geluidsbeeld. Het systeem lijkt meer gecontroleerd te spelen en klinkt meer homogeen. De strakke kanonschoten in een klassieke opname laten dit feilloos horen.

Vervolgens is het tijd voor verzoeknummers. The Five Great Guitars Live maakt indruk door mooie gitaarklanken, snelheid en goede staging van de weergave. Dan een cover van het bekende 'Fever' in een versie van 'Fleurinemeets-
Yello': not my cup of tea. Een meer geslaagde cover vond ik 'Come  together',door Musica Nuda. We sluiten af met
spierballenwerk van de 2500 W Icepower versterkers: bij 'Also sprach Zarathustra' door Vangelis blijkt dat het systeem een enorme geluidsdruk kan produceren. In ieder geval meer dan genoeg om de hele buurt te laten weten dat jij de gelukkige eigenaar bent geworden van een schitterende B&O set. We sluiten af met een stukje kerkorgel, hetgeen
verbazingwekkend realistisch klinkt. Amen! Samenvattend kunnen we stellen dat het een leuke mysterie avond was. Ondanks het feit dat ze een gerenommeerd merk vertegenwoordigen, kwamen Loek en Harold heel bescheiden auditie doen. Enigszins bevreesd voor het überkritische oordeel van de audiofiele 'vakjury' demonstreerden ze hun set. Daar was geen enkele reden toe: voor de meer op design gerichte, casual luisteraar weet B&O systemen van uiteenlopende
niveaus te realiseren. En draaiden de stoelen van de vakjury voor de auditant: nou, misschien niet (allemaal).
Maar over één ding was de jury het unaniem eens: het was een goede auditie!




AOB wil graag Loek Kok en Harold Kunnen hartelijk bedanken voor de leuke demonstratie.
We komen graag nog een keer de Beolab 90 bij jullie beluisteren!!

Verslag: Stephan Eltink
Foto's: Jan Nouwens

September 2015                                                                                                                                                                       


Verslag Sonore AC en Music2 Audio Import 

De naam Sonore blijft voor mij altijd verbonden met Herman van Veen. Dat klinkt vreemd, dus ik zal het uitleggen. Enkele jaren geleden gingen we met AOB op excursie naar de Hotel Engels Hifi show in Rotterdam. In de ochtend stond een bezoek aan Sonore AC gepland. We werden door Cock van der Weiden ontvangen in een met doeken aangeklede luisterruimte, die voorheen dienst had gedaan als koelcel (!). Midden in de ruimte stond een paar door Cock ontworpen, ruim 2 meter hoge line-array speakers, aangestuurd door een fraaie set van Van Medevoort. Als een van de eerste demo's werd een nummer van Herman van Veen gedraaid. Dat moment vergeet ik nooit meer: Herman van Veen stond voor ons in de koelcel, ik kreeg het er warm van! Ongelooflijk realistisch, levensgroot en met onbeperkte dynamiek. Sindsdien luister ik thuis met veel plezier naar de klassiekers van Herman op mijn ietwat meer bescheiden set....


Op donderdag 17 september waren Cock van der Weiden van Sonore AC en Marco de Wilde van Music2 Audio Import te gast bij AOB. Beiden geen onbekenden voor onze club vanwege eerdere demo's in het verleden. Beide heren waren naar Oirschot getogen vanuit Rotterdam. 'Geen woorden, maar daden' dus en met zijn vertrouwde Rotterdamse accent gaf Cock uitgebreide uitleg over het bijzondere product, waar het deze keer om draaide: de door hem gemodificeerde 'super tweeter'. Dit is een aparte unit, die boven op elke speaker kan worden geplaatst. Qua technologie gaat het om een (speciaal gemodificeerde) bandtweeter. Het vreemde is dat, doordat de kantelfrequentie heel hoog is gekozen, je de 'super tweeter' nauwelijks hoort. Leg dat maar eens aan je vrouw uit: je koopt een speaker (tweeter) die geluid produceert, wat je nauwelijks direct kunt horen...


Cock legt uit dat deze units desalniettemin een grote invloed hebben op het waargenomen geluidsbeeld. Het idee is dat de bandtweeters vanwege de geringe massatraagheid een veel hogere stijgsnelheid kunnen realiseren dan conventionele tweeters. Hierdoor voorzien ze het geluid niet alleen van een geringe mate van tophoog (hogere harmonischen, die de levendigheid van het geluid verbeteren), maar vullen ze het signaal aan bij impulsrespons vanwege de hogere stijgsnelheid. Het vreemde is volgens Cock dat het effect waarneembaar is op zowel hoog, midden als laag...

Voor de demo werd gebruikt gemaakt van de volgende mooi, maar redelijk bescheiden set, die door Marco de Wilde van Music 2 Audio Import ter beschikking werd gesteld:


- Octave V40SE 2x 35 Watt geintegreerde versterker met Sovtek 6550WE buizen

 
- Woodpecker draaitafel van Dr. Feickert met Powerbank upgrade Empire element (30 jaar oud, gerestaureerd door A.J. van den Hul) en Octave phono trap


- KEF monitor speakers (met de super tweeters erop geplaatst)

Na de technische uitleg van Cock en enkele vragen, was het hoog tijd voor muziek. Met super tweeters wel te verstaan. We horen een jazzy nummer met een fraaie tenor sax. De afbeelding is groots en open, het systeem speelt los en ongedwongen, met veel detail in het laag en rust in het geluid. Een lekker analoge klank. Maar goed, we speelden dan ook vanaf vinyl.... Gewoon een heel erg lekkere sound!

'The proof of the pudding is in the eating' zeggen de Engelsen. Dus de super tweeters losgekoppeld en hetzelfde nummer nogmaals herhaald. OK, we horen verschil: het beeld is iets minder transparant, minder groots qua afbeelding en de attack bij de aanzet van klanken is minder duidelijk waarneembaar. De units, die op zichzelf nauwelijks hoorbaar geluid produceren voor de meeste AOBers, doen dus wel degelijk iets goeds! Enthousiast vertelt Cock meer details over zijn aanpassingen aan de bandtweeters. Ze zijn geoptimaliseerd door ze te voorzien van een speciale coating en sterkere magneten. Hierdoor wordt het uitslingergedrag verbeterd. We gaan verder met 'Fly like an eagle' in een cover versie van Friend 'n fellow. De super tweeters worden vooraf weer opnieuw aangesloten. Hierbij komt de snelheid van het systeem mooi naar voren: we horen veel van de opname akoestiek en ook qua timing (PRAT zoals de Engelsen dat zo mooi noemen) blinkt de set uit. Datzelfde geldt voor 'Come to find' van Doug McLeod: de set weet prachtig de

essentie van dit nummer weer te geven. Het klappen met de handen, de natuurlijke klank van Doug's stem, het geheel heeft 'presence' en uitstekende timing. Tonaal lijkt de set mooi in balans, er is geen overdreven hoog of laag toegevoegd. De super tweeters voegen dus geen duidelijk hoorbaar hoog toe aan het systeem, maar lijken vooral de precisie van het geheel te vergroten, waardoor individuele instrumenten in de weergave makkelijker te volgen zijn.

Om er zeker van te zijn, dat we onszelf niet voor de gek houden, wordt het zelfde nummer weer herhaald zonder de bandtweeters. En opnieuw een duidelijk hoorbaar verschil: het klinkt meer gesloten en mist de drive en dynamiek die we eerder hoorden. Hierdoor word je als luisteraar duidelijk minder bij de muziek betrokken: het live gevoel, waarbij Doug McLeod voor je in de ruimte lijkt te staan, is volledig verdwenen.... Het is overduidelijk: de super tweeters van Sonore AC (die circa 600 euro per stuk gaan kosten) tillen de prestaties van dit kleine, maar fijne systeem naar een hoger peil!


Opnames van Eric Clapton en Oscar Peterson bevestigen dat nogmaals. Tijdens de pauze werden de super tweeters enthousiast bestudeerd door enkele leden. Gevolg hiervan was helaas dat de ragfijne draadjes, waarmee de units op de luidsprekerterminals waren aangesloten, aan beide kanten afbraken... Hierdoor werd na de pauze noodgedwongen verder gespeeld zonder super tweeters. Dat klonk alleszins acceptabel, maar toch bleek opnieuw dat de weergave wat aan de vlakke kant was. Gelukkig had 'Handyman' Antoine een soldeerboutje in de auto liggen en konden de bandtweeters weer worden ingezet. Resultaat: meer drive en pit in de muziek en een duidelijkere 3d weergave.


Het was ons vooraf al duidelijk gezien zijn eerdere producten dat Cock van der Weiden voor Sonore AC bijzondere en kwalitatief hoogstaande high-end producten ontwikkelt. De gedemonstreerde super tweeters zijn daarop geen uitzondering.

Toegegeven: 1200 euro voor een upgrade is een behoorlijk bedrag. Maar zelfs een bescheiden set wordt hiermee naar een hoger plan getild. Het bereiken van een dergelijke verbetering door betere electronica kost in de meeste gevallen een veelvoud van dat bedrag... Daarnaast geeft Cock aan dat de het positieve effect van de super tweeters bij hoge resolutie opnamen nog een stuk duidelijker is. Naast de kwaliteiten van de gedemonstreerde producten, was het een bijzonder geslaagde en leuke demo. Cock en Marco (beiden voorzien van een gezellig Rotterdams accent, waar Jules Deelder zich niet voor hoeft te schamen) zijn echte vakmensen, die weten waar ze het over hebben en het ook leuk vinden om kennis en ervaring over te dragen.


Bedankt heren, en graag tot een volgende keer! Alleen Herman heb ik toch wel gemist bij de demo....maar goed, die luister ik dan thuis wel.

Verslag: Stephan Eltink
Foto's: Jean de Vassy


Augustus 2015                                                                                                                                                                            


Verslag EC Designs 

Vanavond zijn John en Gorden Brown van EC designs weer bij ons te gast. Binnen het bedrijf zorgt John voor de designs en de techniek, en Gorden neemt de software voor zijn rekening.
Twee jaar geleden hebben zij bij ons ook al een top demonstratie gegeven, en wij waren vanavond zeer benieuwd naar wat voor moois zij in de tussentijd ontwikkeld hebben.
Ze hebben vandaag een nogal fraai vormgegeven audiosysteem meegenomen, wat niet alleen imposant oogt, maar vooral ook goed presteert.



Het principe van deze elementen, een DAC met volumeregeling, en 2 monoversterkers, is dat de voeding gescheiden is van de elektronica wat de voeding nodig heeft. Dit heeft als voordeel dat de voedingen geen storing kunnen veroorzaken op het elektrische circuit, en dat er een minimale warmte-ontwikkeling optreedt in het apparaat. Hierdoor is er minder koeling nodig, en presteert het apparaat optimaal.
De warmteontwikkeling in de versterkers wordt tevens beperkt door een interactieve aansturing van de speakers. De tegen-EMK energie wordt met deze techniek direct teruggegeven aan de versterker, en als het ware gerecycled, waardoor de versterker uiteindelijk veel minder vermogen hoeft af te geven.
De behuizingen van de apparaten zijn ook bijzonder plat (12mm) waardoor de afvoer van warmte zo effectief mogelijk verloopt.

Apparatuur
EC designs Mosaic 16 USB DAC    1500
EC designs Equilibrium 25W          1000
EC designs luidspreker:  demo, geen type, niet voor verkoop
Bekabeling is zelf ontwikkeld

De DAC
De DAC heeft een relaisgestuurde volumeregeling, wat zorgt voor een optimale resolutie en een bit-perfect weergave.
De DAC werkt met 3 niveaus, namelijk +, 0 en -, in plaats van 1 en 0.
De Mosaic 16 DAC is eigenlijk een 17 bits DAC. Er is 1 bit extra om + en - aan te geven, een polariteitsbit.
De voeding voor de DAC is een gebalanceerde digitale voeding. Hierdoor staat de uitgang op 0 volt, waardoor geen koppelcondensator nodig is, en vervorming wordt voorkomen.
Het signaal wordt volledig geregeld door weerstanden. Er komen dus geen storingsgevoelige op-amps of elco’s aan te pas.

 

De DAC heeft 2 clocks: 1 voor de communicatie met de bron (PC/NAS) en 1 voor het audiosignaal. Hier zit een correctiesysteem op, voor wanneer deze clocks invloed zouden hebben op elkaar, en timingfouten veroorzaken. Voor deze correctie is de ‘Fuzzy logic masterclock’ ingezet. Deze masterclock wekt zelf de correcte frequentie voor elke sample rate op, waardoor timingfouten tot een minimum worden beperkt. De correctie die dan nog plaatsvindt is onhoorbaar.

De versterkers
De voedingen zijn van de eindtrappen gescheiden, om storende magneetvelden en mechanische resonantie buiten de behuizing van de versterker te houden. Hierdoor is er ook een lage bron/ruis verhouding haalbaar. De eindtrap krijgt tevens schone voeding, waardoor de feedbacklus ook goed werkt.



De luidsprekers
De afmetingen van de kast zijn dusdanig berekend, dat er zo min mogelijk storende resonanties hoorbaar zijn. De luidsprekerkast is opgebouwd uit meerdere kamers, en heeft een bassreflexpoort aan de achterzijde.
De toegepaste drivers zijn van visaton. De tweeter is keramisch.

De kabels
John heeft de luidsprekerkabels zelf gemaakt, heeft hiervoor een 12 tal koperen draden, met hoge weerstand, in elkaar gedraaid, waardoor het Eddy current verlies zo minimaal mogelijk is.

 

Binnen het systeem is het impedance matching systeem toegepast. Dit houdt in dat de juiste uitgangsimpedantie ervoor zorgt dat het materiaal van de interlink weinig invloed meer heeft op het signaal, omdat het signaal voldoende sterk is.

Hoe klinkt de set?
Prettig om naar te luisteren. Voldoende ruimtelijkheid en dynamiek. Laagweergave is voldoende, alhoewel het wel ietsje meer aanwezig mocht zijn, maar er zijn ook geen grote woofers in de speakerkast aanwezig. Middengebied wordt mooi natuurlijk en helder weergegeven, en het hoog is goed gedetailleerd.
Hoog en midden kunnen echt verrassend boven het laag uit springen, wat zorgt voor een heel open weergave.
Instrumenten kunnen op deze set heel natuurgetrouw en muzikaal klinken.
Warmte in stemmen is goed hoorbaar.



De hele lage tonen leken even afwezig, maar dat de set hier toch best goed mee weet te dealen horen we bij het nummer ‘Beat hotel’ van Allan Taylor ineens heel duidelijk. Wel nog wat bescheiden, maar dat kan een kwestie van smaak zijn, en is uiteraard ook afhankelijk van de ruimte waarin uiteindelijk gespeeld wordt.
Bij dit nummer komen de hoge tonen weer heel mooi sprankelend boven de rest uit. De instrumenten zijn goed te onderscheiden binnen het nogal brede weergavespectrum wat deze set uitstraalt. Althans, bij een goede opname als deze.

Playlist

Pooka – The insect (Focal JMlab demo CD 4)
2 Cellos – The trooper overture (Celloverse)
Billie Holiday – Just one of those things (Songs for destingué lovers)
Bianchi-Preda – Sonate di Lucca op. 3 (The absolute sound TAS 2001)
Allan Taylor – Beat hotel (Closer to the music volume 1)
Siri Gjaere – Loveless café (TAS 2009)
 
Na pauze:
Barb Jungr – Sara (TAS 2011)
Skunk Anansie – Hedonism (Dali CD volume 2)
Willie Nelson – Unchained melody (Audiophile male voice)
Alison Krauss – Stay (Best audiophile voices)
Sara K – Vincent
Cujo – Fat ass joint (Nu jazz essentials)


Na de pauze onder andere het nummer ‘Sara’ van Barb Jungr. Een mooi warme, en gedetailleerde stemweergave, helder en natuurgetrouw pianogeluid.
Hoewel het nummer best dynamisch is, is er ook enige rust en bescheidenheid in het nummer te bemerken.
Hierna een nummer van Skunk Anansie, iets heel anders. Een nummer waar je normaal gesproken niet voor zou gaan zitten, maar op deze set wel.

 

Wij bedanken John en Gorden voor wederom een indrukwekkende avond. We hebben weer wat moois gezien en vooral gehoord!

Technische informatie en informatie over de ontwerp filosofie van EC Designs kan je vinden in dit document.

Verslag: Cyriel Hoenen
Foto's: Jeroen Klijntunte


Juli 2015                                                                                                                                                                            


Verslag Audiac 

Vanavond zijn Ewald en Michael van Audiac bij ons te gast.
Zij hebben vanavond apparatuur meegebracht met een gunstige prijs/kwaliteit verhouding, om te laten zien, en vooral horen, dat met een redelijk budget al een hele goede sound neergezet kan worden.



Ze hebben de volgende apparatuur meegenomen:

Arcam rBlink Bluetooth receiver/DAC                269,-
Arcam airDAC Airplay/wifi DAC                        589,-
Arcam irDAC USB DAC                                   589,-
Arcam CDS27 SACD speler                             999,-
Arcam A29 G-class geïntegreerde versterker    1499,-
Arcam A39 G-class geïntegreerde versterker    1999,-
Sonus Faber Chameleon T (Tower)                 2150,-
Bekabeling is van Transparent.

 

Arcam’s Klasse G
Michael geeft uitleg over de versterkers. Michael stelt de vraag welke klasse versterker wij het beste vinden klinken. Er wordt al snel, volmondig, ‘klasse A’ geroepen. Hij is het hiermee eens. Klasse A geeft een heel mooi geluid. Maar het nadeel is dat deze versterkers erg warm worden, omdat klasse A technologie gebaseerd is op 1 transistor die het volledige signaal versterkt. Om dat mogelijk te maken is de ruststroom precies in het midden van zijn werkgebied is ingesteld. De transistor staat dus altijd 'te geleiden', ook als er geen signaal versterkt wordt. Het voordeel: minimale vervroming en fantastische klank. Het nadeel: inefficient met grote warmte ontwikkeling als gevolg.

Klik hier voor meer informatie over Arcam's Class G.



Klasse (A)B heeft een extra transistor in de schakeling waardoor de positieve signaalhelft en de negatieve signaalhelft over twee transistoren verdeeld kan worden met een veel lagere ruststroom instelling als dankbaar gevolg.  Daardoor wordt de schakeling dus ook minder warm, maar kan sneller voor vervorming zorgen, omdat de 2 transistoren elkaar ongunstig kunnen beïnvloeden, omdat de ene transistor voor de positieve signaalhelft zorgt, en de andere voor het negatieve deel, en er op het ‘crossover’-punt geschakeld moet worden tussen de 2. Dit noemen we crossover-distortion.
Arcam heeft daarom een klasse G-schakeling ontwikkeld. Er wordt gebruik gemaakt van 2 voedingen.
Voeding 1 levert (afhankelijk van het model) ongeveer 25% van de totale voedingspanning om het uitgangssignaal te voorzien, en voeding 2 voor 100%.



Er wordt gekeken naar het ingangssignaal, en afhankelijk daarvan wordt een voeding gebruikt.
Wanneer we op een redelijk bescheiden luistervolume gaan luisteren, luisteren we in principe naar een klasse A versterker.
Wanneer het volledige systeem meedoet, verlaat de versterkerschakeling zijn Klasse A instelling hebben we in principe een klasse AB versterker. Dankzij de relatief hoge ruststroominstelling blijft de vervorming echter zeer minimaal en minder dan gebruikelijk in deze prijsklasse. omdat we dan een NPN en een PNP transistor in onze schakeling hebben
Schakelen van de ene naar de andere voeding gaat via een overlap systeem.

Hoe klinkt de set?
Ewald laat nu een paar stukjes muziek horen.
We horen een strak en gecontroleerd laag, en een helder en fris midden/hoog. Het hoog kan er heel mooi sprankelend bovenuit komen, maar af en toe is een ietwat scherp randje hoorbaar.



Het eerste nummer wordt gestreamd via AD2P bluetooth, via de Arcam rBlink Bluetooth ontvanger/DAC.
Deze ontvanger heeft ook een digitale uitgang, zodat indien gewenst een andere DAC aangesloten kan worden.
Ewald maakt hiervoor gebruik van de streamingsdienst Tidal.


Vervolgens laat hij het verschil horen wanneer we gaan streamen met via wifi, middels het Airplay systeem van Apple. Hij gebruikt hiervoor de airDAC steamer. Deze airDAC is ook als losse DAC inzetbaar.
Dit klinkt ietwat rustiger, maar we horen eigenlijk minimaal verschil.
Dan wordt de irDAC converter ingezet. Deze is gebaseerd op USB, en krijgt nu met een USB kabel een signaal van een laptop.



Nu is pas echt goed te horen hoe mooi natuurgetrouw deze set kan klinken.
Vervolgens gaan we over van de A29 versterker naar de A39.
Nu klinkt het geheel nog wat steviger, nog wat meer gecontroleerd.
De A39 heeft grotere voedingen, waardoor een hoger uitgangsvermogen haalbaar is. Het klasse A bereik is nu dus ook een stuk groter. En dat is ook wat we nu horen. Het maximale vermogen gebruiken we niet, dus we horen nu het verschil door het grotere klasse A bereik.
Als laatste nog 1 test. We halen de zijpanelen van de Sonus Faber Chameleon’s af. De meningen zijn nu verdeeld over wat het beste klinkt. De demping is nu anders en resonantiefrequenties liggen anders, wat voor iedereen anders beleefd wordt.

Chameleon
Dan nog iets over de Sonus Faber Chameleon speakers.
Het is een in Italië ontwikkelde 3 weg speaker, met 1 driver voor het hoog, 1 voor middentonen, en 2 lage tonen weergevers. De drivers zijn van Scanspeak, speciaal op maat gemaakt voor de Sonus Faber Chameleon modellen.
De speakers zijn geschikt voor bi-amping.

  

Aan de voorzijde zit een bassreflexpoort.
De speakers zijn voorzien van een kunstlederen bekleding, waardoor de speakerkast niet alleen fraai oogt, maar ook het geluid ten goede komt.
Ze danken de naam Chameleon aan het principe dat de zijpanelen uitwisselbaar zijn door panelen in diverse kleuren, en daardoor het uiterlijk zoals een kameleon veranderd kan worden.
De speakers zijn ook als bookshelf model leverbaar.

 
Deze heeft een driver voor de hoge tonen en een driver voor het mid/laag, en heeft een basspoort aan de onderzijde, zodat bij deze speaker geen afstand van de achterwand gehanteerd hoeft te worden.
   
SACD
Na de pauze luisteren we nog naar de CDS27 SACD speler. Deze speler heeft een netwerkfunctionaliteit (voor een NAS), heeft een USB aansluiting, en is te bedienen via een app.
We voelen de set met nog enkele muzieknummers aan de tand, en ervaren ook dat de CD best nog van deze tijd kan zijn.



We bedanken Michael en Ewald voor een zeer interessante en boeiende avond. We hebben veel gehoord, en veel indrukken opgedaan. Tevens hebben wij kunnen ondervinden dat een set met een niet al te hoge aanschafprijs bewonderenswaardig goed kan presteren.

Playlist
Lyie Lovett – She’s already made up her mind
Doug McLeod – Black night
Anne Brunn – These days

PAUZE

Jessica Pilnas – There must be an angel
Michel Godard – Castel del monte
Frank Zappa – Yellow Shark
Lucien Dubois – Ultimate cosmos
Silvana Deluigi – Yo!

 

Verslag: Cyriel Hoenen
Foto's: Jan Nouwens/Jean de Vassy

Juni 2015                                                                                                                                                                            


Verslag Audiomaat 


Vanavond is Wim Rodenburg van Audiomaat bij ons te gast.
Wim is importeur van Croft Acoustics en M-WaY cables ( zelf ontwikkeld ), dealer van diverse merken, en geeft raad & daad op het gebied van high-end audioheeft ook zelf kabels ontwikkeld, en diverse tweaks op het gebied van high-end audio.

 

Wim legt uit dat je met verschillende aanpassingen een heel ander geluid kunt creëren, met dezelfde apparatuur.
Hij bezoekt zijn klanten ook thuis, om samen te zoeken naar een zo mooi mogelijke muziek weergave, naar de wens van de klant.

Wim heeft de volgende set meegenomen:

Bron 1: laptop Packard Bell
Bron 2: loopwerk CEC TL-3N         3000,-
DAC: Metrum Octave MKII            1200,-
Versterker: Croft Integrated R       2300,-
Speakers: Harbeth 7ES-3             3490,- (per paar)
Kabels hebben een koperen geleider, zijn door Wim zelf ontwikkeld, en hebben stekkers van onder andere WBT, TPD, Furutech en IeGo.




Hoe klinkt deze set?
Alle frequentiegebieden zijn mooi in balans aanwezig. Hoog en midden komt goed naar voren. Laagweergave is voor dit formaat speakers ruim voldoende. Het geheel klinkt mooi gedetailleerd en voldoende ruimtelijk en muzikaal.
Prettig om naar te luisteren! Klinkt gewoon lekker!

Over stroom en matchen
Een audioset opstellen is niet gewoon een kwestie van aantal apparaten aansluiten en spelen maar.
Wat Wim jammer vindt, is dat er in de praktijk nauwelijks aandacht gegeven wordt aan het belang om een set in de juiste stroomfase op het net aan te sluiten.
Men moet zich er namelijk van bewust zijn dat alle apparaten goed, in fase, zijn aangesloten. 
Als dit niet klopt, verliest men al snel een stuk ruimtelijkheid, losheid, rijkheid en blijft de muziek aan de speakers plakken.
Hoe meten we dat? Lekspanning meten tussen chassis van apparaat en aarde met een multimeter.
Wim gaat het nu aan ons laten horen door voor de hele set de stroomstekker om te draaien. We zijn het al snel met elkaar eens dat het geluidsbeeld nu vlakker is.

Wat ook belangrijk is, is dat er bij het insteken van apparatuur op een stekkerblok rekening wordt gehouden met een volgorde. Dit geldt voornamelijk voor stekkerblokken zonder sterbedrading. Alle apparaten staan dan achter elkaar in het stekkerblok. De voorversterker moet bijvoorbeeld vooraan bij de 230V aansluiting, en als laatste de eindversterker.
Dan klinkt het geheel minder ‘vervuild’, wat losser en opener.



Men moet hierbij in stroomkringen denken. Hier horen ook de interlinks bij. Alles wat via interlinks op de voorversterker wordt aangesloten doet ook mee. Op de voorversterker zijn alle andere apparaten direct of indirect aangesloten. De voorversterker functioneert  als de “ster” in de keten. Alle vervuiling komt dus ook terecht bij de voorversterker. De eindversterker is het meest gevoelig voor vervuiling dus die achteraan. Er tussen kan je de volgorde van het signaal aanhouden ( loopwerk-streamer-dac etc ). Maar ook dat is geen wetmatigheid. Speel dus met de volgorde en ervaar de verschillen. Heb je geen voor- eindversterker zet dan de geintegreerde versterker vooraan.

Wim legt ook uit dat keuze van materialen in verbindingen belangrijk zijn, en een goede match van de componenten. Een versterker past bij een set speakers en andersom. Als de match er niet is, dan zullen beide onderdelen niet maximaal kunnen bijdragen aan het eindresultaat.
Volgens Wim is ook het snoer van de wandcontactdoos naar het stekkerblok heel belangrijk. Dit is een grote schakel in het begin van de keten. Het is ook beter om de kabels niet te kort bij elkaar te laten lopen, en liefst niet over de vloer. Plus en min van de speakerkabel kunnen beter ook zover mogelijk van elkaar gescheiden zijn.

Het draagt allemaal bij aan het geluid, maar wat goed of slecht is, dat is aan de luisteraar om daar een oordeel aan te verbinden. Dit is een kwestie van de set naar eigen wens aanpassen.

Tonentest
We gaan voor de pauze nog een gehoortest doen. Ons gehoor zou het best zijn rond de 4 kHz. We beginnen met testen bij 4 kHz, en vervolgens 8 en 12,5 kHz.
Een aantal luisteraars haakt af bij 12,5 kHz. 16 kHz wordt ook nog gehoord. 20 kHz wordt door sommigen ook nog zacht gehoord, maar hier zijn de meeste van ons toch echt afgehaakt.

De luisterruimte
Wim vertelt nog dat naast het technische aspect ook de akoestiek heel belangrijk is.
De plaatsing van de speakers in een ruimte, hoe ze zijn geplaatst, waar ze zijn geplaatst, waar op ze zijn geplaatst, verandert de wijze van aanwezigheid van een set enorm.
Toepassing van de juiste speakerstands, voetjes, spikes en dergelijke zijn een kwestie van smaak, dus daar moet naar eigen wens mee geëxperimenteerd worden.



Wim laat ons nog een fragment horen van Lhasa De Sela – My Name Hij gebruikt de eerste 6 seconden van dit nummer vaak om verschillen te duiden. Ook een nummer van Elina Duni.
We horen de diepte en verfijning, die deze speakers heel goed kunnen weergeven.

Croft acoustics
Glenn Croft is begonnen met het ‘oppimpen’ van bestaande versterkers. Uiteindelijk is hij zelf versterkers gaan ontwikkelen, met een eenvoudig ontwerp.
De ‘R’ in de versterkerserie staat voor ‘regulated’. Dat wil zeggen dat deze met een buizencircuit zijn uitgerust, wat zorgdraagt voor de gereguleerde voeding.
In de eindversterker die opengeschroefd in de zaal stond, waren buizen te zien, maar het is een hybride versterker, met een MOSFET eindtrap.

Harbeth
Wim legt nog uit hoe het design van de speaker tot stand is gekomen.
De BBC wilde voor hun opname-studio’s een speaker laten ontwikkelen . Destijds waren de speakers heel groot en van zeer matige kwaliteit. De nieuwe speaker moest veel kleiner worden en kwalitatief veel beter. Om toch voldoende kastvolume over te houden besloot men de wand minder dik te maken.



Resonanties die als nadeel van een dunne kast kunnen optreden, waren volgens de fabrikant niet altijd negatief. Door de resonanties onder een bepaald nivo te houden heb je er als luisteraar geen last van.

Wim’s Wonder Wood
Aan het einde van de avond komt Wim naast mij zitten, en stel ik hem de vraag wat de meerwaarde is van de houten blokjes die onder de apparaten zijn aangebracht. Wim geeft hierop als antwoord dat hij me geen uitleg kon geven over het waarom, maar hij zei dat het, óf wel een toegevoegde waarde heeft, of niet, en dat degene die  luistert zelf een keuze kan maken om het wel of niet toe te passen. Ik ben niet direct overtuigd van het doel van de blokjes, en Wim besluit daarom om de blokjes onder de versterker weg te nemen. En toen dacht ik dat ik vuur zag branden. Ik, als iemand die graag dingen beredeneert, had niet gedacht dat deze tweak zoveel invloed zou hebben. Er is niet veel verschil hoorbaar, maar het ís er wel! Ik hoor iets meer chaos, en minder diepte.
Ik weet nog steeds niet of het natuurkunde of psychologie is, maar als de blokjes worden teruggeplaatst hoor ik weer direct verschil: rustiger en opener.



Het was een zeer indrukwennende avond. We hebben veel geleerd, gezien en vooral gehoord.
Evenals de set van vanavond was het verhaal van Wim aangenaam om naar te luisteren.
 

Verslag: Cyriel Hoenen
Foto's: Jan Nouwens

Mei 2015                                                                                                                                                                            


Verslag Essence Audio en Array


Vanavond zijn Maarten Smits van Essence Audio en Willem van der Brug van Array Audio te gast.
Zij hebben een set bij zich met electrostatische speakers.



Apparatuur
Essence 1600 electrostatische luidsprekers   
2650 euro / set
Array B-10 voorversterker                          
4200 zwart, 4500 chroom
Array S-10 eindversterker                          
4400
Auralic Arc DAC asynchroon                       
1600, nieuw model 3400

Playlist
Jacintha - Boulevard of broken dreams (True audiophile best of Groove Note)
Lynni Treekrem - Haugtussa (Haugtussa)
Sarah Mc.Lachlan - Angel (City of angels soundtrack)
Ab und Zu - The void (Spark of life)
Eric Bibb & Cyndee Peters - House of the rising sun (Performs)
Tiger dance (Marantztest demo SACD 12th edition)
Tuck & Patti - Tears of  joy (Tears of joy)
Rebecca Pidgeon - Spanish Harlem (The raven)
Sara K - If I could sing the blues (Play the words)
Stevie Ray Vaughan and Double trouble - Tin pan alley (The complete Epic recording collection live)
Mari Boine - Gulan du (Future jazz from Norway)

Na de pauze

Leonard Cohen - Slow (Popular problems)
Natalie Merchant - The peppery man (Leave your sleep)
Jocelyn B.Smith - When I need you (My way)
Janine Jansen - Vivaldi the four seasons
Barb Jungr - Man in the long black coat (Man in the long black coat)
David Munyon - I want your love (Pretty blue)
Nik Bartsch - Modul 22 Amsterdam (Live)

Hoe werkt een electrostatische luidspreker
In principe kan men een electrostatische luidspreker zien als een grote, vlakke condensator.
Een van de platen is vast, en de andere is de geleidende folie, en is beweegbaar. Tussen deze platen wordt een hoge spanning gezet, en hierdoor ontstaat een kracht, een beweging, een geluidsgolf.

Bij electrostatische luidsprekers worden vaak 2 vaste platen gebruikt om vervorming tegen te gaan.
Het voordeel van een electrostatische luidspreker is dat er weinig vervorming optreedt, maar een nadeel is dat ze een laag rendement hebben en minder goed lage tonen kunnen weergeven als gevolg van de geringe beweeglijkheid van de folie. Er is een redelijk groot oppervlak nodig om een goede geluidssterkte te produceren. Vandaar dat een fullrange speaker zo groot is.

Over de speakers
Het membraan in de Essence Audio speakers is vervaardigd uit acrylaat, geleidend gemaakt door een coating, die erop is geprint als een folie.

 

Het materiaal is zeer duurzaam, beschikt over gunstige eigenschappen zoals een hoge temperatuurbestendigheid, en wordt zelfs ook toegepast binnen de luchtvaartindustrie.
Het frame eromheen is van aluminium. Op het membranen staat een spanning van 4,5 kV.

Over de versterkers
De voorversterker heeft voor de volumeregeling 12 stuks met edelgas gevulde relais, dus geen potmeters, waardoor de kans op slijtage minimaal is, en ook geen storende factor kan zijn in de geluidsweergave.



De klasse AB eindtrap is gebalanceerd, de rest niet.

Over de DAC en streaming via PC
Willem geeft aan dat het belangrijk is om te zoeken naar een PC die weinig ongewenste storing in het signaal brengt. Daarnaast is het beter om een laptop te gebruiken met alleen de accu als voeding, dus geen externe voeding aansluiten.
Verder is er weinig kwaliteitsverschil in het signaal, als men via USB naar een DAC uitstuurt.
Willem legt nog uit dat de kloksnelheid van de bron en de DAC enigszins moet matchen, voor een zo goed mogelijke weergave.

Over de bekabeling
Verzorging van de netvoeding is zeer belangrijk. Er is daarom gekozen voor gevlochten netkabels, waarin ferrietkralen verwerkt zijn. Stekkers zijn van Furutech.



De luidsprekerkabels zijn eveneens gevlochten. Hierdoor worden de lorentzkrachten, die in een kabel kunnen ontstaan, vrijwel direct opgeheven. Dit zorgt voor een betere detaillering en een transparant geluid.
De luidsprekerkabels zijn van koper. Zilver/goud was uiteraard beter, maar is relatief duur, en heeft voor een 26dB hoger signaal een stuk minder meerwaarde dan de interlinks uiteindelijk bieden met deze toepassing.
De interlinks (Array Opal silvergold met WBT pluggen) zijn vervaardigd uit met goud gedoteerd zilver. De overdracht tussen voor- en eindversterker is cruciaal in de keten, omdat het signaalniveau daar namelijk zeer laag is. Zilver/goud is hiervoor een goede keuze, omdat de halfgeleiderwaarden gunstiger zijn dan bijvoorbeeld koper.
Het goud verlaagt de hysterie in het zilver ietwat. De detaillering en ruimtelijkheid nemen volgens Willem duidelijk toe met deze interlink.

Hoe klinkt de set
De set zorgt voor een ruimtelijk en helder geheel. Ze kunnen duidelijk diverse muziekgenres aan.
Ze kunnen namelijk heel fris en dynamisch klinken, maar met een stukje jazz ook aangenaam warm en bescheiden.
Stemmen komen goed naar voren en klinken erg natuurgetrouw.
Hoge tonen kunnen verrassend mooi erbovenuit springen, wat bijdraagt aan de ruimtelijkheid. Levendigheid en kleur is goed in balans bij deze set.
Wat deze set speciaal maakt door deze techniek, is dat de speakers mooi transparant en luchtig kunnen klinken, met name in de stemweergave. Soms komt het middengebied ietwat fel en hard over.



De speakerset is meer geschikt is voor wat kleinere ruimtes. Vandaar dat er in deze opstelling een extra subwoofer is opgenomen, voor deze ruimte. Wanneer we in een grote ruimte spelen is het met deze speakers moeilijk om een goede druk op te bouwen om voldoende laag te verspreiden. We spelen in een ruimte van 8 x 17 meter en 2,8 meter hoog. Vele malen groter dan een doorsnee huiskamer.
Beter zou zijn geweest als het diepe laag wat van het signaal voor de electrostaten afgefilterd zou zijn, want de electrostaten krijgen nu een full range signaal en hebben het dan met de extreem lage tonen wat moeilijk. Het laag lijkt heel af en toe ook ietwat te vervormen.
De lage tonen kunnen wel directer worden weergegeven, omdat bij deze techniek geen grote conus in beweging moet worden gebracht, wat dan gepaard gaat met enige vertraging.

 
Maarten Smits                              Wilem van den Brug

Maarten geeft ook aan dat de speakers niet ver van de muren hoeven te staan. Een halve meter is al voldoende.
Voor deze speakers is in deze ruimte ook een goede luisterpositie van belang. De voorste rij stoelen in de zaal staan eigenlijk net iets te kort op de set. Wanneer te dichtbij wordt plaatsgenomen kan men het beste precies in het midden luisteren, want een afwijking naar links of naar rechts verstoort het stereobeeld al aanzienlijk.
Wanneer wat verder naar achteren in de zaal wordt plaatsgenomen is het stereobeeld wel beter, maar is er wel meer demping, waardoor de betrokkenheid met de speakers wat minder wordt.

Vanavond hadden we de unieke kans om een mooi setje te horen met electrostatische luidsprekers. Een aparte techniek, met een apart geluid.



Maarten en Willem bedankt!

Tekst: Cyriel Hoenen
Foto’s: Jeroen Klijntunte

April 2015                                                                                                                                                                            


Verslag Highender Audio 


Vanavond is Menno de Vries van Highender Audio uit Wijk bij Duurstede te gast bij ons, om producten van het Zwitserse merk Daniel Hertz te demonstreren. Highender Audio is ontstaan uit een jarenlange hobbymatige zoektocht naar
betaalbare exotische high-end hifi producten.



Daniel Hertz is opgericht door Mark Levinson en is het resultaat van 50 jaar ervaring in de audioindustrie op het gebied van opname en weergave.
Mark Levinson heeft tijdens zijn loopbaan een aantal merken op de kaart gezet. Met Daniel Hertz wil hij het nog een keer proberen en heeft hij al zijn kennis en knowhow in dit bedrijf gestopt om tot een pallet van zeer hoogwaardige en kwalitatieve producten te komen.

Over de set:
De eindversterkers zijn eigenlijk gebouwd voor wat grotere speakers, met hoog rendement. De gevoeligheid van de monitor speakers is een stuk lager, zodat de versterkers in deze opstelling eigenlijk wat minder tot hun recht komen. Ze
combineren goed met hoog rendement systemen omdat ze uitmunten om op laag volume ook op microniveau alles perfect en in verhouding door te geven. Als je dergelijk hooggevoelige speakers hebt en je wilt ook nog af en toe op een rustig niveau spelen dat moet je versterker de hoge kwaliteit bezitten zoals deze Daniel Hertz.

 

Daniel Hertz hecht niet veel waarde aan bekabeling. Vooral het materiaal moet goed zijn.
De afscherming is niet zozeer van belang, mits er geen ‘warboel’ aan kabels achter de apparatuur zit. De speakerkabels zijn ook vrij dun. Wat wel opvalt is dat de + en de – ver van elkaar gescheiden zijn.
In de voorversterker zit een 16 bit, 44,1 kHz DA converter ingebouwd (er komt nog een 24 bit versie). Verder een 6dB / 12dB gain-knop, 3 analoge ingangen, digitale input via USB.
 
 

Tevens nog een mono uitgang voor een subwoofer.
Speakers: Woofers met papieren conussen, dubbele baspoort aan de voorzijde.
Eindversterkers hebben HPF en LPF crossoverfilter ingebouwd.

Na een korte uitleg over het merk gaan we meteen een stukje muziek beluisteren, om te horen wat de set in huis heeft. De hoogweergave is rustig doch ruimtelijk aanwezig. Verder een helder midden en voldoende laag, zeker als we kijken naar het formaat van de speakerkasten.
Ook de stemmen komen zeer prettig over, of het nu een hoge damesstem is, of een lage mannenstem. De stemmen hadden wel wat meer op de voorgrond gekund, maar dat hoeft niet zozeer een nadeel te zijn.

Apparatuur:
  • Daniel Hertz M8 2-weg monitor luidsprekers                                                     € 5.000,- /paar
  • Daniel Hertz M5L mono eindversterkers                                                           € 25.000,- /paar
  • Daniel Hertz M6L voorversterker met dac                                                        € 12.000,- /paar
  • Pink Faun PC-1 netsnoeren met Furutech FI-11G stekker
  • Daniel Hertz SA Premium 500 (koper) Luidsprekerkabel
  • Daniel Hertz SA 2-C Pure silver interlink
  • Macbook pro +
  • Daniel Hertz Master Class software player (speelt AIFF, AAC, WAV, MP3) Software  € 650,-

Wanneer er rustige muziek op de set gedraaid wordt klinken de speakers heel goed, gedetailleerd en dynamisch. Helaas als er wat luider en stevigere muziek gespeeld wordt, dan komt het geheel ineens wat druk en chaotisch over, en lijkt de controle wat zoek te raken.



Dit verbaast ons een beetje, en wij wijten dit aan de bron, het signaal wat van de laptop komt wordt volgens ons wat te hard uitgestuurd, wat jammer genoeg de set onterecht iets tekort laat schieten. Dit nemen we maar voor lief en komen er uiteindelijk toch achter hoe de set wél presteren kan. Blijkbaar maakt het bij deze set ook heel veel uit of er voor of achter in de zaal wordt plaatsgenomen.
Na de pauze ga ik zelf ook vooraan in de zaal zitten. De set klinkt nu heel direct, en ik ben aangenaam verrast over hoe het geluid op mij overkomt en mij nu een stuk meer betrokken laat voelen. Het geheel klinkt nu een stuk minder
‘rommelig’, maar zo gedetailleerd dat het muziekstuk mij van begin tot einde boeit.
Instrumenten komen voldoende natuurgetrouw over, een piano klinkt als een piano, en een cello als een cello, voor zover men dat van een speaker van dit formaat mag verwachten.



Naast de eerder ten gehore gebrachte detaillering komt er nu ook de verwachte muzikaliteit bij. Het was alsof we over zijn gegaan van een digitale sound naar een klasse analoge bron of wat sommigen meer zegt, van een transistor sound naar een goede, natuurlijk klinkende buizensound. Dit hadden we bij deze set verwacht en is dus toch ook gekomen. Een verklaring voor dit fenomeen zou de benodigde opwarmtijd van de versterkers kunnen zijn, omdat er aan de setup verder niets was veranderd.
Wanneer we weer wat stevigere nummers gaan draaien, verliezen we de aandacht voor de set een klein beetje.
Nu lijken de compacte speakers wat minder uit te blinken. Het klinkt absoluut niet verkeerd, maar wekt niet veel indruk.
We blijven toch met enige aandacht luisteren naar hoe de set aan wat zwaardere muziekstukken wordt onderworpen.
Een systeem als dit komt eigenlijk alleen goed tot zijn recht als deze met zorg is geplaatst in een akoestisch verantwoorde ruimte.



Dan zit je natuurlijk niet in rijen achter elkaar, maar is er een hotspot, waarbij er in de breedte maar ook in de diepte bij deze luidspreker een ruime marge is. Het geluid komt mooi los van de speaker en zittende in de hotspot area is er ook een goed dieptebeeld hoorbaar.

Playlist
1. Don't worry about me Carol Kidd
2. Compostelle Alexandre Traube
3. Careless love Etta Baker
4. You never lied Morgan James
5. Lights Stanley Jordan
6. Ain't no sunshine Acapellaartiesten onbekend
7. Guqin (klassiek Chinees instrument)
8. They can't take that away from me Ella Fitzgerald en Louis Armstrong
9. The nearness of you Norah Jones

Pauze

10. The Train - The Nits - Hat
11. The End Of Days - Rick Miller - The End Of Days
12. Day two Isolation - Ayreon - The Human Equation CD1
13. In My Time of Need - Opeth - Damnation
14. Be There - The Mass The Broadcast Chorus of China-  Usher Speakers Demo High End CD
15. Fiets - Herman Van Veen
16. Assyrian Women Mourners - Anja Lechner & Vassilis Tsabropoulos Gurdjieff - Chants, Hymns and Dances
17. Magnetic Lies - Malia & Boris Blank - Convergence
18. Practical Arrangement - Sting - The Last Ship Live At The Public Theater

Met een systeem als dit is het belangrijk om heel veel te experimenten met de plaatsing van de speakers in de ruimte en de luisterpositie.
De set is hiermee uitvoerig genoeg getest, en we hebben allemaal een indruk opgedaan. Waar de set minder in presteert, maar vooral, waar de set heel goed in presteert.
Dus een geslaagde en interessante demo. Highender heeft beloofd terug te komen met het grotere speakersysteem, die een veel hoger rendement hebben en waardoor het nut van deze speciale superstille versterkers nog meer gefundeerd is.



Hopelijk is dan de voorversterker met high-res DAC ook binnen en wordt die demo een aanrader voor alle AOB-leden en kunnen de warm gespeelde versterkers dan nog beter hun kunsten vertonen.

Tekst Cyriel Hoenene
Foto's Jeroen Klijntunte



Februari 2015                                                                                                                                                                            


Verslag Luidspreker versus versterker test


We gaan vanavond combinaties uittesten van speakers en versterkers. We willen onderzoeken in hoeverre luidsprekers gebaat zijn bij een goede versterker, en in hoeverre een betere versterker tot zijn recht kan komen bij een bepaalde set speakers.



We hebben hiervoor versterkers en speakers van Simon, Hans en Maarten van onze vereniging, en tevens een door Beste Keus te Best ter beschikking gestelde set KEF R500 speakers.


Apparatuur
  • Asus laptop
  • Esound CD-E5-m CD-speler (loopwerk)
  • Pink faun 3.24 DAC
  • Advance Acoustic MAX-250 geïntegreerde
  • versterker
  • Array A10 voorversterker
  • Array M10 eindversterkers
  • Kharma ceramique 2.2
  • KEF R500
  • Rogers LS3/5A monitor


De bekabeling is deels van Array, en deels zelfgemaakt, door Hans. Herkenbaar is de gevlochten structuur in de bekabeling. Dit vlechtwerk zorgt ervoor dat de kabel minder gevoelig is van invloeden van buitenaf, zoals
electromagnetische storingen.
De Kharma Ceramique 2.2 zijn van bouwjaar 2002 kostten toen ongeveer €9000.
Drivers: Scanspeak Revelator tweeter, Accuton keramische mid-drivers en Nomex Kevlar woofers. De speakers hebben een "diffraction pad", een tweak door Simon toegevoegd.

1. AA/KEF
Als eerste horen we de KEF R500 luidsprekers, aangesloten op de Advance acoustic versterker.
Mij valt direct het ietwat scherpe hoog op, uit de UNI-Q tweeter. De tweeter is tussen de midwoofers geplaatst, zit ook vrij laag. Deze keuze is door KEF bewust gemaakt. De speaker zou geen sweetspot nodig hebben. De tweeter zou het geluid voldoende in de ruimte verspreiden. Het laag klinkt nogal ‘compact’. Het is dan ook geen topmodel KEF speaker.



2. Array/KEF
Nu wordt de Advance Acoustic versterker afgekoppeld en mogen de Array versterkers laten zien wat ze in huis hebben. Er volgt vrijwel direct reactie uit de zaal. ‘Er komt meer muziek uit!’ wordt er geroepen. Het is een heel stuk muzikaler geworden, meer detail en rust. De ‘betere’ opnames klinken nu ineens een heel stuk prettiger in de oren.

3. AA/Kharma
De KEFjes worden nu vervangen door de Kharma speakers. Wat een verschil! Een cello die als een echte cello klinkt, een trompet die als een trompet klinkt, en een piano die als een piano klinkt! Kortom: een natuurgetrouw geheel. Bij de KEF speakers was het formaat van de speakerkast te horen. Bij de Kharma’s is deze grens wat ruimer. Het hoog klinkt mooi direct, en het midden rustig en helder. Het hoog komt ook niet in het gedrang door het laag.




4. Array/Kharma
Nu is het publiek heel erg benieuwd naar wat er nu gaat gebeuren. Wat zullen de 2 verschillende soorten verbetering, wat we reeds gehoord hebben, nu als resultaat geven? Het geheel klinkt net nog wat ‘steviger’ aangezet, en komt
wat directer over. Maar hier horen we minder verschil dan in de vergelijking met de KEF’s.
De KEF speakers blijken meer baat te hebben bij een betere versterker. We kunnen nu ook concluderen dat het aan de combinatie ligt.



5. Array/Rogers
Nu sluiten we voor de aardigheid de Array versterkers op de Rogers speakers aan. Ik moet toegeven, en menig andere luisteraar in de zaal met mij, dat ik ze veel beter vind presteren dan ik in eerste instantie van deze kleine set verwacht had. De speakers klinken lang niet zo levendig als de andere sets, maar ze hebben best een mooi klankbeeld. De stemmen komen goed uit, en voor hun formaat hebben ze best een aardige laagweergave.

6. AA/Rogers
Dan nog even op de Advance acoustic versterker. Dit klinkt naar ons idee net wat minder zuiver. Verder horen we weinig verandering. Nog even achter de frontpaneeltjes gekeken van de speakers. Ik herken de KEF drivers, en het
verbaast me nu ook niet meer zo dat het geluid zo aangenaam was. Het KEF geluid van 30 jaar geleden is toch anders dan het KEF geluid van nu.



Na de pauze gaan we nog even lekker luisteren. We sluiten hiervoor de Kharma speakers aan op de Array versterkers. Het inmiddels bekende nummer ‘Fever’. Natuurlijk geluid, goede stemweergave, hoogtonige percussie komt goed boven het solide laag uit.
Je zou bijna zeggen dat het hoog en het laag uit verschillende speakers komt, zo open klinkt het. De frequentiegebieden zitten elkaar absoluut niet in de weg. Bij deze speakers hoef je ook geen sweetspot te hebben, want deze klinken op veel plekken in de zaal even fantastisch. Er zit ook een behoorlijke diepte in het geluidsbeeld, als we het hebben over
ruimtelijkheid. Een supermooi contrast.



Het stevige laag, en daarnaast het fijnzinnige hoog. Het was weer een indrukwekkende luisteravond, waarbij we veel opvallende verschillen hebben gehoord. Hans, Simon en Maarten, bedankt voor de apparatuur, en Hans bedankt voor de presentatie!

Tekst: Cyriel Hoenen
Foto's Jeroen Klijntunte

Januari 2015                                                                                                                                                                               


Verslag Sphere Audio


Vandaag zijn Eddy en Gertjan van Sphere Audio uit Helmond te gast. Zij zijn erin geslaagd om een high end set te ontwikkelen, die in iedere huiskamer past, multifunctioneel is, gemakkelijk is voor elke gebruiker, en van hoogwaardige kwaliteit is.



Ze hebben een demoset meegenomen, die bestaat uit een multimedia-streamer en uit 2 stuks 2-kanaals versterkermodules. De streamer is verbonden met de versterkermodules met een RJ45 netwerkkabel voor het uitgangssignaal voor de audio, en de communicatie voor het systeem. De versterker heeft een printplaat waarop, afhankelijk van het aantal kanalen, 2 of 4 stuks Hypex UCD versterkermodules geplaatst zijn. In dit geval hebben we een 2 kanaals versie. 1 kanaal voor het hoog, en 1 kanaal voor het laag. Op deze versterkermodules zijn 2 compacte luidsprekers aangesloten, middels Klotz LSCF 415 luidsprekerkabel.



Wat mij meteen opviel aan deze speakers zijn de Scanspeak units. De speaker heeft een R3004/662000 ring radiator tweeter, en een 15WU/4741T00 midwoofer, beiden uit de illuminator serie. Restte mij nog de vraag van welk merk de toegepaste filter is, of wellicht is er zelf een filter ontwikkeld. Hierop kreeg ik van Eddy een antwoord, wat ik niet verwachtte, en wat deze set ook speciaal maakt: “Er zitten geen filters in!”. De frequentiegebieden zijn namelijk in te stellen op het systeem. Het systeem maakt gebruik van bi-wiring en bi-amping. De set is vanavond ingesteld op de standaard Sphere Audio speakers. Men kan ook gebruik maken van een gewone set speakers, met eigen filters. Hieraan wordt dan een full range signaal afgegeven. Op deze manier kan het geluidsbeeld volledig aangepast worden op de smaak van de gebruiker, óf, op de speaker. Aan de speakerunit kan een frequentiegebied worden toegewezen. Hiermee kan men de speaker anders laten presteren in de ruimte waarin gespeeld wordt.
Als men merkt dat een speaker niet in staat blijkt om een bepaalde frequentie goed weer te geven, of dat het niet in het totale geluidsbeeld past wat de luisteraar het beste bevalt, kan dit eenvoudig worden opgelost. De standaard overname frequentie voor de sphere audio speakers is ingesteld op 3,5 kHz. Deze bleek prettiger te klinken dan 2,5 kHz, welke ook in het systeem geselecteerd kan worden.
De gebruiker kan dus zelf bepalen wat hij het beste vindt klinken. Zo kan men dus zelf een persoonlijke filter instellen.

De demonstratie begint meteen met een stukje muziek. De set klinkt prettig, en de speakers zorgen voor een keurige weergave met een gedetailleerd en rustig hoog, een helder en direct midden, en een bescheiden doch warm en voldoende stevig laag.

Playlist:
Diane Schuur – Stormy Monday Blues
Dave Grusin – Baby Elephant Walk
Spyro Gara – Ruled by Venus
Apollo 11 (film)
Tracy Chapman – Crossroads
Pink Floyd – Another Brick In The Wall, Pt. 1
Acoustic Alchemy – Against The Grain
Patricia Barber – The Beat Goes On
Marcus Miller – Detroit


Na de pauze wordt gedemonstreerd hoe men de filtering kan aanpassen, en wat voor effect dit heeft op het geluid. We horen nu het verschil wanneer een andere overgangsfrequentie gekozen wordt.



Eerst wordt de scheiding op 2,5 kHz gezet, en daarna op 3,5 kHz. In het laatste geval komt er meer ‘hoog’ uit de woofer, dus dit wordt ook meer verspreid, in tegenstelling tot de vorige instelling, toen de range 2,5-3,5 kHz via de ringradiator recht vooruit werd weergegeven. Het geheel klinkt nu een stuk rustiger, bij het nummer ‘The beat goes on’.

Vervolgens wordt de afkap-frequentie van 40 Hz naar 30 Hz, en vervolgens naar 20 Hz gezet.
Nu wordt het geluidsbeeld rumoeriger. Bij de 20 Hz instelling is in tegenstelling tot de andere instellingen de beweging van de woofer duidelijk te zien, bij de demo van Marc Miller. De luidspreker gaat voor deze opstelling, en voor deze ruimte, te laag. Het laag komt nu wat ‘verstorend’ over. Dus in dit geval was de 40 Hz instelling beter.

Na het officiele gedeelte van de avond zet Gertjan voor mij het nummer ‘People help the people’ van Birdy op. Hier merken we al vrij snel dat we een mooier geluid krijgen wanneer we de scheidingsfrequentie niet op 3,5 kHz maar op 2,5 kHz zetten. De stem wordt nu meer via de tweeter weergegeven, en klinkt nu helderder. De woofers hebben het nu ook een stuk makkelijker, en zorgen nu voor een strakker laag. Al met al veel prettiger in het gehoor, en veel meer natuurgetrouw.

Nu krijgt Gertjan nog een heel goed idee, en zet de versterkerunits nu bovenop de speakers, en verbindt ze met een Habia AWG 18 teflon geisoleerde zilver getwiste luidsprekerkabel, met een lengte van slechts circa 25 cm. Nu wordt het geluid nóg een stuk helderder en duidelijker. De stem komt nog beter uit, en de piano klinkt echt als een piano.
Een super beleving!

Dan nog iets over de streamer…



De streamer kan men beschouwen als een PC, met een loopwerk voor CD, DVD en Blu-ray, en een (optionele) harddisk van 2 TB of SSD tot 1TB. Verder kan men deze van input voorzien via een NAS of internet. Deze mediaspeler heeft een onscreen interface, welke, naast de standaard afstandsbediening,  ook aan te sturen is via een tablet. De streamer is ook prima geschikt voor video. Een HD film via youtube kan heel eenvoudig, en in prima kwaliteit worden weergegeven. Op dit systeem kunnen diverse streamingsdiensten gebruikt worden. Er wordt de voorkeur gegeven aan Qobuz, gezien de HD FLAC bestanden die kunnen worden weergegeven. De streamer maakt gebruik van OpenElec. De PC is dusdanig ingericht dat het systeem in de toekomst nog steeds kan functioneren met de softwaresystemen die op dat moment gangbaar zijn. De bovenkant is een redelijk dikke plaat aluminium, die als passieve koeling dient voor de processor, dus geen bijgeluiden of stroomverbruik. De ingebouwde PC zorgt puur voor de audiostream. Hier vindt geen verandering in het signaal plaats welke invloed heeft op het geluid.
Het DSP circuit zit in het audio-engine gedeelte van de streamer. Hierin vindt ook de filtering plaats. De volumeregeling vindt niet plaats in de streamer unit, maar in de versterkerunits, waarin ook de DAC’s zitten.

Apparatuur   
S400 streamer     
€ 4500,-
A200 Versterker    € 1750,- x 2
L200 Luidspreker   € 7000,- per set  

Er is ook een S200 streamer te koop, deze heeft geen PC ingebouwd, en is alleen geschikt voor audio. Deze kost 2750 euro.



Gertjan en Eddy, bedankt voor een interessante en leerzame avond!

Tekst: Cyriel Hoenen
Foto’s: Jan Nouwens

Reactie van de demogever:

Ter introductie van de S400 streamer en promotie van Sphere Audio, kan je het systeem nu met 20% korting bestellen. Zie www.sphere-audio.com voor details. Dit aanbod geldt tot medio maart 2015.


December 2014                                                                                                                                             


Verslag Knooppunt Audio


De avond begint met een korte uitleg door Bernard Knoop van Knooppunt Audio van de door hem opgestelde set:


  • Amphion luidsprekers, de Argon 7L, 4000 euro per set
  • Densen B-250 voor- en B-330 eind-versterker, resp. 4100 euro en 4300 Euro.
  • Densen  440 cd speler, 4000 euro
  • Antelope Zodiac Gold DAC,
  • Streamer: Crossroads One, in de basisuitvoering 1395 euro
  • Tellurium  Q kabels
  • Isotek Aquarius EV 03 Stroom voorziening
  
Amphion luidsprekers
In de ontwerp brief van de Argon7L luidsprekers staan de woorden "Musical neutrality":


  • Een strakke rechte frequentie response, zonder afstandelijk te klinken.
  • Transparant en neutraal, zonder droog te klinken of luistermoeheid te veroorzaken.

E.e.a. is gerealiseerd door gebruik te maken van hoge kwaliteit drivers en een eenvoudige filter opzet. Hierdoor heeft het ontwerp een hoge gevoeligheid (93dB) en zijn de speakers geschikt voor een kleine buizen of klasse A versterker. Bernard meldt dat deze hoge gevoeligheid overigens niet geldt voor de overige modellen uit deze luidspreker serie. Het 7L ontwerp maakt gebruik van een 2-weg D'Appolito opstelling, waarbij de wave guide rond de tweeter zorgt voor een bijzondere vorm van afstraling die de invloed van wand en vloer doet verkleinen "U/D/D" en dit staat voor Uniformly Directive Diffusion.

Densen versterking en CD speler
In de ontwerp brief staat hier: "Muzikale producten, ontworpen voor een lange levensduur". De eerste eigenaar krijgt levenslang garantie op zijn spullen, dus vertrouwen in het product hebben de Denen duidelijk. Het uiterlijk is strak en modern, en krijgt veel goedkeurende geluiden. Persoonlijk vind ik het ontwerp onderscheidend, mooi en met een duidelijk eigen stijl.

 

Klankmatig mikt Densen op een neutraal, open, detailrijk en dynamisch geluid. Binnenkort wordt een nieuwe DAC verwacht die als inbouwmodule ook in de (oude ?) versterkers is te plaatsen.

CROSSROADS One netwerkspeler
Dit is een eigen ontwerp van Knooppunt Audio gebaseerd op Linux met SqueezePlayer, remote via de iPad. De streamer speelt muziek afkomstig van de interne harde schijf, een tablet, smartphone, I-pod of NAS. Zowel bedraad als via Bluetooth. Er is een ingebouwde RIP functie voor het inlezen van eigen CD's, via de internetverbinding worden de nummers automatisch van titelinformatie voorzien (tagging) en een afbeelding van het CD hoesje wordt gedownload.
Beschikbare upgrades zijn  o.a. een speciale externe lineaire voeding, interne filtering, een specifiek gebouwde interne voeding (Pico PSU), interne SATA kabels en diverse externe USB kabels. Bijzonder aan de voeding is dat deze is voorzien van het CE keurmerk, dit i.v.m. de elektrische veiligheid (veel van via het Internet geleverde voedingen zijn niet voorzien van dit keurmerk !). De voeding en filtering hebben duidelijk invloed op het geluid en Bernard Knoop biedt aan om ons op een volgende avond de verschillen te laten horen tussen de basisuitvoering en een volledig ge-tweakte server.



Er is support voor internetradio en online streaming: Spotify, Qobuz, Deezer of Wimp. Tidal werkt met een buitenlandse account prima en is vanaf Dec ook in Nederland beschikbaar. Volop opties dus om zowel in MP3 en 44.1-16 bit (volledig CD kwaliteit) te streamen. Er zijn zelfs geruchten dat Qobuz plannen heeft voor high resolutie streaming.

Antelope Zodiac DAC
Het assortiment van Antelope DAC's wordt binnenkort herzien en ontwikkelt zich meer naar de kostbare modellen.



Als uitbreiding in de keuzemogelijkheden verwacht Knooppunt Audio in de nabije toekomst een interessant geprijsde DSD DAC (1499 Euro) van een gerenommeerd ontwerper  (Audiobyte) te kunnen aanbieden.

Tellurium Q bekabeling
De fabrikant is erg zuinig met technische informatie, hier moet vooral geluisterd worden.
En dan de kernvraag: hoe klinkt het?
We moeten allemaal wennen aan de akoestiek in de vernieuwde zaal, de nieuwe lambrisering en de toevoegde gordijnen zorgen voor demping.



Bijzonder is in ieder geval: dat het gedurende de gehele avond stil is - een goed teken - als de "set" nl niet  of minder "klinkt", … klinkt er direct geroezemoes ..... Dus dit gaat goedkomen.

Playlist

  • Pink Floyd - Marooned
  • Shelby Lynne - Just A Little Lovin'
  • Opeth - In My Time Of Need
  • Eva Cassidy - What A Wonderful World
  • Henry Mancini - The Pink Panther Theme
  • Sting - Practical Arrangement
  • Carol Kidd - A Nightingale Sang in Berkeley Square
  • Pink Floyd - Welcome To The Machine
  • Valerie Joyce - Fever Nick Drake - River Man

Na de pauze
  • Christy Baron – Ain’t no Sunshine
  • Katie Melua – Lucy in the Sky With Diamonds
  • Friend 'N Fellow – Walk On The Wild Side
  • Nancy Sinatra - These Boots Are Made For Walkin'
  • Shelby Lynne - I Only Want To Be With You
  • Pentatonix - That's Christmas to Me
  • Leonard Cohen – Slow
  • Clara Ponty - Ses Racines sur la Route
  • PSP – Rondo a la Turk


Deel 1:
De Crossroads One Streamer met Antelope DAC
Opgepikte reacties van de leden in de pauze:

  • Een evenwichtig geheel,
  • Strak, helder, de ontwerp briefing wordt waar gemaakt, er is inderdaad geen scherpte, transparant, hier kun je uren rustig naar luisteren,
  • Mooi, aangenaam, rustgevend, maar daardoor boeit de muziek ook net iets minder,
  • Ruimtelijk, mooi hoog en laag, in de damesstemmen  mist iets leven,
  • Prachtig ruimtelijk, veel diepte, geen stress maar ook minder emotie,
  • Eenvoudige nummers gaan goed, zo gauw er meer complexiteit (meerdere stemmen en/of instrumenten) spelen dan loopt de transparantie iets terug.


Deel 2:
De Densen CD speler als loopwerk met de Zodiac DAC afgewisseld met de Densen CD speler met eigen interne DAC.

We vergelijken 2 nummers:
  • Clara Ponty & Jean Luc Ponty, Ses Racines sur la Route: zang en begeleiding met diverse instrumenten,
  • PSP Blue Rondo a la Turk: mooie opbouw in steeds complexer wordende muziek en ritme lijnen.
In de eerste seconden wordt het verschil in timbre en hoog en laagbeeld direct duidelijk, maar wat is nu “beter” of “mooier”? Hier blijken de meningen -zoals vanouds- verdeeld:



Er zijn voorstanders van de CD speler met eigen interne DAC:
  • Complexe melodie en ritme lijnen zijn goed te volgen,
  • Vriendelijker, meer muziek, ronder, wel iets minder details.
En duidelijk voorstanders van de combinatie met de Zodiac DAC:
  • Minder "rommelig", meer controle,
  • Meer muziek, mooie detaillering, meer ruimtelijk,
  • Juist hier zijn de complexe melodie en ritme lijnen goed te volgen.
Kortom, weer een boeiende avond waar de kwaliteit van de "Knooppunt Audio set" kleine verschillen in apparatuur direct laat horen en ons heeft laten genieten van mooie muziek.

Tekst: Maarten Vos
Foto’s: Jeroen Klijntunte


November 2014                                                                                                                                             


Verslag Demo Rivasono / HJ Hifi   


Vandaag zijn aanwezig Roeland en Frank van Rivasono, en Jos en Hans van HJ Hifi. Als eerste geeft Frank uitleg over Rivasono en hun producten, met behulp van een zeer boeiende presentatie over akoestiek en geluidsverbetering, die het publiek zichtbaar aan het denken zet.



Rivasono is een bedrijf dat ontstaan is vanuit audioliefhebberij. Zij doen metingen bij de mensen thuis, leveren advies, en producten op het gebied van akoestiek met inachtneming van de gewenste huiselijke inrichting en de WAF (Wife Acceptance Factor).
Zij doen ook metingen zonder geluidsinstallatie. Er wordt dan onderzoek gedaan naar de reflectie en de aanwezigheid van galmen in een bepaalde ruimte.



Ze zetten diverse hulpmiddelen in om geluid in een ruimte zo goed mogelijk te laten klinken. Wat maakt een concertzaal een concertzaal? Weinig reflectie, resonantie en galm zijn zeer belangrijk.
Er wordt beweerd dat 50% van de geluidsbeleving wordt gekleurd door de speakers, en 50% door de ruimte.
In hun werkwijze richten zij zich puur op de akoestiek. Ze zijn neutraal in merken speakers, apparatuur en kabel.
De apparatuur is aangesloten met standaard netspanningskabels. Jos legt uit dat ze hierin weinig tot geen meerwaarde in hebben gehoord ten aanzien van het geluidsbeeld.

De luidsprekerkabel is de Oehlbach Rattlesnake, een combinatie van koper en zilver. De hieraan gemonteerde pluggen zijn van QED.
Als interlink is een Siltech MXT Paris ingezet, een koper/zilver/goud combinatie.

Apparatuur
Versterker (geïntegreerd)    Yamaha AS1000    € 1100,
CD Speler                         Yamaha CDS1000  € 900,
Internetradio                     Sangean DDR47BT € 399,
Weergevers                       ELAC FS 267        € 1400,/stuk

 

De presentatie:
3 belangrijke factoren: Galm (heen en weer kaatsen van geluidsgolven), resonantie (het als klankkast functioneren van de ruimte) en korte reflecties (invloed van de vorm van de kamer op het geluid)

1. Galm
Wanneer sprake is van galm, wordt het geluid dusdanig gemaskeerd, dat verdere verfijning zinloos is. Vandaar dat eerst de galm aangepakt dient te worden.
Geluid heeft een bepaalde ‘uitsterftijd’ nodig. Een galm kan op verschillende frequenties optreden, met op elk gebied andere uitsterftijden.
Wanneer bijvoorbeeld enkel dunne dempende materialen in een ruimte aanwezig zijn, zoals tapijt en gordijnen, zal er vooral een demping plaatsvinden in de hoge tonen, maar zal nauwelijks iets doen in het midden en lage tonen gebied.
Dit moet in balans zijn, dus is de keuze voor een geschikt dempingsmateriaal van groot belang.
Rivasono laat geluiddempende panelen zien, vervaardigd uit een 4 centimeter dik schuim, met dichte structuur. Deze zou geschikt zijn voor een goede demping op het gewenste frequentiegebied.



Onze hersenen ervaren galm als iets onprettigs, en maakt het luisteren vermoeiend.
Dit kunnen we voorkomen door het geluid op de nodige plaatsen in een ruimte te absorberen. Absorberen is het afremmen van de luchtbeweging. Hoe lager de frequentie, hoe langer de golflengte, en hoe dikker het benodigde absorptiemateriaal moet zijn.
Rivasono meet de gereflecteerde golven in een ruimte. Materiaal kan bijvoorbeeld toegepast worden op een plafond, maar ook tegen een wand.



Maar: een beetje reflectie heb je ook weer nodig, voor een open en fris geluid. Er moet niet te veel demping zijn, omdat het geluid anders te droog wordt. Het moet in een luisterruimte niet te stil zijn, anders kan het geluidsbeeld als drukkend worden ervaren.
Er wordt dus ook navraag gedaan naar de smaak van de luisteraar. Geluidsbeleving en akoestiek blijft persoonlijk. Het oppervlak van de wand achter de luidsprekers is zeer belangrijk, omdat je voor de speakers zit, en dus de meeste reflectie hoort van de wand achter de speakers. In een kamer die relatief smal is ten opzichte van de diepte is ook de reflectie van de zijwanden een belangrijke factor om aan te pakken (korte reflectie).

 

2. Resonanties
Bij frequenties beneden de 250 Hz gaat de luisterruimte werken als een klankkast. Er treedt een dreunende laagweergave op, waardoor details eromheen gemist worden.
In elke ruimte verdelen de frequenties zich op een andere manier. Op een bepaalde plaats in de ruimte kan een frequentie hinderlijk zijn, of misschien wel juist niet eens hoorbaar, als gevolg van resonantie. Als dit goed in kaart kan worden gebracht, kan er gezocht worden naar een oplossing om een prettig geluid te krijgen op de juiste plaats.
Dit kan bereikt worden door te schuiven met de luidsprekers of met de luisterplek, ofwel door het inzetten van basstubes. Dit zijn pilaren vervaardigd uit materialen die een gunstige invloed hebben op de verspreiding van de geluidsgolven. De basstube voorkomt dat bepaalde resonanties op een bepaalde plek samenvallen.
Lage tonen worden geabsorbeerd, en hoge tonen worden terug verstrooid in de ruimte.



3. Korte reflecties
Korte reflecties treden op via de zijwanden en verstoren het geluid wat direct uit de speakers komt, en hiermee ook het stereobeeld. Reflecties komen ‘kort’ na het directe geluid. Hier treedt een harde, sterke reflectie op, en vermindert de indruk van het stereobeeld dus enorm.
Hoe korter de reflectie, hoe meer het geluid verstoord is.
Gevolg: een smal, ondiep stereobeeld, minder ruimtelijkheid en combfiltering. Onder combfiltering verstaan we het optreden van tegenfase door reflectie tegen een wand, waardoor er stilte in het geluid kan vallen.
Oplossing: absorberen (door middel van absorbers) of verstrooien (door middel van diffusors) of een combinatie hiervan.

De ruimte kan zo dominant zijn wanneer deze akoestisch op orde is, zodat een eenvoudige set in een ‘goede’ ruimte beter kan klinken dan een ‘ betere’ set in een akoestisch slechte ruimte.
Voor meer info: www.rivasono.nl

Playlist
Jeroen Vierdag  Heroes (Dutch basses 2006)
Hadouk Quartet – Chappak (Hadoukly yours)
Hadouk Quartet – Ayur (Hadoukly yours)
Kari Bremnes  Reise (Sovingjengersken)
Avalanche Quartet – I'm Your Man (Leonard Cohen songs)
Ennio Morricone – A Rose Among Thorns (The Mission) (Focus)
Eigen gemaakte muziek met software programma Magix
Signe Tollefsen  Sweet tears (Marantz highend audiophile test demo SACD 14th edition)
The Doors – The WASP ( Texas Radio And The Big Beat ) (L.A.Woman)
The Doors – Riders On The Storm (L.A.Woman)
The Watchman & Friends – Valse du Pont des Amours (Over the top)
The Watchman & Friends – Over the Top (Over the top)

Na de pauze introduceert Jos van HJ Hifi de ELAC speakers, een nieuw model. Ze waren ook nog maar 20 uren ingespeeld, en heeft ze gelijk meegenomen naar de club om te laten horen wat wij ervan vinden. Tijd voor een stukje muziek!

 

De speakers zijn in staat om de diverse frequentiegebieden goed weer te geven. De set wordt met een aantal uitdagende demo’s goed aan de tand gevoeld. Een solide laagweergave, een helder midden, en een zacht sprankelend hoog, dankzij de Jet Ribbon tweeters.
Dat de ruimte van groot belang is, ervaar ik nu zelf. Ik zit achter in de zaal deze recensie te schrijven, en het geluid komt ietwat dreunerig op mij over. Maar als ik na een tijdje op de eerste rij ga zitten, word ik ineens aangenaam verrast. Het geheel klinkt een stuk rustiger en veel prettiger in het oor.
Dan heb ik nog tijd om de speaker te bekijken. Een mooi gelakte, afgewerkte speaker, staande op een fraai uitgevoerde voet. Hij ziet er net zo netjes uit als dat het klinkt, en naar mijn idee een reële prijskwaliteit verhouding.

 

Al met al was het weer een interessante en leerzame avond. HJ en Rivasono bedankt!

Tekst: Cyriel Hoenen
Foto’s: Jeroen Kleintunte

Oktober 2014                                                                                                                                             


Verslag Demo Speakerkits  

Jelle heet de 29 aanwezigen welkom en introduceert Andre Smol en Hans Pijper. Zij vertegenwoordigen Speakerkits, en Cock van Vianen van Sivian Acoustics. Speakerkits is van origine een luidspreker-zelfbouwzaak, maar levert tegenwoordig ook vaak complete luidsprekers qua kleur en afmetingen afgestemd op het interieur van de klant.



Voor de demonstratie hebben ze de recent ontwikkelde “Andante” meegenomen. De kast van de  luidsprekers (type vloerstaander) is standaard in zwart uitgevoerd. Het front is in elke gewenste kleur te leveren. De kantelfrequentie ligt hoog, met als doel om niet in het stemgebied te filteren. De speakers zijn bedoeld voor huiskamers van 40 à 50m2.
 
Als DAC hebben de heren de nieuwste Marantz meegenomen. Deze DAC is pas sinds 2 dagen leverbaar, we hebben dus een heuse primeur te pakken!



Sivian is sinds 3 jaar op de hifi markt, maar is al vanaf 1993 werkzaam in de professionele  PA markt, en heeft technieken uit de PA en hoogfrequent toegepast in zijn Hifi versterkers.
Voor de demo wordt een voor- en eindtrap van dit merk gebruikt. Er zijn ondertussen nieuwe typen voor- en eindversterkers gepresenteerd, maar deze waren voor deze avond nog niet beschikbaar. De technieken worden zoals gezegd ook in de PA gebruikt, maar voor de high-End gebruiker worden echter wèl betere componenten toegepast. Ze geven een goede controle op het laag. Er is inmiddels een volledig symmetrische opgebouwde opvolger (Larissa) in de maak die van in- tot uitgang volledig gebalanceerd is uitgevoerd.

Hij heeft de volgende apparatuur meegenomen:
•    Voorversterker SIVIAN Acoustics ELARA-62
•    Eindversterker SIVIAN Acoustics LEDA-200 (voor- en eind samen verkocht voor €5600,-/set)
•    De nieuwe Marantz DAC-1 (€ 799,-)
•    Luidspreker Andante (vanaf €3000,-/paar) getoonde versie 3.500,-/paar
•    Server: Vortexbox 2.3
•    Speler: Odroid U3, geïnstalleerd MAX2Play met Logitech Media Server 7.9 en  Squeeze-lite 1.64
•    Android tablet
•    Supra stekkerblok
•    Van de Hul luidsprekerkabel 352
•    Goede interlinks van eigen makelij


SIVIAN Acoustics ELARA-62
Door de uitgekiende opbouw, “state of the art” elektronica en robuuste voeding, heeft de voorversterker een zeer lage ruisvloer.
De voorversterker is voorzien van 6 ingangen waarvan
één gebalanceerd. De uitgangen zijn gebalanceerd. De gebalanceerde in- en uitgangen zijn Gold plated XLR connectoren en de andere ingangen zijn voorzien van Rhodium plated RCA connectoren.



De ELARA-62 heeft een recording uitgang die te gebruiken is voor opname of aansturing van een tweede zone. De  voorversterker is volledig DC opgebouwd waardoor er geen frequentie bepalende onderdelen in de signaalweg aanwezig zijn. Voor de “akoestische” ontkoppeling van de ondergrond is de voorversterker voorzien van SSC, in hoogte verstelbare voeten. Deze voeten zijn voorzien van een dempingsmechanisme waardoor de versterker ontkoppeld wordt van de ondergrond. Hierdoor ontstaat er een beter geluidsbeeld.

SIVIAN Acoustics LEDA -200 
Door de uitgekiende opbouw, “state of the art” elektronica en robuuste voeding, heeft de versterker een zeer lage ruisvloer en een ongekende controle over de aangesloten luidsprekerboxen.



De eindversterkers is, net als de voorversterker, volledig DC opgebouwd. Ook hier is de versterker voorzien van  “akoestische” ontkoppeling van de ondergrond d.m.v. dezelfde voeten als de voorversterker.

Marantz HD-DAC 1
Dit is een nieuwe hoofdtelefoonversterker/DAC naast de standaard digitale ingangen ook een analoge ingang. De gain (versterkingsfactor) kun je 2 stappen omhoog regelen. Hij heeft naast een fixed digitale uitgang ook een analoge geregelde uitgang, die eventueel via de afstandsbediening is te bedienen.



Digitaal staat vanavond op 100% ingesteld, en het volume wordt analoog geregeld om resolutieverlies te voorkomen. Alle gangbare formaten van 16/44 t/m DSD128 kunnen worden afgespeeld. Alle muziek van deze avond werd digitaal afgespeeld.

Computer audio
De muziek werd gestreamd door de aangeven server en speler die ook DSD (t/m DSD128) kan doorgeven via USB naar de Marantz DAC.

Luidsprekers Andante
Een bijzondere configuratie waarbij er in het zo belangrijke stemmengebied niet wordt gefilterd. Verder presteert deze speaker met zijn vriendelijke formaat als een groot systeem, en loopt het frequentie bereik recht binnen 2dB van 100Hz – 20KHz en tussen 30Hz en 30KHz tussen +3dB en -3dB. Hij heeft een rendement van 84dB.

Tot zover het stukje techniek.




Na de enthousiaste technische uitleg van Hans Pijper over computer audio gaan we muziek spelen. Als aftrap een DSD bestand. Wat opvalt is de natuurlijke klank met daarbij voor dit  speakerformaat een erg diep doorlopend en gecontroleerd laag. De demogevers steken hiermee goed van wal.

Playlist

•    Minnesota orchestra - Dance Macabre (Mephisto & Co)
•    Toto - I will remember (Tambu)
•    Marla Glen - The cost of freedom (This is Marla Glen)
•    Larry Carlton & Robben Ford - I put a spell on you (Unplugged)(335 records)
•    John Campbell - Down in the hole (Howlin Mercy)
•    Dr.Chesky - Mozart ave verum (Dr.Chesky's sensational fantastic and simply amazing binaural sound show)
•    Stevie Iver Kleive & Sigmund Groven - Undring (HarmOrgan)
•    Marcus Miller - Cousin John (M2)
•    Dominique Miller & Neil Stacey - La belle dame sans regrets (New dawn (Naim audio)
•    Bjorn Berge - I can't quit you babe (Mad fingers ball)(Jazzhaus records)
•    Ray Vaughan - Tin pan alley (In the beginning)
•    Zhao Cong & Hans Nielsen (Sound of China)(Focus)


Pauze

•    Malia & Boris Blank - Celestial echo (Convergence)
•    Pupkulies & Rebeca - Spera Txuba (Tibau)
•    Josefine Cronholm & Ibis - In your wild garden (Wild garden)
•    The Turtle creek chorale & the womens chorus of Dallas, Timothy Seelig - Requiem pie Jesu (John Rutter Requiem five anthems)
•    Larry Carlton & Robben Ford - That road (Unplugged)(335 records)
•    Elvis - Fever (Dali 2) (diverse korte samples)
•    Marc Knopfler - You and your friends Lara St.John –
•    The four seasons of Buenos Aires Winter (Vivaldi the four seasons Piazzolla
•    Dire straits - Calling Elvis


Andante
De naam van de Andante is van oorsprong een Italiaanse muziekterm die aangeeft in welk tempo een muziekstuk gespeeld moet worden en vonden dat een treffende overeenkomst,… de Andante geeft muziek weer zoals het bedoeld is.
 
 

Laag kun je op verschillende manieren krijgen. Deze speakers werken met een transmissielijn. Hierdoor krijgt je een verhoogde output in het diepe laag. De resonantiefrequentie kun je bij dit principe ook beter controleren.

Even in het kort het verschil tussen basreflex- en transmissielijn luidsprekers.

Uit de baspoort van basreflexluidsprekers komen nogal wat middentonen, terwijl je eigenlijk alleen sublaag wilt horen. Deze speakersoort moet je dan ook niet te dicht tegen de wanden plaatsen. Dempen van de baspoort lost wel een deel van het probleem op, maar neemt ook andere eigenschappen weg.

Uit de poort van een transmissielijn luidspreker, komt alleen het laag wat in het ontwerp (lengte en afmetingen kanaal) is bedoeld. Het tunen van transmissielijn luidsprekers  is daarmee ook veel uitproberen en de juiste demping op de juiste plaats bevestigen. Een echt goede en diepe laagweergave is met een kleinere luidsprekerkast niet mogelijk. De beperking bij een transmissielijn luidspreker is, dat hij een lager rendement heeft.
Deze speaker moet je enigszins van de muur (> 20cm) plaatsen omdat de uitgang van de TL aan de achterzijde zit.

De gebruikte speakers/drivers zijn van het merk Scanspeak. De luidsprekers zijn ook in een actieve versie te verkrijgen.



De gebruikte coating aan de buitenzijde doet ook iets aan de akoestische demping. Dit materiaal wordt ook gebruikt bij PA systemen en in bioscopen. Het frontje is in alle kleuren te spuiten en te wisselen.

Er zijn vanavond verschillende soorten muziek gedraaid. De rode draad blijft, dat de natuurlijke klank met het diepe en gecontroleerde laag, tot de goede eigenschappen van deze set behoren. Deze verdienste is natuurlijk niet alleen de eigenschap van de luidsprekers. De rest van de apparatuur en de DAC behoren tenslotte ook tot de ketting. Voor audioapparatuur geld immers ook, dat de ketting nooit sterker kan zijn dan z’n zwakste schakel. Vanavond zijn er eigenlijk geen zwakke schakels. Alles klinkt met een groot gemak en souplesse. Een mooi voorbeeld hiervan is het vanavond gedraaide nummer van
"John Campbell - Down in the hole". Zijn diepe stem bleef erg mooi overeind, waar dat bij basreflex luidsprekers vaak door de poort teveel aangezet wordt.

Op het einde van de avond bedankt Jelle de demogevers voor de mooie en informatieve avond.



Jack Akkermans
Maastricht


September 2014                                                                                                                                             


Verslag Demo Synergy Acoustics   

Synergy Acoustics is een jonge onderneming die hoogwaardige luidsprekers en apparatuur ontwikkelt. De focus ligt op het bereiken van een zeer goede geluidskwaliteit in normale huiskamers en studio's.
Synergy Acoustics (http://www.synergyacoustics.nl/) maakt luidsprekers, basmodules, versterkers en een voorversterker met ruimtecorrectie.

Wij doen de dingen anders:
 


Fantastisch geluid in normale kamers.

De uni-directionele luidsprekers stralen hun geluid in de richting van de luisteraar, in plaats van naar de omliggende wanden van de kamer. Dit maakt de luidsprekers makkelijk plaatsbaar en zorgt ervoor dat je meer van de opname en minder van je eigen kamer hoort.

Rommelige laagweergave? Niet met ons systeem!

Separate, compacte basmodules en ruimtecorrectie elimineren staande golven en zorgen voor een strakke laagweergave. Hierdoor kun je elke noot van je favoriete basloopje duidelijk horen!

Compact, elegant design en makkelijk te plaatsen.

Iedereen houdt van goed geluid, maar niet iedereen houdt van grote luidsprekers die het interieur domineren. De producten van Synergy Acoustic zijn ontworpen om de best mogelijke geluidskwaliteit te combineren met een compact formaat en een elegant design. Zelfs als de onze luidsprekers dicht bij wanden plaatst, klinken ze geweldig.

Apparatuur
  • 2 monitor speakers op standaard
  • 4 subwoofers
  • een voorversterker met ingebouwde DSP
  • een eindversterker bestaande uit 6 modules, die de 2 monitoren en 4 subwoofers aansturen
  • een laptop voor de DSP aansturing en het afspelen van digitale muziek.

Wie zitten er achter dit nieuwe merk?



Martijn Mensink
28 jaar
Heeft bedrijfskunde en technische natuurkunde gestudeerd aan de universiteit Twente. Al vanaf zijn 12e jaar fanatiek bezig met HiFi. Binnen Synergy Acoustic houdt hij zich bezig met de externe communicatie en de bedrijfskundige aspecten.
Hoofddoel is het bedenken van nieuwe oplossingen om de geluidsweergave te verbeteren.

Martin Ros
32 jaar
Heeft elektrotechniek gestudeerd aan de universiteit Twente. Martin is de technische man binnen het team en vindt het met name leuk om te experimenteren met nieuwe of onconventionele oplossingen. De op een PC gebaseerde DSP is door hem geïntegreerd in het huidige systeem.

Auke te Winkel
26 jaar
Heeft industrieel ontwerpen gestudeerd aan de universiteit Twente. Is al zo’n 10 jaar bezig met luidsprekers.
Auke is verantwoordelijk voor de vormgeving en productie van de luidsprekers.

Het drietal dat elkaar gevonden heeft tijdens hun studietijd, heeft alle ingrediënten in huis om succesvol te kunnen opereren binnen de audio HiFi wereld, zowel binnen als buiten Nederland.
De AOB (Audioclub Oost Brabant) is in contact gekomen met Synergy Acoustic en heeft hen bereid gevonden om een live demo te verzorgen in onze huislokatie te Oirschot. De tekst van hun website sprak ons erg aan en de leden wilde graag eens kennis maken met het drietal en hun producten.



Martijn opende de demo, door zijn mede collega’s voor te stellen en onmiddellijk daarna te starten met een klassiek stuk cellomuziek. (Jodi Savil)

De eerste kennismaking was in orde. Een duidelijke heldere klank waarbij midden, hoog en laag in de juiste verhoudingen werd weergegeven. Het systeem moet gezien worden als een optimaal op elkaar afgestemde set. Ieder onderdeel is een stap naar een betere beheersing van de muziek binnen een huiskamer.
Een van de meest onderschatte aspecten van een muziekinstallatie is de akoestiek van de huiskamer. Synergy Acoustics heeft een methode gevonden om alle negatieve aspecten binnen hun systeem op te lossen. Om dit te bereiken zijn de volgende aanpassingen aangebracht.

De monitor speakers
Speciaal ontworpen om het aantal reflecties beperkt te houden.

 


De subwoofers
Maar liefst 4 stuks om in samenwerking met de DSP in de voorversterker, de staande golven tegen te gaan.



De voorversterker
Met de DSP (werkt als cross-over tussen de monitoren en de subwoofers) 2 digitale ingangen (USB / SPDiff) en 4 analoge ingangen. Een DA en AD convertor, een grote display met input selector en volume regeling in het analoge gebied.



De eindversterker(s)
Onder gebracht in een zelfde behuizing als de voorversterker treffen we een 6 tal versterker units aan.
Tijd om weer het systeem te laten reageren op een sterk percussie nummer. (O zone percussion group)



De verschillende instrumenten knallen uit de boxen. Het geluid van de pauken is strak en laag. Opmerkelijk is de samenwerking tussen monitoren en subwoofers. Geen moment krijg je de indruk dat we in de opstelling met los geplaatste subwoofers te maken hebben. De afstelling van DSP speelt hier een cruciale rol. Synergy Acoustics komt daarom bij elke plaatsing het inregelen van de DSP op de aanwezige akoestiek zelf bij de klant uit te voeren.

Snel door met een nummer van Fleetwood Mac (Everywhere)
Het systeem vergt een kleine gewenning v.w.b. de muziekweergave. Naarmate je langer naar het systeem luistert, komt de kwaliteit van het totale systeem steeds beter tot zijn recht en kunnen de volgende aspecten bereikt worden.

  • klinkt goed in elke kamer.
  • heeft een goede laagweergave.
  • is makkelijk te plaatsten ook dicht bij wanden.

Reflecties en galm
Veel aandacht is besteed aan het terug brengen van reflecties en galm. Het ontwerp van de monitor speakers speelt hierbij een zeer grote rol. Bij conventionele speakers treden reflecties op aan de zijkanten en achter de speakers. Door de zijkanten van de monitor boxen te voorzien van PVC platen met honderden gaatjes, ontstaat een open systeem, zonder reflecties aan de achterkant. Hierdoor kunnen de monitoren tot op 10 cm van de achterwand geplaatst worden.

Minder reflecties geven ook een rustiger geluidsbeeld. Door de speciaal ontworpen voorkant (verzonken tweeter) ontstaat een specifiek afstraalgedrag, wat te vergelijken is met de lichtbundel van een zaklantaarn. Hierdoor ontstaat een meer direct geluid naar de luisteraar toe.
De subwoofer is een geheel gesloten systeem met een 10 inch speaker.

Playlist

Voor de pauze
  • Jodi Savil - Improvisation sur les folis despagne
  • O-Zone Percussion Group – La Bamba
  • Fleetwood Mac – Everywhere
  • The Weavers – Guantanamera
  • Eva Cassidy - Oh, had i golden thread (Songbird)
  • Wiener Streichersolisten - Grand concerto for bassoon and orchestra in F major (Mozart ,Hummel & Weber Bassoon concertos)
Na de pauze
  • Madonna – Frozen
  • George Benson – The Ghetto
  • Minnesota Orchestra - Danse macabre (Arabesque)
  • Stevie Ray Vaughan – Tin Pan Alley (AKA Roughest Place in Town)
  • Carmen Gomez - Thousend shades of blue
  • Trace Adkins – I Can't Outrun You
  • Cincinetti Pops Orchestra - Banditen opus 378 (Ein Straussfest)
  • Willem Vermandere – Diepe Adem
  • The Yuri Honing Trio - Walking on the moon

Voor de pauze hoorden we nog een nummer van Eva Cassidy. (Oh, had I golden thread)
Genadeloos kwam hier een zeer scherpe stem van Eva naar voren. Duidelijk een opnametechnisch foutje.



Na de pauze werden we verrast door Madonna (Fronzen)
Het geluidsniveau was zeer hoog. Een van de leden vroeg na afloop van het nummer, de song nogmaals op normale sterkte af te spelen. Opmerkelijk was hoe goed het systeem ook op hoog afspeel niveau stand hield. Geen vervormde geluiden, alleen super hard. De 6 versterkerunits van 250 W per stuk spelen daarbij een duidelijke rol.

Van Martin, de man van de DSP, kregen we nog wat extra technische informatie.
De gebruikte versterkers zijn van het klasse D type. De DSP kan worden geprogrammeerd via een laptop of PC via de USB ingang op de voorversterker. De DSP software is ingekocht. In het geheugen van de voorversterker kunnen maar liefst 9 instelling worden opgeslagen. Het aansluiten van een platenspeler is mogelijk, maar vereist een juiste aanpassing i.v.m. de ingangsspanning.

De prijs van het complete systeem inclusief inregeling bij de klant is 12.000,- Euro.



Mijn zitpositie t.o.v. het systeem was na de pauze de hotspot. Nu kwam er ook een mooie soundstage naar voren. Het systeem was nu ook op de ideale bedrijfstemperatuur.
We hebben nog een aantal Cd’s beluisterd, waarbij de pistoolschoten tijdens de Banditen opus 378 (Ein Straussfest) levensecht klonken.
Opmerkelijk was dat bijna alle leden zelfs na het overhandigen van de gebruikelijke fles wijn nog een aantal CD’s bleven beluisteren.

Conclusie
De heren van Senergy Acoustics hebben een prachtig Nederlands systeem ontworpen, waarmee ze zelfs in deze moeilijke financiële tijden hoge ogen kunnen gooien. We zullen daarom het drietal blijven volgen in hun poging de huidige audiomarkt binnen te dringen.



Wij wensen ze in ieder geval heel veel succes hiertoe.

Tekst: Henk Scholten
Foto’s: Jean de Vassy


Augustus 2014                                                                                                                                             


Verslag Demo Temporal Coherence  

Vanavond komen Hans van Maanen, Ton Nahuijsen en Ron Eijling van Temporal Coherence. De opkomst is groot, genoeg interesse voor dit bijzondere systeem. De luidsprekers vallen op door het uiterlijk, zelfs een leek ziet dat hier iets bijzonders staat.



Als ik binnenkom staat het systeem al lekker te spelen. De heren van Temporal Coherence zitten er ontspannen bij, alles onder controle, laat de audioavond maar beginnen.
Hans van Liempd doet het intro, Temporal Coherence levert een compleet huiskamer systeem. De actieve luidsprekers vielen tijdens de show in Cafe Engels dit voorjaar op door hun natuurlijke klank en bijzondere vormgeving. Dit was de reden om Hans van Maanen, Ron Eijling en Ton Nahuijsen uit te nodigen voor een demo.
Hans van Maanen zal het woord voeren en ik krijg al snel de indruk dat Hans dit niet ongewoon is. Hij promoveerde aan de Technische Universiteit Delft en heeft veel artikelen gepubliceerd op dit gebied van audio, de belangrijkste zijn verkrijgbaar via downloads van www.temporalcoherence.nl

Hans stelt Ron Eijling en Ton Nahuijsen voor, zonder hun zou al dit werk niet tot stand gekomen zijn.
Met de aanwijsstok in de hand steekt Hans van wal. In hoog tempo en met veel passie vertelt Hans over de doelstellingen en keuzes die zij hebben gemaakt. Zij hebben gekozen voor een systeemaanpak van stuurversterker tot luidspreker, waarbij ontwerp principes terug gaan naar de basis. Hans geeft via een powerpoint presentatie uitleg over de keuzes en doelstellingen die zij gemaakt hebben.

Apparatuur:

Stuurversterker
Temporal Coherence



Actieve Luidsprekers
Temporal Coherence Pyramide



Sacd speler
Denon DCD2010AE



Bekabeling
Specifiek voor TC gemaakt

De samenvatting van de punten uit de powerpoint presentatie;

De stuurversterker:

• Keuze uit 6 ingangen middels relais
• Volume- en balansregeling middels relais en weerstanden (geen vervormende IC’s in de signaalweg)
• Afstandsbediening
• Scheiding analoge en digitale gedeelten
• Vervormingen gehoormatig zo laag mogelijk
• Aansturing van interlinks van enige meters lengte
• Aansturing van hoofdtelefoonversterker
• Uitgangen voor recorder en door gebruiker te specificeren
• Ontwerp en programmering digitale gedeelte door Ron Eijling

Doelstellingen:

• Huiskamersysteem
• Aparte, bijzondere vormgeving
• Elektronica geïntegreerd in systemen (hoge WAF)
• Holistische benadering: optimaliseer geheel
• Geen “sweet spot”, zelfde klankbeeld overal in de luisterruimte
• Correct tijdgedrag (impulsgedrag), ook in  het laag
• Vervormingen gehoormatig zo laag mogelijk
• Beperkte terug- en tegenkoppeling
• Hoge kwaliteit afwerking, keuzevrijheid voor klant

De luidsprekers:

• Ideale weergever is “zuchtende bol” (= 4
π afstraling)
• Rondom afstraling in horizontale vlak op oor hoogte beter (= 2
π afstraling) dan direct stralende luidsprekers
• Daardoor geen “sweet spot” en/of “sleutelgateffect”
• Klank is hetzelfde in hele luisterruimte
• Indirecte geluid heeft dezelfde (spectrale) samenstelling als directe geluid
• Daardoor neutraler, natuurlijker klankbeeld
• Overname tussen midden en hoog heel gemakkelijk door korte afstand van “spiegelbeelden”
• Stereo effect is anders, hangt “los” van luidsprekers

Hans deelt de avond in vier delen na elk deel met uitleg over het systeem, wat muziek zodat we een indruk kunnen krijgen van de klank. Er wordt gespeeld van de sacd speler (Denon DCD 2010AE). Zoals gewoonlijk krijgen de leden na de pauze de kans om meegebrachte cd’s te beluisteren. De luidsprekers zijn er in twee verschillende uitvoeringen: de Diamant en de Pyramide, we luisteren deze avond naar de laatste die ook leverbaar is met een hout fineer.



Playlist
  • Deel 1 The King Singers – Octopus’s Garden Cincinnati Pops Orchestra, Erich Kunzel – Children will listen (On Broadway)
  • Dmitri Shostakovich – Symphony No. 15 in A Major, Op. 141: III. Allegretto
  • Deel 2 Dire Straits – Brothers In Arms (Brothers in Arms) Robert Spano – Concerto for Orchestra: IV (Higdon: City scape and Concerto for orchestra)
  • Deel 3 Sara K. – Star (Hell Or high Water)
  • Na de pauze
  • Wende – De Wereld Beweegt (Chante!)
  • Freddie Hubbard – Gibraltar (Born to be Blue)
  • Christian Willisohn - Caruso (Hold on)
  • Adolphe Adam – Cantique de Noel (O Holy Night) (Sung in Swedish): O Helga natt (Cantique de Noel, O Holy Night)
  • Melanie De Biasio – My Man's Gone Now (A Stomach is Burning)
  • Krezip – Everybody's Gotta Learn Sometime (Plug it In)
  • Brikele – Eili, Eili, lomo azavtoni (A concert of yiddish songs)

De ideale weergever is een “zuchtende bol”, rondom afstraling in horizontale vlak op oorhoogte beter dan direct stralende luidsprekers. Geen “sweet spot” en/of “sleutelgateffect” de klank is hetzelfde in hele luisterruimte , daardoor neutraler en natuurlijker klankbeeld. Het stereo-effect is anders, hangt “los” van luidsprekers. Dit wordt gerealiseerd door een tweeter en middentoon luidspreker die naar elkaar gericht staan met een dub-bele kegel tussen deze drivers waardoor het geluid rondom afgestraald wordt.

Tijdsgedrag is één van de belangrijkste oorzaken waarom luidsprekerboxen met eenzelfde frequentiekarakte-ristiek toch anders klinken. Door het tijdsgedrag te optimaliseren kunnen natuurlijk klinkende systemen als de ‘Diamant’ en ‘Pyramide’ gerealiseerd worden.

    

Hans wijst op de vele voordelen van een actieve filtering i.p.v. passief. Actief: iedere unit heeft zijn eigen versterker dit betekent maximale controle, minimale ver-mogens verliezen. Filtering kan geoptimaliseerd worden voor de units (in hun behuizingen) en hun tijdgedrag.
De stuurversterker heeft een scheiding van analoge en digitale gedeelten en keuze uit 6 ingangen middels relais. Volume- en balansregeling middels relais en weerstanden (geen vervormende IC’s in de signaalweg).

De bekabeling is specifiek voor Temporal Coherence gemaakt. Ze bestaan uit twee lange interlinks voor de actieve Pyramide luidsprekers en de interlink voor de stuurversterker en cd speler.

Na de eerste uitvoerige uitleg ben je dan toch erg benieuwd hoe dit klinkt.

Hans en zijn team hebben door jaren lange ervaring en studie een systeem neergezet met zo min mogelijk compromissen. En dat wordt meteen duidelijk wanneer je gaat luisteren, een zeer ruimtelijk en natuurlijk geluid . Het gaat heel diep in het laag, wat goed tot uiting kwam bij het nummer van de Dire Straits.



Wanneer Hans de triangel “live” demonstreert, klinkt de triangel van het Percussion Ensemble (Aya, are-you-authentic cd van Stockfish) bijna net zo als de triangel van Hans. De percussie is enorm ruimtelijk en klinkt natuurlijk. Hoewel sommige liever wat muziek horen is zo’n stuk met geluidseffecten toch wel nuttig om een systeem eens te kunnen beproeven. Ik luister dan vooral “technisch”, hiermee bedoel ik dat je vooral op de de-tails let zoals plaatsing en homogeniteit en klank i.p.v. muzikaliteit. En vooral bij dit nummer komt de theorie en de praktijk toch mooi samen. Het theoretische verhaal van Hans komt tot uiting in de praktijk en slaagt daarmee met een compromisloos systeem!



Temporal Coherence, bedankt voor deze mooie avond.

Verslag: Simon Plukker
Foto’:s Jeroen Klijntunte


Juli 2014                                                                                                                                             


Verslag Paul Mestrom Audio / opname van band Reset  

Verslag workshop Opnametechniek door Paul Mestrom Audio en van heerlijke live muziek verzorgd door de band Reset.

De avond heeft een bijzondere inhoud met 2 hoogtepunten, een technische op het gebied van opnametechniek verzorgd door Paul Mestrom, en een muzikaal hoogtepunt in de vorm van een live vertolking van jaren zestig en zeventig muziek door de band Reset.
 
De band speelt een aantal nummers welke direct opgenomen worden met verschillende microfoontechnieken, elk met een ander karakter. De opname wordt daarna via de audio apparatuur weergeven, zodat we de verschillen kunnen horen tussen live gespeeld en via een audio installatie weergegeven muziek.

Paul Mestrom Audio

Paul is van beroep muziekdocent en koordirigent met meer dan 30 jaar ervaring met kerkelijke en wereldlijke koren, hij dirigeert onder andere de mannenzangvereniging Caecilia in Gulpen en het Gäöls mannenkoor. Daarnaast is hij zelf actief in een Maastrichts kamerkoor. Een mooi concert vraagt om een herinnering en wanneer je dan zelf hoge eisen stelt vraagt dit om een professionele opname.

Het maken van opnames in hoge kwaliteit is een tweede passie van Paul. Sinds enige tijd verzorg Paul ook de import en verkoop van MP-Audio high-end luidsprekersystemen.

De band Reset
De live muziek van deze avond is in handen van Reset, deze band speelt covers uit de jaren '60 en '70. De band komt uit de omgeving van Schijndel in Brabant en is te boeken voor een muzikaal verzorgde avond.

 
Gebruikte apparatuur
Weergave keten
•    Marantz versterker: PM 7001.
•    MP audio luidsprekers: Lento F4 , 2.5 weg, soft-dome 25 mm, 2 woofers van 10 cm.
•    MP audio luidspreker bekabeling en interlinks.



Opname keten
•    Rode NT2-A: 1 inch membraam microfoon, gemodificeerd (met de bekende rode Wima condensatoren en de laag-af schakelaar overbrugd), met een relatief groot membraan, vooral veel gebruikt in kerken.


•    Rode NT55: 1/2 inch membraam microfoon, relatief klein membraan oppervlak.


•    Tascam: 6  sporen recorder, 96 KHz 24 bit.


De verschillende microfoons worden tegelijk (in 1-take) op de verschillende sporen van de digitale recorder opgenomen zodat vergelijken bij het terugluisteren eenvoudig mogelijk is.
Het demo duiveltje komt langs: de derde microfoon set (vast x-y) heeft kuren en wordt verder deze avond niet gebruikt.

Opname instellingen

VOOR de pauze
•    Microfoon optie 1: Rode NT2-A: groot membraam in A-B opstelling, opname karakteristiek ingesteld op "rondom gevoelig".
•    Microfoon Optie 2:  Rode NT55: klein membraam, microfoons vlak boven elkaar, 120 graden,  opname karakteristiek "richting gevoelig”. Dit is de "OPT" opstelling van de Franse omroep.

NA de pauze
•    Microfoon optie A: Rode NT2-A: groot membraam in A-B opstelling, maar nu minder ver uit elkaar geplaatst, opname karakteristiek ingesteld op "rondom gevoelig".
•    Microfoon optie B:  Rode NT55: klein membraam, nu in X-Y opstelling: microfoons vlak boven elkaar, 90 graden, opname karakteristiek "richting gevoelig".

 
En hoe klonk het?
Algemeen:
•    De zaal is erg te spreken over de sound van de band. Diverse complimenten voor de zangeres en de begeleiding.
•    Live klinkt toch wel ERG fijn in vergelijking tot een opname. De opname heeft  minder "body", sommige leden noemen het "blikkerig" of "een transistor geluid". Iemand  in de zaal rekent hardop uit hoeveel uur je deze live band kunt inhuren voor de prijs van zijn installatie …... een mooi compliment.
•    De dynamiek in de opname is beduidend minder dan "live", het geluid is "klein". Er volgt een discussie over de mogelijke oorzaken, genoemd zijn o.a.: 

  • Het feit dat de luidsprekers verder naar achter staan dan gebruikelijk (na de pauze worden ze naar voor geplaatst).
  • De luidsprekers - voor deze grote zaal - wat klein van formaat zijn.
  • Het verschil in “live” en “weergave” volume relatief groot is (er wordt na de pauze op een hoger volume afgespeeld).
•    In de opname valt de zang minder op (de zangstemmen vallen een beetje weg in het totale beeld) dit in vergelijking tot "live".
•    Het verschil in "afbeelding" tussen de verschillende opname technieken is DUIDELIJK hoorbaar. De "A-B" opname geeft een bv iets meer een "vette" klank,  de "OPT" opname geeft een meer begrensde afbeelding van de individuele instrumenten en het “laag” lijkt sneller.
•    Stoor-geluiden (meetikken van een voet van de zangeres e.d. ) vallen tijdens de live uitvoering niet op maar zijn bij de weergave meer nadrukkelijk aanwezig.
•    Enkele leden vragen om een referentie (bekende) opname, dit om te kunnen beoordelen hoe de weergave installatie op zichzelf klinkt. Helaas is er geen CD speler o.i.d. aanwezig dus dit verzoek tot "kalibratie" kan niet gehonoreerd worden.
•    Paul heeft aan dat microfoons anders "horen" dan het menselijk oor. In de gekozen microfoon opstellingen komt de "ambiance”  naar voren en klinken de opnames vaak natuurlijk. Een alternatieve techniek is om de zangstemmen en elk instrument afzonderlijk met 1 of meerdere microfoons op te nemen op een gescheiden opname-spoor. Deze sporen worden dan daarna op de mengtafel gemixt en in het stereo-beeld geplaatst. Hiermee kun je bv het eerder genoemde wegvallen van de zangstemmen in het totale beeld corrigeren. Paul geeft zelf de voorkeur aan opnames met 2 (of maximaal 3) hoofdmicrofoons. De opstelling/afstand van de bandleden ten opzichte van de microfoons wordt dan gebruikt om de balans in het beeld goed te krijgen, zo blijft het "natuurlijke” karakter van het geluid behouden. Heel incidenteel (bij grote ensembles) worden door hem extra steunmicrofoons ingezet.
•    De band is zelf van mening dat het opgenomen geluid weinig "body” heeft in vergelijking tot hoe ze het zelf ervaren tijdens het spelen. Voor de pauze, is door de band op een laag volume gespeeld, dus zachter dan “normaal”. Voor de bandleden is het zoeken naar een goede balans (ze spelen vaak met PA) het is lastig om uithalen in de stem en de hoeveelheid bas te doseren.

Klik op deze link  en je hoort een van de nummers die Reset voor ons gespeeld heeft. Het geluid is NIET wat Paul opgenomen heeft,  maar het geluid van de camera.


Details VOOR de pauze:
Song nr 1: " I'm not so tough"
•    Microfoon Optie 1 (A-B): weinig bas, kale zang, swingt wel maar niet overdreven
•    Microfoon optie 2 (OPT): gitaar staat natuurlijk in de ruimte, zangeres idem, bijna geen bas, swingt minder, applaus klink natuurlijk

Song Nr 2: "True love that’s a wonder"
•    Microfoon Optie 1 (A-B): de zang klinkt wat “kaal”, de sonoriteit in de mannenstem is weg, de vrouwenstem valt weg in het geheel, weinig en rommelig laag, weinig "bite" in de mondharmonica
•    Microfoon Optie 2 (OPT): iets meer sonoriteit in de mannenstem, stem staat veel verder weg, vlak, beperkt of geen diepte in het beeld, iets meer schepte in applaus

Vreemd genoeg blijkt de zaalvoorkeur OOK nog van de soort muziek af te hangen: bij de tweede song is er een voorkeur voor microfoon opstelling 2 (OPT) en bij de eerste song een lichte voorkeur voor microfoon opstelling 1 (A-B)

Details NA de pauze:
De luidsprekers staan nu verder naar voren, het gat in het midden van het geluidsbeeld is kleiner geworden, maar nog niet verdwenen, beperkte diepte. De dynamiek lijkt groter geworden.



Song A: "Dimming of the Day" {This old house is falling down}
•    Microfoon Optie A (A-B, nu dichter bij elkaar): een tikje meer body, nog steeds een dun geluid, iets meer scherpte. De uithalen van de zangeres doen soms zeer aan de oren.
•    Microfoon Optie B (X-Y): duidelijk gereduceerde scherpte in de uithalen, ook iets kaler geluid. Gitaar komt in balans in het geluidsbeeld. De percussie is nu minder dominant aanwezig.

Song B:  "Never tear us apart"
•    Microfoon Optie A (A-B, dichter bij elkaar): zangstemmen zijn opnieuw kaal, de sonoriteit in de mannenstemmen is weg, de vrouwenstem is nauwelijks herkenbaar. De bas gitaar is meer in balans met de rest van het geluidsbeeld. De mondharmonica klinkt nu redelijk natuurlijk.
•    Microfoon Optie B (X-Y): de zangstemmen zijn prettiger om te horen, balans bas -zang is veranderd: een tikje vetter. De mondharmonica is meer in balans in het totale beeld. Stemmen zijn ook meer duidelijk te lokaliseren.

Evaluatie:
De voorkeur van de zaal gaat uit naar de Optie 2 microfoon opstelling van voor de pauze: Rode NT55 ( klein membraam) met de microfoons vlak boven elkaar, 120 graden en met opname karakteristiek "richting gevoelig”: de "OPT" opstelling.
Conclusie: Weer een bijzondere en een leerzame avond
•    Het verschil in "beeld" tussen de verschillende opnametechnieken is zonder meer DUIDELIJK hoorbaar.
•    De opname techniek, in combinatie met mixen en de mastering bepaald voor en belangrijk deel het uiteindelijke geluidsbeeld.
•    En, helaas voor onze hobby, “live” klinkt toch wel ERG fijn in vergelijking tot de opname.


Tekst: Maarten Vos
Foto’s: Jean de Vassy
Film: Jean de Vassy


Links
http://www.paulmestrom.nl/
http://www.mpaudio.eu/
https://www.facebook.com/RESETtheBand?fref=ts
http://www.rodemic.com/


Juni 2014                                                                                                                                             


Verslag Demo Speakerland  

Deze avond was Speakerland uit Oss te gast. Speakerland bestaat 29 jaar, en is meer dan een zelfbouw ‘winkel’. Ze willen kwalitatief goede, complete systemen bieden in tegenstelling tot de ‘kant-en-klare’ systemen die vaker uit onderdelen zijn opgebouwd en waaraan vaak flinke concessies zijn gedaan aan de kwaliteit.



Speakerland gebruikt met name Scanspeak units, en daarnaast ook van Vifa. Scanspeak levert zoals we weten ook aan ‘duurdere’ high end merken zoals onder andere Sonus Faber.

Apparatuur
  • Voorversterker
    Advance Acoustic X-PREAMP   €  900,-

  • Eindversterker (mono)
    Advance Acoustic X-A220       € 1250,-

  • Multifunctionele muziekbron
    Advance Acoustic X-Uni          €  850,-

  • DAC
    Metrum Acoustics HEX            € 3.000,-

  • Weergevers
    Scanspeak minimonitor            € 1100,-  €   730,- (kit)
    Vloerstaanders                       € 2200,-

  • Audio Streamer
    Blue sound                            € 1.000,-


Als eerste wordt de compacte ‘Mini-monitor’ speaker geïntroduceerd. Dit is een 2-weg systeem met een 15 cm woofer, uit de Illuminator serie van Scanspeak. Deze woofer heeft een speciale, compact doch sterke magneet (Neodynium), met een zeer krachtige spreekspoel.
En dat is te horen! Deze ‘mini’speaker met een kastinhoud van slechts 7 liter presteert heel goed, en heeft een prettig en volle laagweergave. De tweeter is een verkleinde versie van Scanspeak’s beroemde ‘ringradiator’. Deze diepe tweeter zorgt voor een fijnzinnige hoogweergave.

 


De speakers werden aangestuurd door twee Advance Acoustic monoversterkers, de X-A220, en een voorversterker van Advance Acoustic, de X-PREAMP. Dat het oog ook wat wil, was duidelijk te horen aan de reactie uit ons publiek op de grote VU meters van de eindversterkers, oftewel de ‘ruitenwissers’. Beide modellen van Advance Acoustic hebben een goede prijs/kwaliteit verhouding.
De voorversterker heeft een geïntegreerde DAC, maar voor de demo is een ‘betere’ DAC aangesloten, van het Nederlandse merk Metrum Acoustics.



Als bron wordt een Advance Acoustic X-Uni mediaspeler gebruikt, met CD loopwerk, en een Bluesound muziekstreamer met CD drive en harddisk.
De luidsprekerkabels zijn van Kimber Kable, en de interlinks van Audioquest.

Na de prestaties van de ‘Mini’ gehoord te hebben, is men erg benieuwd geworden naar de grote broer, de in totaal 67 kilogram wegende ‘Maxima’. De Maxima bestaat uit 2 losse behuizingen, waarvan 1 wat extra uitleg behoeft. De onderste kast bevat namelijk een woofer die samen met de units in de bovenste kast hoort bij het passieve systeem, en daarnaast een actieve module, die wordt aangestuurd door een 400W versterker, de Hypex class-D DS 4.0 Subamp.



Het actieve laag biedt het voordeel dat resonanties in het laag veel minder optreden. Het systeem is gesloten, waardoor het dempingsmateriaal goed zijn werk kan doen. Het nummer ‘A Thousand Kisses Deep’ klinkt wederom mooi ‘deep’, warm en solide.

Playlist
  • Ane Brun – Words (It All Starts With One)
  • White Sands – Alma (Deseronto)
  • Leonard Cohen – A Thousand Kisses Deep (Ten new songs)
  • Barb Jungr - Break Down And Let It All Out (Just like woman)
  • Anaïs Mitchel ft. Greg Brown - Hey little songbird (Hadestown)

    Pauze

  • Laurie Anderson – The Puppet Motel (Bright red)
  • Bram Vermeulen – Testament (Vriend & vijand)
  • Piet Kee - Toccata and fugue in D minor BWV 565 Toccata (Johann Sebastian Bach)
  • Ulla Meinecke – Die Tänzerin (Wann Schon nicht fur immer dann…)
  • Cincinnati Pops Orchestra - Banditen op.378 (Ein Straussfest)
  • Yello – Bostich (Solid pleasure)
  • Chris Jones - Thank you R.J. Reynolds (Roadhouses & automobiles)

Er wordt na de pauze toch nog even een overstap gemaakt naar de mini-monitors. Op hun manier weten zij de grote cafézaal toch weer te vullen, maar dan anders.

 

Voordeel van dit kleinere systeem is meer precisie en detailweergave, en dat valt meteen al op vanaf het moment dat de speakers worden omgeschakeld. Het laag blijft daarnaast voldoende aanwezig. Genoeg voor wat er nodig is in ieder geval. De kleine speakers blijven zonder meer boeiend genoeg, blijven nog een hele tijd aan de versterkers gekoppeld, en worden nog onderworpen aan enkele muzieknum-mers met een stevige bas.

Nog één omschakeling naar de Maxima’s bevestigt dat de kleine set bijzonder goed zijn mannetje kan staan.
Dan wordt er nog uitleg gegeven over de Bluesound mediaspeler, die in het speakerland in Oss goed dienst doet. De speler, met NAD-technologie, is in staat om een exacte kopie van een CD te maken, en deze weer te geven, zonder dat een foutcorrectie plaats hoeft te vinden die bij het direct afspelen van een CD wel kan optreden. Het apparaat heeft een ingebouwde harddisk met een redelijk lage snelheid (5300 tpm) waardoor deze stil is, weinig storing zou kunnen veroorzaken, en niet ‘te snel’ is voor hetgeen hij moet doen. De software wat deze speler aanstuurt in de vorm van een uitgebreide app op een tablet is zeer gebruiksvriendelijk en overzichtelijk.



De gedemonstreerde mediaspeler kost 1000 euro, maar er is een goedkoper alternatief. Er is een mediastreamer van Bluesound van 450 euro, met dezelfde kwaliteit, maar dit is enkel een netwerkspeler zonder harddisk en zonder CD loopwerk. Op deze speler kan men wel heel eenvoudig een externe harddisk direct aansluiten.
Tot slot wordt er nog een waardevolle tip gegeven. Namelijk het bestaan van de franse streamingdienst Qobuz, die sinds het begin van dit jaar in Nederland beschikbaar is gekomen.
Qobuz is een tegenpool van Spotify en mikt op de ‘echte’ muziekliefhebber door de nadruk te leggen op ge-luidskwaliteit van hoog niveau. Ze maken daarom ook gebruik van FLAC streaming, wat hun kenmerkt. Met Qobuz heeft men de beschikking over muziekbestanden in HD kwaliteit, in alle muziekgenres.

Om gebruik te kunnen maken van deze dienst in de hoogste geluidskwaliteit is een abonnement nodig van zo'n 20 euro per maand. Daarmee is Qobuz wel wat duurder dan zijn concurrenten. Maar de geluidskwaliteit wordt door meerdere gebruikers als subliem betiteld.




Meer informatie over Bluesound en Qobuz: http://www.bluesound.info/Bluesound/Qobuz.html


Verslag: Cyriel Hoenen Foto’s Jean de Vassy

Mei 2014                                                                                                                                             


Verslag Demo Arno Speaker AS-TL2

Ze zijn al ruim 15 jaar bezig met hun grote hobby, het ontwerpen en bouwen van luidspreker behuizingen. We hebben het dan over Arno Kok en Dorus Jan Wiendels. Arno woont in het plaatsje Didam en Dorus Jan komt uit Enschede. Toen het drietal aankwam in Oirschot, hadden ze al heel wat kilometers achter de rug. Naast Arno en Dorus Jan was ook Robert Scheerder, een vriend, meegekomen.



De aankondiging van onze club was een actieve 1-weg transmissielijn speaker met een bereik van 21 Hz tot 20 KHz. (zie afbeelding). Alle aanwezige leden, het waren er ruim 30, waren zeer benieuwd hoe dat zou uitpakken. Ondertussen waren de speakers en apparatuur opgesteld door Dorus Jan en Robert. De versterkers bevinden zich onder in de voet van de speakers. Een blauwe led gaf aan dat de versterkers bedrijfsklaar waren. Een solid state speler Denon type DN-F 300, van het type onverwoestbaar, gaf via een display de song aan. Een Velleman voorversterker werd gebruikt voor de volumeregeling.

 

Een probleem waar de ontwerpers mee te maken kregen, is dat alle frequenties door slechts een speakerunit moeten worden weergegeven. Dit is op te lossen door de luidsprekerkast zo te ontwerpen dat de speaker slechts een geringe uitslag geeft voor iedere frequentie. Arno en zijn team hebben zo’n speaker gevonden in Japan. Hij is klein (5 inch) en met een zeer lichte spoel. Door de geringe moving mass met name in het bas gebied, kun je een strakke bas krijgen, zonder het doorslinger effect. (snel starten en stoppen) Een nadeel hierbij is dat deze speaker niet constant kan spelen op een versterker met een hoog vermogen. Daarom is gekozen voor ingebouwde versterkers met limiters
(max 15 W) om alles onder controle te houden. Verder moet je een kast hebben met een hoog rendement. De huidige vorm van de kast is hierop aangepast.

 

Arno Kok begon zijn verhaal met de opmerking dat we veel gingen luisteren en dat hij niet al te diep zou ingaan op al de technische aspecten van zijn ontwerp. Het idee voor deze speaker ontstond zo’n 5 jaar geleden. Het principe van de transmissielijn was natuurlijk bekend, maar het bouwen ervan kan op veel manieren. Tijdens de ontwerpfase bleek dat een aantal formules niet goed functioneerde, zodat ze zelf maar opzoek zijn gegaan naar de juiste kombinatie. Opmerkelijk bij dit model is dat de plaatsing van de transmissielijnuitgang direct boven de speaker zit, wat de puntbron zeer ten goede komt. Arno had een serie songs geselecteerd die stuk voor stuk de kwaliteiten van de speaker goed naar voren zouden brengen. Laten we beginnen met de eerste song.


Daft Punk – Doin' it Right
Random Access Memories - 2014

• Dit nummer is speciaal gekozen voor de lage bassen die in het nummer te horen zijn. Door de sterk gebogen transmissielijn kan de speakerbox klein blijven. De hoogte van de speaker is slechts 95 cm, met een gewicht van 15 Kg, waarmee een lage bas van zelfs 21 Hz weer te geven is.
• De bassen kwamen goed door, zo ook het middengebied en hoge tonen, en dit allemaal met een speaker van slechts 5 inch. Door later nog wat te schuiven met de speakeropstelling kon dit effect nog duidelijker worden gemaakt.

Gare Du Nord – Call It Quits
Love For Lunch - 2010

Dit nummer is speciaal gekozen voor de midden en hoge tonen. We luisteren o.a. naar zang en orgel. Het midden en hoog moet hier neutraal worden weergegeven.

 

Earth, Wind & Fire–Fantasy
The Best Of Earth Wind & Fire –1978

• Een druk nummer met veel instrumenten en zang.
• Hier is het belangrijk dat vooral het hoog goed wordt weergeven. Het hoog gedraagt zich als een bol en kan weer terugkaatsen op het front van de speakerkast. Daarom is het front heel klein gehouden, met o.a. de output van de transmissielijn direct boven de speakerunit. Het voordeel van een klein front is dat je een puntbron krijgt. Zo heb je ook weer minder vervorming als je b.v. opstaat uit je stoel.

Simply Red – Holding Back The Years
live Cuba

• Een live opname. Altijd goed om het ware live gevoel te kunnen horen.
• Naar aanleiding van een aantal clubleden werden de boxen verplaatst. Meer naar voren t.o.v. de achterwand, op de grond en de boxen wat dichter bij elkaar. Het resultaat was meer details en het live gevoel.



No Doubt – Hella Good
Keep on dancin'

• Nummer met weer veel instrumenten en zang.
• Het is voor iedere speaker moeilijk om alle instrumenten en zang perfectte kunnen weergeven. Zeer belangrijk is de dempingswerking van de versterker. De ingebouwde UcD 180 HG klasse D versterker is hier zeer geschikt voor. Aanpassingen binnen de kast ondersteunen dit nog eens extra.

Ray LaMontagne And The Pariah Dogs – You Can Bring Me Flowers

• Een mooi singer songwriter nummer laat de verschillende instrumenten via de speakers goed horen.
• Een zeer fraai aspectvan de gebruikte versterkers is hun onafhankelijk van het gebruikte volume. Veel versterkers hebben een bepaald geluidsniveau nodig om goed te kunnen klinken. De hier toegepaste UcD 180 klasse D versterker heeft hier geen last van. Op elk niveau zijn nog steeds alle details hoorbaar.

Joe Cocker – My Father’s Son

• Als afsluiting van de demo voor de pauze deze fraaie ballad van Joe Cocker.
• De definitieve afwerking van dit model nadertzijn afronding. Op elektronisch gebied staan nog een paar aanpassingen op de lijst. Onder aanvoering van Dorus Jan wordter nog gewerkt aan een automatische start en stop.



Playlist
Na de pauze was er zoals gebruikelijk de mogelijkheid om een aantal songs van de clubleden te beluisteren. Zo kregen we o.a.de volgende songs te horen.
  • Malia – Magnetic Lies–Convergence – 2014
  • Nirvana – About A Girl(MTV live in new York)
  • Mike Stern – Still There-Voices – 2001
  • Fink – Trouble's What You're InBand Commentary Version – Wheels Turn Beneath My Feet –2012
  • Diana Krall – The Girl In The Other Room - The Girl In The Other Room –2004
  • Santana CloneUitvoering Koninklijke Luchtmacht Kapel



Conclusie.
De eventuele vooroordelen over een 1-speaker systeem zijn door deze demoavond van Arno en Dorus Jan compleet verdwenen. Ja, het is zeker mogelijk om met slechts 1 speaker een fantastisch geluid neer te zetten. Met name de toepassing van een transmisielijn en de plaatsing van de uitgang hiervan zijn zeer goed uitgevallen. De speelse vormen van de kast, met ingebouwde klasse D versterker, zullen in menige huiskamer niet misstaan. Let op; dit is een limited edition. De eerste muziekliefhebbers hebben zich al laten inschrijven voor een set. De laatste puntjes worden nog op de i gezet, waarna met de productie kan worden begonnen. Achter dit ontwerp zit een diepgaande kennis over het creëren van unieke luidsprekers. Het ontwerpteam is ondertussen al weer bezig met nieuwe modellen. Voor meer informatie bezoek hun website http://www.arnospeaker.nl/

Tekst:Henk Scholten
Foto’s:Jeroen Klijntunte



April 2014                                                                                                                                             


Verslag Demo Audiofile

Afgelopen maand hebben we een DAC ‘shoot-out’ gehad en vanavond krijgen we een heuse versterker ‘shoot-out’. De versterkers liggen in de prijsrange van ongeveer € 8000,- tot € 13.000,-. Iedere versterker met zijn eigen concept en klankvoorkeuren.



De Devialet klasse D versterker timmert de laatste jaren behoorlijk aan de weg met een streamer-versterker concept en strak design. Benieuwd hoe hij zich ten opzichte van de ‘oud gediende’ topmerken Ayre en Pass Labs gaat bewijzen.
Michel Keyner van Audiofile en de Devialet Store is een muziekliefhebber en basgitarist. Zijn zaak is gevestigd in het Noord-Brabantse ’s Gravenmoer. Hij heeft 2 luisterruimtes waar hij diverse producten heeft staan.



Magico, Sonus faber met Devialet. Michel richt zich op compacte moderne audiosystemen. Streamen, draadloze speakers, actieve speakers kortom compacte systemen.
Integratie van audioapparatuur integreren in de ruimte is zijn uitdaging bij klanten. Hij let daarbij ook op de mooiheid van de producten.
Hij wil vanavond mooie muziek laten horen op mooie (=muzikale) apparatuur. Michel heeft zijn beste versterkers meegenomen want het doel is vergelijk van topversterkers.



Apparatuur
Versterker s
Devialet 240 (ingebouwde DAC) € 13.000,-
Ayre AX-5 (zonder DAC) € 11.500,-
Pass Labs INT 150 (zonder DAC) € 7.800,-

DAC
AMR buizen DAC € 3.600,-

Weergevers
Triangle Magalan Cello € 9.000,-

 

Audio Streamer
Avia Media RipnPlay € 1.000,-

De Devialet is een klasse D versterker die sinds 2010 werkt met digitale bronnen zoals een ingebouwde streamer (meerprijs € 1000,-). Er zijn 3 types te weten de 110, 170 en de 240. Ook is het mogelijk een 500 systeem te maken en dat betekent dat er 2 stuks 240 in mono worden geschakeld, maar dat is voor zeer grote systemen.
Het grootste verschil zit tussen de 110 en 170. Als je de 170 hebt gehoord dan kun je niet meer terug, zegt Michel.

Het design van deze versterker is strak te noemen en modern. Zelfs de afstandsbediening straalt design en klasse uit. De Fransen hebben altijd al oog gehad voor modern ontwerp en dat zie je hier goed in terug.
Voor de koeling heeft men niet gekozen voor een ventilator maar voor gefreesd aluminium. De unieke hoogwaardige techniek zie je ook in de aanpasbare aansluitmogelijkheden. Je kunt digitale- en analoge bronnen aansluiten en hij heeft ook een phonotrap en streamermodule (optie) aan boord. Interessante techniek!

Playlist:
Nils Lofgren – Wonderland
Livingston Taylor - Isn’t she lovely
Yello – Part Love
Diana Krall – The Look Of Love
Mari Kodam – Adagio Grazioso
Mc Kinley Black – My diamond mine
Hans Theessink – Going to Dallas
Tom Chui & Anthony Aibel – Allegro molto
Eva Cassidy – Fields of gold
Jan Akkerman – As Long As You're Near
Wende – Adem Uit (Wende in Carré)
Nils Lofgren – Keith don’t go


We starten de ‘shoot-out’ en aan de zaal is te horen/voelen dat men zeer benieuwd is.



A) Michel begint met de Pass Labs versterker. Nils Lofgren met Wonderland klinkt mooi ingetogen. Wat opvalt is de scherpe focusering/plaatsing van de stem. Zodra Michel een muziekstuk (vroeger zeiden we plaatje) met meer pit opzet komt er gelijk meer leven in de brouwerij. Best knap als je bedenkt dat we met 30 man in een grootte zaal zitten. Hij draait ook Diana Krall en mijn avond is alweer goed. Hierna wisselt Michel over naar de Ayre.

B) Wat mij opvalt dat er meer detaillering hoog, scherpte/dynamiek en bass te horen. Deze versterker haalt er nog iets meer uit dan de Pass Labs. Er zit ook meer rust en natuurlijk-heid in het geluid. De zaal vult zich nog gemakkelijker met muziek. Beide versterkers klinken goed en per muzieksoort verschillen de indrukken. De meerderheid van de aanwe-zigen kiest voor de Ayre.
Voordat we gaan omschakelen naar de Devialet luisteren we naar een klassiek pianostuk opgenomen door Pentatone. Eva Cassidy met Fields of Gold kan natuurlijk niet ontbreken deze avond, mooie stem, song en opname. Dat geldt ook Hans Theesink. Na nog enkele nummers volgt er een pauze.

C) Als derde versterker is de Devialet aan de beurt. Michel krijgt de aandacht door te roepen dat deze versterker als beste van de we-reld is getest. De spanning stijgt. De stem is levensecht in al zijn nuances, is het eerste wat in mijn gedachte verschijnt. (micro)detailrijk en zuiver. Ten opzichte van de eerdere ver-sterkers is het voor mij even wennen aan het zuivere geluid, maar dat is persoonlijk en daar mag geen waarde oordeel aan worden ge-hecht. Ik ben gewoon geen klasse D versterker gewend.



De aanwezigen vinden de bass en het hoog ‘anders’. Michel schakelt terug naar de Ayre. Er volgt een levendige discussie met verschillende voorkeuren. De meest gehoorde conclusie is dat iedere versterker zijn eigen klankleur heeft maar beide op gelijk niveau acteren. De Devialet laat zeer veel details horen waardoor minder goed opgenomen muziek wordt ‘afgestraft’. De Ayre is iets vergevingsgezinder.
Qua design zal de WAF (women’s acceptance factor) van de Devialet ongetwijfeld hoog liggen. Laat staan de mogelijkheid om de kabels beter te laten ‘verdwijnen’. Sorry jongens.

Michel wil een echte ‘shoot-out’ en vraagt wie kiest voor de Ayre en er steken 13 man hun vinger op. Voor de Devialet kiezen totaal 9 man. De overige kunnen niet kiezen. Niet echt een duidelijk oordeel. Dat bewijst maar weer eens dat muziekbeleving en audiovoorkeuren zeer persoonlijk zijn. De Ayre en Devialet presteren beide op hoog niveau.

Complimenten voor Michel! Hij durft het aan zijn Devialet versterker te vergelijken met topklasse versterkers en schuwt daar bij de feedback niet. De Devialet is een zeer goede versterker met vele unieke aansluit mogelijkheden. Ongekend technisch vernuft en een mooi design. Begrijpelijk dat er wereldwijd veel aandacht voor is. Onze aandacht heeft hij zeker deze avond goed vast kunnen houden.

Jean sluit de interessante avond en bedankt Michel met een lekkere fles wijn.

Tekst: Jack Akkermans Foto´s Jan Nouwens


Maart 2014                                                                                                                                             


Verslag "Leden voor leden" avond - DAC vergelijk

De avond begon met de jaarvergadering. Hoewel zo'n avond dan een half uur eerder begint, gaat het toch ten koste van de tijd van de resterende avond.



Om deze tijd af te snoepen van een demogever vonden we dit jaar niet zo'n goed idee. Daarom is er door eigen clubleden een invulling gegeven aan deze avond.
De keuze was een groot DAC vergelijk, of zoals ze dat in het Engels noemen, een "big DAC shootout". Wat is eigenlijk een DAC en waar is zo'n apparaat voor nodig?


Een DAC is een digitaal naar analoog converter, maar ja, wat doet zo'n ding dan? Eigenlijk zorgt zo'n DAC dat een digitaal (onhoorbaar) signaal wordt omgezet in een geluidssignaal wat op een versterker met boxen aangesloten kan worden. In een gemiddelde cd-speler, mp3 speler, laptop, smartphone etc. zit zo'n DAC al ingebouwd. Maar waarom dan een losse DAC? In het begin van de cd-speler was er ook geen sprake van een losse DAC. Maar op een gegeven moment kwamen er losse digitaal analoog converters, en als je deze op je cd-speler aansloot kwam er ineens een ander geluid uit je cd-speler, vaak meer detail of bijvoorbeeld een ruimtelijker geluidsbeeld.

Hoe was dat dan toch mogelijk? Digitaal is toch digitaal? Het ging nog verder, er was zelfs verschil in het SPDIF kabeltje tussen je cd-speler en je DAC. Later kwamen er zelfs cd-spelers waar niet eens meer analoog geluid uit kwam, dus enkel een cd loopwerk, waar er nog een externe DAC nodig was om geluid uit het apparaat te krijgen. Maar waarom allemaal? Eigenlijk omdat dan ieder apparaat is toegespitst op zijn eigen functie. In een cd-speler zit veel electronica met hogere frequenties die veel storende signalen veroorzaken die je het liefst ver van het analoge geluidsignaal af wil houden. Maar is met de komst van andere geluidsdragers dan de cd-speler zo'n DAC dan nog wel nodig? Het antwoord is voluit jaaaa!! Vaak komt tegenwoordig de muziek van harde schijven, en wordt dit via speciale programma's via computers afgespeeld.
Echter, zo'n pc bevat nog veel meer storingsbronnen dan onze oude vertrouwde cd-spelers. Daarbij wordt er aan de geluidskaart in een pc of laptop niet zoveel aandacht besteed als in de cd-speler. Dus bij een pc, mac of laptop is er nog meer eer te behalen aan een losse DAC. De nieuwe DAC's zijn vaak voorzien van een USB ingang omdat de gemiddelde computer niet voorzien is van een speciale SPDIF uitgang.

De opzet van de avond was om maximaal acht DAC's te vergelijken, verdeeld in twee categorieën. Simpelweg DAC's uit de betaalbare budget klasse van minder dan 40 euro tot 400 euro, en dan de high-end klasse van pakweg 1500 Euro tot 5000 Euro.

De eerste DAC, of beter gezegd DACje was meegenomen door Henk Scholten. De Dragon & Priest audio Varna, een apparaatje van een formaat wat doet denken aan een blikje Unox Smac.


Dragon & Priest audio Varna

Deze DAC draagt de naam van de ontwerper, Dhr. Varna. Henk kwam aan deze DAC tijdens een vakantie aan de Bulgaarse kust. Het betreft een 16 bit 44,1KHz. apparaatje met USB ingang, gebaseerd op een Burr Brown PM2704. Inmiddels is er een versie 2 van dit apparaat met een wat verbeterde voeding en SPDIF uitgang. De DAC's worden allemaal door de ontwerper zelf gemaakt en de prijs is een belangrijk punt omdat het voor Bulgaren nog enigszins betaalbaar moet blijven. Deze Dragon & Priest audio Varna DAC kost 37 Euro, exclusief 20 Euro verzendkosten vanuit Bulgarije.

De volgende DAC is een Chinees product, de
Leaf Audio XMOS 384k 32bit DAC, meegenomen door Henk van Gestel. Door hem gekocht op Ebay voor 68 Euro inclusief verzending vanuit China.

 
Leaf Audio XMOS 384k 32bit DAC                   Astin Trew Concord USB

En inmiddels is dit apparaatje met een formaat iets groter dan een pakje sigaretten, zelfs nog iets goedkoper geworden op Ebay. Deze DAC is gebaseerd op een Burr Brown 1502 met een USB receiver van Xmos, goed voor 32 bits en 384Khz. Deze DAC heeft helaas geen SPDIF digitale ingang.

Wat nog wel even vermeld moet worden is dat deze DAC gevoed wordt met een lineaire voeding beschikbaar gesteld door
Music-2, een Astin Trew Concord USB.
Deze voeding overstijgt deze DAC met een prijs van meer dan het tienvoudige van de DAC zelf...

De derde DAC uit de eerste ronde is eveneens een Chinees product, meegenomen door Hans Hartsuiker, per toeval komt deze DAC uit een gebied in China waar hij zelf is geweest. Het gaat hier over een
Aune mini USB dac X1.

Aune mini USB dac X1

De keuze was voor Hans op deze DAC gevallen, omdat hij een apparaat met volumeregeling zocht. Hij heeft hiervoor de hoofdtelefoonuitgang omgebouwd en heeft meteen de voeding aangepast. Er was oorspronkelijk van een gelijkspanning van 24 volt op een vrij eenvoudige manier plus en min 12 volt gemaakt, met als direct gevolg meer ruis.

De laatste in de eerste luistersessie was een Engels product, de
Cambridge Audio DAC magic, meegenomen door Arco Kooyman, en door hem in eerste instantie bedoelt om zijn televisie op aan te sluiten.


Cambridge Audio DAC Magic

Deze DAC heeft twee optische en twee SPDIF ingangen, hier kunnen dus meerdere apparaten op worden aangesloten, wel zo handig. De stekkertrafo is door Arco vervangen door een ringkerntrafo welke hij in een fraaie ronde behuizing heeft gebouwd. De originele stekkertrafo's werden dermate heet dat Cambridge hier een terugroepactie voor heeft gehad.

De muziek werd via een laptop met J-River software afgespeeld via USB, waarbij bij de laatste DAC een omzetter van USB naar SPDIF werd gebruikt. Dit is de HiFace van M2tech, een apparaatje van ongeveer 130 Euro wat vaak beter klinkt dan de ingebouwde USB ingang in sommige DAC's.

 

Kharma Ceramique 2.2 + Array M10                 HiFace van M2tech

De versterkers waren de voor ons bekende Array's van Hans van Liempd, de B10 voorversterker en een set M10 mono eindversterkers. De bekabeling waren de hand gevlochten en getwiste interlinks en luidsprekerkabels van Hans, ook de stekkerblok en netstroomkabels waren van de hand van Hans. De luidsprekers waren een set Kharma Ceramique 2.2. Deze luidsprekers zijn ongeveer tien jaar oud. De hoge tonen komen uit een Scanspeak revelator tweeter, de middentoner is een keramische Thiel Accuton en de lage tonen worden verzorgt door een Eton woofer.

Met iedere DAC werd op deze zelfde set gespeeld op een gelijk volume en met dezelfde muziek, steeds dezelfde drie nummers, geselecteerd om de verschillen tussen juist DAC's meer bloot te kunnen leggen.

Playlist (voor de pauze)

  • Blues Company – Cold Rain
  • Hans Theessink – Slow Train (SLow train)
  • Yuri Honing trio - Walking on the moon (Dali cd1)

Playlist (na de pauze)

  • Dire Straits – You And Your Friend
  • Paul Simon – Dazzling Blue (So beautiful or so what)
  • Louise Rogers - Comes love (Black coffee)
  • Nits – Sketches Of Spain

Er was natuurlijk geen unanieme uitslag, want zoveel mensen zoveel smaken, en het gaat bij dit soort apparatuur vaak allang niet meer over goed of slecht. Want laten we eerlijk zijn de verschillen tussen luidsprekers zijn vele malen hoger dan van een DAC. Toch gaat het hier niet helemaal om nuance verschillen, het is toch echt wel hoorbaar!

Om te beginnen bij de eerste DAC, de Varna, deze werd over het algemeen aangenaam en natuurgetrouw ervaren, maar tergelijkertijd werd deze DAC als tam ervaren.


De tweede DAC was de Chineese Leaf Audio XMOS 384k 32b, deze scoorde eigenlijk op alle frontenbehoorlijk goed, en viel gemiddeld zeer goed in de smaak.

De derde kandidaat was de eveneens Chineese Aune, deze kwam soms wat rommelig over en had onder de leden de minste voorkeur.



De Laatste kandidaat in het eerste testveld was de Cambridge, een Engels product met meerdere ingangen. De klank van deze DAC werd ook als natuurlijker, wat krachtiger en toch met rust, en minder schreeuwerig gevonden. De winnaar van deze eerste ronde was de Leaf Audio, mede te danken aan de scherpe prijsstelling in verhouding met de klank.
De Leaf en Cambridge lagen namelijk vrij dicht bij elkaar, maar de Leaf is meer dan een factor vijf goedkoper dan de Cambridge. De bedoeling was om de winnaar van de eerste ronde mee te laten doen in de tweede ronde.

In de tweede ronde kwamen de high-end DAC's aan bod. We vermelden hier op verzoek niet de eigenaren, omdat we het inbrekersgilde niet te veel willen helpen...

De eerste DAC was de
Tentlabs b-DAC  in de PW uitvoering. Een betere dan de standaard versie, met een prijs van net onder de 1500 Euro, waarbij PW voor Peter van Willenswaard staat. Hij is vooral bekend om het tweaken van audio apparaten. Deze is door ons clublid aangeschaft naar aanleiding van een demo door Guido Tent van Tentlabs.


Tentlabs b-DAC

Zo zie je dat een demo bij onze club zelfs directe verkoop tot gevolg kan hebben.... De DAC heeft een coaxiale en optische SPDIF ingang, een AES/EBU gebalanceerde ingang zoals in professionele geluidswereld wordt gebruikt, een USB ingang, een analoge ongebalanceerde en gebalanceerde en digitale SPDIF uitgang.

De tweede DAC uit het hogere segment is de
Pink Faun DAC 3.24. Deze DAC komt van Triple-M, van ontwerper Matthijs de Vries. Hij ontwerpt zijn producten en tweakt ze vervolgens zelf tot dat er echt niet meer is uit te halen.


Pink Faun DAC 3.24

Deze DAC heeft een SPDIF coaxiale en optische ingang, een USB ingang en een analoge uitgang. Desgewenst kunnen er nog diverse upgrades worden gedaan middels extra insteekkaarten. De hier besproken uitvoering komt op 1800 Euro.

De derde uit het rijtje is de Amerikaanse
Benchmark DAC-II HGC van 1899 Euro. Het gaat hier alweer om de tweede generatie van deze DAC. Dit apparaat heeft zelfs een analoge ingang en een volumeregelaar, waarmee het eigenlijk om een soort complete voorversterker gaat.


Benchmark DAC-II HGC

Hier hebben we maar liefst zes digitale ingangen in totaal, twee optische, drie coaxiale en een USB ingang. Daarbij gaat het hier om een apparaat uit de pro-audio wereld. Bij pro-audio zijn vaak andere uitgangspunten dan bij hifi. Belangrijke punten zijn hier bijvoorbeeld een zo neutraal mogelijk geluid met behoud aan detail.

De laatste uit de rij is de uit Frankrijk, of exacter Toulouse afkomstige Audio Aero, type Capitole.


Audio Aero Capitole

Eigenlijk een vreemde eend in de bijt voor deze test, het gaat hier namelijk om een cd-speler met DAC en voorversterker in één. Daarom mag je de prijs van 5000 Euro ook niet meteen vergelijken met de rest uit het tweede rijtje. We hebben helaas geen werkende website van de fabrikant kunnen vinden. De nu gebruikte muziek zijn de eerste drie nummers uit de lijst van na de pauze.

 

Wat wel opviel was dat de verschillen tussen de duurdere DAC's minimaler was dan in de budgetklasse. Toch was het verschil met de winnaar uit de budgetklasse groter, deze moest in alle DAC's na de pauze zijn meerdere erkennen. Eigenlijk niet zo verwonderlijk voor apparaten met prijzen van minimaal het twintigvoudige. In deze categorie geldt nog meer dat het niet om kwaliteit maar om smaak gaat. De Tentlabs en de Pink Faun lagen wat dichter bij elkaar wat betreft klank, heel muzikaal. Waarbij de Tentlabs het meeste "swingt". De Benchmark klonk daarentegen wat preciezer, wat meteen de herkomst van het apparaat verraad. De Audio Aero kwam er als minste uit, zou het dan toch kloppen dat een losse DAC het beter doet dan een ingebouwde DAC?
We hebben nog even een vergelijk gemaakt met een digitale muziektrack vanaf de laptop, afgespeeld op de Audio Aero. Daarna hetzelfde nummer vanaf cd op de Audio Aero zelf, en het nummer vanaf cd vanaf de laptop. De laatste optie werd als minste beoordeelt.

Wat zou een conclusie van de avond kunnen zijn? Wil je een beter geluid uit je laptop, maar hoeft het niet het summum te zijn, dan is er beneden de honderd Euro veel eer te behalen. Heel veel zelfs! Want al de DAC's uit het eerste deel van de test geven een heel veel beter geluid dan dat er uit de gemiddelde computer komt. Wil je echter het summum uit je digitale geluidsbron halen, moet je toch wat dieper in de buidel tasten en is het zeer aan te bevelen om te vergelijken. In dit segment gaat het namelijk meer om persoonlijke smaak!

Het was een leerzame en gezellig leuke avond.



Hans, bedankt voor het regelen van de avond, en alle leden die er aan mee hebben gewerkt danken we voor de inbreng!

Cuno Snoeren
Foto’s: Jean de Vassy





Februari 2014_      ____________________________________________________________
Verslag HiFi Maastricht

Jack Akkermans van HiFi Maastricht en Marc van Berlo van Akiko Audio demonstreerde voor eigen publiek hun upgrade opties. Beide clubleden zijn afkomstig uit Maastricht en nog maar kort op de HiFi-markt. Ondanks hun korte bestaan, zitten beide bedrijven in de lift.

Bij binnenkomst zien we een professionele opstelling van de apparatuur met reclamepanelen van Naim Audio, HiFi Maastricht e.o. en Akiko Audio. Op de stoelen heeft Janet Bronnenberg voor iedereen een kaartje met de bedrijfsgegevens neergelegd. Op de zijtafels liggen diverse producten die tijdens de demo zullen worden gedemonstreerd. Een beamer staat klaar om tijdens de demonstratie visuele ondersteuning te geven. Twee spotjes verlichten het audiorack en de uitgebreide set Naim Audio componenten.
De zaal is ondertussen volgelopen met zo’n 40 clubleden.

 

Jack Akkermans opent de sessie en legt uit wat we deze avond kunnen verwachten. De aanpak die hij ook gebruikt in zijn nu 6 maanden bestaande firma is wat hij noemt de ketenaanpak. Zijn ketenaanpak start bij het punt waar de stroom voor de set vandaan komt, tot aan het punt waar de muziek onze oren bereikt. Naast de keuze van de apparatuur zijn er veel schakels die het totale geluidsbeeld kunnen beïnvloeden.
Kijken we naar de stroomvoorziening dan zijn de vol-gende opties mogelijk om de keten te verbeteren. Denk hierbij aan stroomkabels, en de stekkerblokken en de mogelijkheid om zelfs speciale powersupplies van Naim toe te voegen. Veel kunnen we ook doen met de interlinks, de luidsprekerkabels, de ethernetkabels en natuurlijk de Tuning Sticks van Akiko.



Apparatuur

Geïntegreerde versterker
Naim Supernait2 € 3650,-

Externe voeding
Naim HiCap DR. € 1650,-

Audio Streamer
Naim ND5XS € 2600,- (v.a.)

Externe voeding
Naim XP5XS € 2300,-

Music server/ripper
Naim UnitiServe € 2950,-

Weergevers
Naim Ovator S-400 € 4855,-

Luidsprekerkabels
Chord Company € 1300,-

Interlinks
Chord Snaic 4 en 5 € 450,-

Voedingskabels
Akiko € 295,- (v.a.)

Tuning Sticks
Akiko Audio Universal € 99,-
Akiko Audio RCA € 129,-
Akiko Audio AC € 119,-
Akiko Audio E-Tuning Gold mkII € 195,-



Jack stelt voor om eerst even te wennen aan de set en een aantal songs te beluisteren via streaming.
We beginnen met een drietal song van o.a. Agnes Obel, Gregory Porter en een song North Country II van het label 2L uit Noorwegen. De set heeft zo de mogelijkheid om op de juiste bedrijfstemperatuur te komen. De set zet een mooi stereobeeld neer. De helderheid kan iets beter en komt met name na de pauze beter tot zijn recht wanneer alle componenten uit de set voldoende warm zijn geworden.

Luidsprekerkabels

De eerste vergelijking die we te horen kregen, was het verschil tussen een duurdere Chord Indigo kabel en een goedkopere Chord C-stream kabel. Jack vertelde nog een verhaal waar een klant persé nieuwe luidsprekerkabels wilde aanschaffen. Maar door wat te schuiven met de luidsprekeropstelling en reinigen contacten kwam de klant tot de conclusie dat andere luidsprekerkabels nog niet nodig waren. Dus voordat je overgaat naar andere kabels loop de luidsprekeropstelling en aansluitingen nog een keer goed na en het is nog gratis ook.



Terug naar de demo. De duurdere Chord kabels werden vervangen door een goedkoper Chord type en we luisterden naar een tweetal nummers: Emili Sandé en Hillary Hahn (viool). Daarna weer terug naar de duurdere Chord kabels. Ik moet er wel bij vertellen dat de duurdere Chord kabels ook voorzien waren van ieder hun eigen tuning stick.
Het verschil was zeer duidelijk. Met name de klank van de viool gaf het verschil duidelijk aan.

Ethernet Kabel

Het vervangen van de ethernet kabel CAT 5 moest ons overtuigen dat ook in die sector winst is te behalen. De aanwezige kabel werd vervangen door een goedkope standaard kabel en we luisterden naar een Japanse live opname van Rodrigo y Gabriela en een tweede nummer van Gregory Porter. Met name de live uitvoering van Rodrigo y Gabriela viel met een standaard ethernetkabel echt tegen, niet het echte live geluid. De duurdere Chord kabel (vanaf €50,-) was duidelijk in het voordeel. Dus ook in deze sector is winst te behalen.


Playlist (voor de pauze)
  • Agnes Obel – Dorian (Aventine)
  • Gregory Porter – Liquid Spirit (Liquid Spirit)
  • Ola Gjeilo – North Country II (Sone Rose / 2L Sampler 2007 The Nordic sound)
  • Eagles – Hotel California (Hell Freezes Over)
  • Emeli Sandé – Clown (Our Version of Events)
  • Hilary Hahn – Partita No. 3 in E Major, BWV 1006: I. Preludio (Plays Bach)
  • Rodrigo y Gabriela – STAIRWAY TO HEAVEN - Live (Live in Japan)
  • Gregory Porter – Be Good (Lion's Song) (Be Good)
  • Dire Straits – Money For Nothing (Brothers in Arms)

Playlist (na de pauze)
  • Diana Krall – Let's Face The Music And Dance (When I Look in Your Eyes)
  • Ulla Meinecke – Die Tänzerin (Wenn Schon Night für Immer, dann Wengstens für Ewig)
  • Hans Theessink & Terry Evans – Shelter From The Storm (Delta Time / Audiophile Pearls Vol. 1)

Een groot verschil zit in het aanbrengen van de RJ-45 plug. Bij een standaard kabel wordt deze met een tang aan de kabel geknepen, terwijl bij de duurdere kabels de plug wordt gesoldeerd. Om het verschil nog eens te horen luisterden we naar het nummer Brothers in Arms van Dire Straits.



Stroomkabels en Powerblocks

Na de pauze kwamen we op het terrein van Marc van Berlo. Hij is zeer gefocust op een perfecte stroomtoevoer en wil ons dit duidelijk laten horen. Het programma van Akiko heeft een viertal stroomkabel uitvoeringen van goedkoop (€ 295,-) tot de dure versie van (€ 1195). Samen met Jack heeft Marc een powerblock ontworpen met 4 kabel aansluitingen. (€ 1995) In de demo set waren 2 van die blokken in gebruik (het eerste blok gevoed vanuit wandcontactdoos door een lange Inakustik 2502 Reference stroomkabel met Furutech stekkers). Marc wilde het verschil laten horen tussen een eenvoudige stekkerblock (
48,-) met standaard bekabeling en de duurdere variant. Een song van Diana Krall liet ons nog even de top set horen om daarna over te gaan naar het bouwmarkt stekkerblokje. Het resultaat was niet om aan te horen. Dat was meer dan duidelijk. Om het effect nogmaals te onderstrepen werd een 32/96 file gebruikt van Ulla Meinecke - die Tӓnzerin. Eerst met de goedkope uitvoering om daarna de complete stroom voorziening weer in te zetten. Wat een verschil, met name de gebruikte synthesizer klonk geweldig.


Tuning Sticks

Het grote succes van Marc en zijn zoon Sander.

Akiko is nu drie jaar op de markt en houdt zich voornamelijk bezig met het tunen van de audioset. Dit kunnen de netsnoeren zijn, stekkerblokken en de 4 types tuningsticks. Volgens de informatie op hun website is de werking van de tuningsticks gebaseerd op kristalroosters, paramagnetische en piëzo-elektrische eigenschappen van natuurlijke grondstoffen, samengebracht in een stijlvolle behuizing uit geweven carbon en gestabiliseerd met zwarte hars. Zelfs de sticker is energetisch behandeld.
In de demoset kwamen we de volgende tuningsticks tegen:
- 2 stuks Akiko Audio Tuning Stick Universal (één voor elke luidsprekerkabel) Zo dicht mogelijk geplaatst bij de luidsprekers.
- 2 stuks Akiko Audio Tuning Stick RCA geplaatst op de RCA poorten van de streamer. (XLR uitvoering is ook mogelijk)
- 1 x Akiko Audio Tuning Stick AC geplaatst op het stekkerblock.
- 1 x Akiko Audio E-Tuning Gold mkII, die wat verborgen zat bij de (wand)stekkerdoos (het begin van de stroomketen)



Over de hele wereld worden de tuningstick nu toegepast. Een aantal landen waar de export heengaat zijn: Singapore, Filipijnen, Hongarije, USA, Canada, Engeland, Australië, Thailand, België, Zwitserland, Griekenland. Met een positief review van 6-Moons en een award van Stereo Times zit de groei er goed in. Nederland blijft nog wat achter. Hans Theesink, met een prachtig nummer van de NAIM sampler CD, had de eer om het verschil tussen de volledige tuningstick set en zonder tuningsticks (met uitzondering van de Akiko Audio E-Tuning Gold mkII) te laten horen. Voor mij was er duidelijk een positief effect te horen. Marc merkte nog op dat er hij er naar streeft om met de tuningstick een volledige digitale set een meer analoger geluid te geven. De tuning effecten kunnen dan ook per audioset verschillend zijn.




Conclusie

Het was een leerzame avond. Zeker om de effecten achter elkaar te kunnen meemaken. De gebruikte set, stond bij aanvang van de demo volledig getuned voor ons klaar. Dus met alle stroomopties, inclusief de externe Naim voedingen (waar we niet verder op ingegaan zijn). Uit persoonlijke ervaring kan ik melden dat de externe Naim voedingen zeer veel bijdragen aan het totale geluidsbeeld. Ook het effect van de verschillende kabels was duidelijk herkenbaar. Alleen bij de tuningsticks waren de meningen wat verdeeld.
Uiteraard zullen de tweaks niet bij iedereen evenveel resultaat opleveren. Daarom is uitproberen op je eigen installatie natuurlijk een must. Je krijgt de kans om het thuis uit te proberen. Niet goed geld terug. Mijn advies is om onderdeel voor onderdeel uit te proberen om zo je thuisinstallatie naar een hoger niveau te brengen.

Tekst: Henk Scholten
Foto’s: Jeroen Klijntunte




Januari 2014_      ____________________________________________________________
Verslag Daudio

Hans Beckeringh en Jeroen Dezaire van Daudio komen hun apparatuur demonstreren.
De oprichters van Daudio dipool design audio zijn muziekliefhebbers. Ze komen beide uit muzikale families, luisteren daarom veel naar muziek en spelen zelf ook regelmatig. Al jaren maken ze luidsprekers met als doel een zo natuurgetrouw mogelijke weergave.

 

Apparatuur
Voorversterker Daudio Dac
Eindversterker Daudio 4x250w
DVD speler Marantz DV 4360
Weergevers Daudio W1 dipool
Audio Streamer Logitech Squeezebox Touch



Na vele luidsprekerprojecten, waarbij zij een enorme ervaring hebben opgebouwd, zijn ze groot voorstander geworden van dipool luidsprekers. Dipool luidsprekers geven in hun beleving de meest natuurgetrouwe weergave.

Als ik arriveer moet de zaal nog omgetoverd worden tot onze luisterzaal, tafels aan de kant en de kleedjes volgens goed gebruik van de gastheer keurig netjes opgevouwen en alle stoelen op een rijtje. Iets was er misgegaan want normaal stond op dit tijdstip de apparatuur in te spelen.



Als de apparatuur ijskoud opgesteld staat loopt de zaal al aardig vol en is Jeroen aan het stoeien met de Squeezebox touch. Heel herkenbaar, ik heb zelf ook zo’n ding. Heel handig tot je iets verandert in het netwerk zie ‘m dan maar weer eens aan de gang te krijgen.

Na een kort intro van Hans, stelt hij voor eerst even naar cd te gaan luisteren, de Squeezebox wil nog niet, “dan hebben jullie al wat gehoord”.
De Marantz cd speler wordt als loopwerk gebruikt, deze gaat rechtstreeks naar de Daudio DAC.
Een matig begin van de avond; Diana Krall kan beter klinken, het lijkt erop of de condens nog op het lensje zit van de Marantz, kan ook niet anders de apparatuur is nog ijskoud.



Maar wanneer Jeroen de problemen van de squeezebox heeft opgelost kunnen we wat muziek vanaf de USB-stick gaan beluisteren. Dire Straits - "You and your friend", een van de eerste nummers is een bekende en kan heel mooi klinken. En wat ik nu hoor via de dipool luidspreker maakt me erg nieuwsgierig dit klinkt heel fraai.
Na de eerste nummers begint Hans met zijn verhaal over Daudio.

Ze zijn anderhalf jaar geleden begonnen met Daudio. De D staat voor Dipool, Design en Direct. Direct leveren aan de klant, waardoor de prijs relatief laag kan zijn. Bovendien ook een D van Doe het zelf. De luidsprekers zijn dus ook als doe het zelf pakket te koop. Het bouwen levert je ook veel plezier, je stopt er namelijk iets van jezelf in. De dipool luidspreker bevat hoogwaardige componenten van AudioTechnology uit Denemarken, Seas woofers en een Mundorf Airmotion tweeter.
Hans nodigt geïnteresseerden uit om tijdens de luistersessie achter de luidspreker te gaan luisteren, dit klinkt namelijk net zo goed. Zoals dat bij een dipool betaamt.

Hans en Jeroen geven veel technische uitleg over hun luidspreker, knap hoe ze de moeilijke materie begrijpelijk en helder duidelijk maken. Bij het ontwerp van de luidspreker is rekening gehouden met de Woman Acceptance Factor, geringe afmetingen en symmetrie in het ontwerp. Jammer genoeg komen de andere producten van Daudio nauwelijks aanbod, omdat er veel aandacht is voor de luidspreker. De versterker en DAC zijn eveneens de moeite waard. Hierin worden units van Hypex, Tentlabs en Metrum gebruikt.

Playlist (voor de pauze)
  • Diana Krall – You Call It Madness (All For You)
  • Dire Straits – You And Your Friend (On Every Street)
  • Lee Ritenour's 6 String Theory – Lay It Down (6 String Theory)
  • Claire Martin – More Than You'll Ever Know (Perfect Alibi)
  • Eva Cassidy – Stormy Monday
  • Saints-Saëns – Danse macabre (Arabesque)

Playlist (na de pauze)
  • Valerie Joyce – Fever (Audiophile Vocal recordings)
  • Willem Vermandere – Diepe Adem (Omzwervingen – Liedjes Zonder Woorden)
  • Ulla Meinecke – Die Tänzerin (Wenn Schon Nicht Für Immer Dann Wenigstens Für Ewig)
  • Cantate Domino – Julsang (Proprius PRCD 7762)
  • Tom Waits – Who Are You This Time (Bone Machine)
  • Fink – Berlin Sunrise (Wheels Turn Beneeth My Feet)
  • Lavinia Meijer – Due tramonti (Einaudi by Lavinia)
  • Rutter – Requim – Pie Jesu (Arabesque)
De Interlink is ook een Daudio product, met lucht als dielectricum. De koperen of zilveren kern is met lucht geïsoleerd in een dunne slang. Hierdoor is er zeer weinig direct contact van de geleider tegen de isolator, dit geeft een nog betere geluidsoverdracht. Dit is eveneens een leuk D.I.Y. project voor de knutselaars onder ons.
 
Vervolgens gaan we weer muziek luisteren met Claire Martin - "More Than You'll Ever Know" om te beginnen. En weer valt het natuurlijke geluid op, ruimtelijk, en mooi hoog. Er is geen fout te horen, zoals iemand in de zaal opmerkt. Hoewel er eigenlijk geen voorbereidingstijd was klinkt het toch heel goed. Ik heb bij elk nummer kunnen genieten van een prachtige weergave.



Ikzelf heb geen ervaring hoe deze luidsprekers in een huiskamer of kleinere zaal klinken, maar deze speakers maken me wel erg nieuwsgierig ik zou ze maar wat graag eens thuis willen horen, dat komt omdat Daudio voor relatief weinig geld een heel mooi systeem bied. Ze hebben de speaker instelbaar gemaakt en leveren tevens een dienst om de luidspreker optimaal af te stemmen op de ruimte bij de klant thuis.

Ook de andere componenten van Daudio spelen op hoog niveau, en zijn prima afgewerkt. Het totaalplaatje van Daudio levert een hele mooie demo avond op. Op het moment dat Hans invalt en meezingt met zang op cd van de All Times Big Band (waar hij zelf op zingt), en zo een welverdiend applaus krijgt, wordt weer duidelijk dat dit een systeem is met een geslaagde weergave. Zeer natuurlijk en muzikaal!

 

Hans en Jeroen, bedankt voor deze geslaagde avond.

Simon Plukker (tekst)
Jan Nouwens (foto’s)




December 2013_      ____________________________________________________________
Verslag Trinnov

De laatste week voor de kerstdagen zijn er een 30-tal leden aanwezig die graag naar mooie audioapparatuur en mooie opnames komen luisteren, voordat ze aan de laatste kerstinkopen gaan beginnen.
Het lekkere kerstbrood zorgt al direct voor een gezellige sfeer.



Jean heet Ronald van Oost (Trinnov) en Willem van der Brug (Array Audio) van harte welkom en geeft de heren het podium en het woord.
Ronald is een aantal jaren geleden ook al geweest met de Audyssee roomcorrection.

Vanavond gaan de heren proberen de subwoofer dusdanig af te stemmen met behulp van de Trinnov zodat je de sub niet separaat hoort van de speakers.
Het programma dat ze gebruiken voor de streaming is XBMC.
Dit programma is open software en geleid supersnel mediabestanden van de NAS naar de DAC.
 

Apparatuur:

Voorversterker: Trinnov Amethyst € 9.100,-
Eindversterkers: Array S-10
Weergevers: Endeavor E-3 € 6.995,- en Von Schweikert Unifeld One
Subwoofer:Indiana Line Basso 950
Bron:HPTC met XBMC voor streaming via Toslink naar Amethyst



Array versterkers zijn speciaal en Willem verteld hier meer over.
De Array S-10 is sinds 3 jaar op de markt.
Memory distortion zorgt ervoor dat er minder fase-ruis ontstaat.
Het geluid is meer levendig dan het vorige model.
De Trinnov roomcorrector zorgt ervoor dat de versterker meer tot zijn recht komt.

Trinnov wordt sinds 2002 in Frankrijk gemaakt en maakt gebruik van 4 microfoons.
Dit omdat de plaatsing en amplitude beter gemeten kan worden want de microfoons zijn op elkaar afgesteld en werken daardoor exacter.
Je kunt hiermee stereo en surround meten.
De bijbehorende software zorgt ervoor dat je de (center) speakers precies kunt plaatsen in de ruimte.
Sinds 3 jaar zijn ze ook actief in de Hifi/High-end.

De eerste luistersessie worden gespeeld via de monitors met subwoofer.
Ronald heeft vooraf metingen gedaan en wil de verschillen laten horen met en zonder roomcorrection.
De roomcorrection kan in deze zaal bij 40Hz tot 10dB opschalen.
Dat is veel en kan zorgen dat de versterker gaat clippen.

De metingen kun je op diversen plaatsen in de ruimte doen.
Je kunt het centrum meer gewicht geven dan de andere meetplekken.
De correctie kan ook de fase van de luidspreker aanpassen.
De vandaag gebruikte luidspreker geeft weinig ‘versmering’.
De (lineaire) impuls van het systeem kan ook aangepast worden.
Impulskarakter van de luidspreker kan gemeten worden omdat er gebruik wordt gemaakt van een MLS signaal (wiskundig berekend digitale vorm van een ruis).

De microfoon kost €650,- maar hoef je niet aan te schaffen, omdat als de ruimte gemeten is er niets meer veranderd aan de ruimteakoestiek.
Je hebt hem daardoor daarna niet meer nodig.
Ronald neemt de microfoon mee bij je thuis als hij komt meten.

Aansluitend gaan we de roomcorrector uitproberen met de Endeavor vloerstaanders.
Met de correctie aan heb je een meer natuurlijk geluid en minder reflecties, mooier/beter.
Dat is duidelijk waarneembaar ook in deze grote zaal.
Je kunt op verschillende facetten het geluid beïnvloeden zo ook de klankkleur.
Vind je bijvoorbeeld de dynamiek te weinig of te veel of vind je het geluid te technisch, dan kun je dat aanpassen.
Belangrijk is te weten dat dynamiek door de ruimte wordt bepaald.

Ronald laat een paar standen / filters (presets) horen en wederom duidelijke verschillen.
Je kunt je persoonlijke smaak (in een curve) instellen en eventueel per muzieksoort en per luidspreker.
Oversturen is beveiligd dus naar hartenlust experimenteren.
Het is zelfs mogelijk om vanuit Frankrijk je instellingen vast te leggen.
Dit is ook van toepassing bij upgrades.
Je persoonlijke instellingen blijven gehandhaafd.

Bij livemuziek (The Eagles) zijn de verschillen iets minder maar goed hoorbaar.
Bij een operastuk van Mozart, La Noche de Figaro hoor je de mooie plaatsing van de stemmen, geen ‘versmering’.
Wederom mooi om te horen dat de Trinnov de negatieve ruimte-invloeden weet te beperken.

Opname, remastering, verwerking en weergave bepalen de uiteindelijke mooie muziekbeleving.
Hoe beter deze stappen zijn behandeld des te beter het resultaat.
De Trinnov kan dan ook een betere verbetering geven.
Het apparaat heeft ook een eigen clock waardoor de digitale signalen goed worden verwerkt.
De roomcorrector kan zeer veel corrigeren maar als de afval van een signaal te veel is dan blijft het raadzaam de ruimte te behandelen met akoestische aanpassingen zoals basstraps.



De getoonde Trinnov heeft een DAC en voorversterker en kost € 9900,-.
Er is ook enkel een roomcorrector te koop voor € 5500,-.
Het systeem wordt thuis geïnstalleerd en de correctie wordt naar persoonlijke voorkeur uitgevoerd

Playlist:

  • The Avison ensemble, dir.Pavlo Beznosuik - Handel Opus 6 no.2 in F major HWV 320 Andante Larghetto (Super Audio Collection Volume 5 Sampler)
  • Fiona Mackenzie – When The Sunny Sky Has Gone (Elevate)
  • Allison Krauss & Union Station – Let Me Touch You For Awhile (Live)
  • The Eagles – Hotel California (Hell Freezes Over)
  • Rene Jacobs - Concerto Köln: Le Nozze di Figaro, K. 492: Sinfonia

Pauze

  • Iarla Ó Lionáird – An Buachaillín Ban (Invisible fields)
  • Pecusion Ensemble - Improvisation (Stockfisch)
  • Sting – Whenever I Say Your Name (Sacred Love)
  • Holland Baroque Society – Ouverture in E Minor (Telemann: Overture & Concerti)
  • Andrea Bocelli – L'Attesa (Andrea)

Na de Pauze gaan we verder met de monitors en de subwoofer (die onder de tafel staat achter een doek).
Het is de bedoeling dat we een mooi geheel krijgen in geluidsbeeld, dus niet de subwoofer apart van de monitors horen.
Het laag onder de 80Hz wordt naar de sub gestuurd en inderdaad je merkt niet dat het laag uit de sub komt.
Het systeem zorgt er ook voor dat de tijdsvertragingen tussen de monitors en subwoofer aangepast wordt.

Als laatste onderdeel laat Ronald een CD horen via coaxiale kabel naar de DAC van de Trinnov.
Belangrijk is dat je in je systeem maar op een plek van digitaal naar analoog gaat.



Jean bedankt Ronald en Willem met een lekkere fles wijn voor hun zeer interessante presentatie en vakkundige inzet.
Ze hebben hun best gedaan om de technische complexe materie begrijpelijk over te brengen naar de luisteraars.
Naar mijn mening is dat goed gelukt.

Ik wens jullie allemaal een mooi en vooral luisterrijk 2014 !

Jack Akkermans
Jan Nouwens (foto’s)


November 2013_      ____________________________________________________________

Verslag Musical Reality 

Wie op de laatste X-Fi audioshow in Veldhoven was, heeft misschien de bassist Dean Peer op de Endeavor luidsprekers horen spelen. Ik heb altijd gedacht dat dit op huiskamerluidsprekers onmogelijk was. Ik heb in het verleden tenminste luidsprekerunits gezien waarbij de randen waren losgescheurd, het draad van de spreekspoel los was komen liggen of zelfs de hele spreekspoelhouder van de conus was losgescheurd.
Niks van dat alles bij de Endeavors. Extreem krachtig en precies werd de bas weergegeven. Maar ook muziekweergave is met deze luidsprekers bijzonder goed.



Precies met deze set komt Cor Dekker namens Musical Reality nu de demo verzorgen, tenminste dat was de bedoeling. Helaas is één van de monoblokken defect teruggekomen van een recensent. Er wordt snel iets geregeld. Een clublid heeft een eigen versterker meegenomen waardoor we toch muziek hebben vanavond. Maar dat was niet de enige tegenvaller, daar ook de laptop die Cor meebracht weigerde. Ook daar kwam een vervanger voor.



Na de introductie door Hans van Liempd, kan Cor dan beginnen met zijn verhaal.
Cor heeft Endeavor Audio leren kennen op een audio beurs in San Francisco, al wandelend over de beurs vielen de speakers op. Cor werd verrast door de realiteit en de mooie klank van deze speaker, die instrumenten zo reëel liet horen. De speakers komen uit California en zijn ontworpen door voormalige Von Schweikert medewerkers. De speakers hebben gelijkwaardige drivers van Scan Design (ontstaan vanuit scan speak) 88dB rendement bij 4 Ohm impedantie. Cor liet ze naar Nederland komen en waren nog net op tijd voor de X-Fi beurs in Veldhoven. Daar waar Dean Peer zijn bas liet horen via deze speakers en zo iedereen verraste. Dit setje speakers is dus goed ingespeeld.



De luidsprekers van Endeavor (type E3) worden aangestuurd door een Sphinx Project 18 versterker (Bert bedankt). Als CD speler wordt de Eera Tentation en Eera Initial in combinatie met de CI-audio DAC gebruikt. De bekabeling is geheel van Harmonic technology.
Na de eerste nummers valt op dat speakers weinig kleuring geven, een mooi natuurgetrouwe klank. Het is goed te begrijpen waarom Cor de speakers uit California heeft meegenomen.
Helaas gaat het behoorlijk mis tijdens het afspelen van muziek via de laptop. Cor gebruikt met deze geleende laptop de standaard media player en die is niet echt geschikt voor hifi weergave blijkt maar weer eens.
Gelukkig is er nog de CD! En Cor heeft maar liefst twee spelers meegenomen, dus het moet wel erg vreemd lopen als het daar niet mee wil lukken. De spelers van Eera staan bekent om het verfijnde Gyropoint loopwerk wat hierin gebruikt wordt.



Het was opvallend dat er klankmatig nogal wat verschil was te horen tussen beide spelers. De Era Initial speelt via de CI-Audio DAC en Tentation rechtstreeks. Maar met een vergelijk tussen beide spelers met eenzelfde muziekstuk is er geen eenduidige mening uit de zaal welke speler mooier klinkt.
Maar het verschil liet zich duidelijk horen, scherpte en stereobeeld waren voor mij de grootte verschillen. De combinatie van CI-Audio en de Initial stond in ieder geval zijn mannetje langs de veel duurdere Tentation.
Persoonlijk vond ik het nummer van het "Calmus Vocal Ensemble - Shape of my Heart" erg goed klinken. Deze vocalen zijn zuiver en worden mooi weergegeven door de Endeavor E3.
Helaas ging deze avond anders dan gepland, maar dankzij vereende inspanningen konden we toch weer een mooie audio avond beleven. Cor Dekker bijzonder bedankt voor deze avond. Ik ben benieuwd naar de volgende demo waarin opnieuw de Endeavor te horen zal zijn.

Simon Plukker


Apparatuur
Weergevers Endeavor E-3 € 6.995,00


Eindversterkers CI-Audio D-500 MK II € 6.990,00

 
Voorversterker CI-Audio PLC.1 MK II € 1.065,00
Power Supply CI-Audio VAC-1 € 235,00
DAC CI-Audio VDA-2 € 699,00


CD Spelers EERA Initial EERA Tentation € 8.990,00



Playlist (voor de pauze)
  • Louis Armstrong - High society (Olympia 1962)
  • Marianne Antonsen – Blomster I Soweto (Blomsler i Soweto)(Kirkerig kulturverksted)
  • Conjoint - Frantic (A few empty chairs)(Buro)
  • Jennifer Warnes – Somewhere, Somebody ( The hunter)
  • Bjørn Berge – I Can’t Quit You Baby (Mad fingers ball)
  • Calmus Ensemble – Shape of My Heart (arr. L. Bohme): Shape of My Heart (Touched)(Carus 83.379)
  • Eric Clapton – Signe (Unplugged)
  • Joe Cocker – You Are So Beautiful - Live (Live)
  • Anja Lechner & Vassilis Tsabropoulos - Assyrian women mourners
  • Vince Gill – Let's Make Sure We Kiss Goodbye (Ballads)

Playlist (na de pauze)

  • Hans Theessink – Call me (Call me)
  • Dean Peer - Risk & missions (Ucross)(XLO recordings XRGCD0801)
  • Antonio Forcione Quartet – Sahara Rain (AFQ in concert)(Naimcd099)
  • Madeleine Peyroux – Dance Me To The End Of Love (Careless Love)
  • Calmus Ensemble – Dance Me to the End of Love (arr. L. Bohme) (Touched)(Carus 83.379)
  • Christopher Cross – Sailing
  • The King Singers - One of those songs
  • Christina Pluhar - Besame mucho (L'Arpeggiata)
  • Zijlstra – Blijft Het Zo (De doorbraak)
  • Jaques Lossier trio - Fugue no.5 in d (Plays Bach)
  • Mighty Sam McClain - I'me so lonely (Blues masters)



Oktober 2013_      ____________________________________________________________

Verslag HJ Hifi 

Hans opent de avond door de 24-tal leden welkom te heten en geeft het woord aan Hans van de Putte en Jos Nix. In augustus zijn Jos en Hans ook al te gast geweest met Canton speakers en Advance Acoustic. Sinds september 2012 zijn ze actief als HJ hifi in Eindhoven en werken vanuit huis (drive-in) op afspraak. Ze hebben de merken : Yamaha, Oehlbach, Advance Acoustic, Audio-Technica en Canton.


Ze richten zich op de markt tussen de standaard audio en de highend, met goed bedienbare apparatuur.

Verder zullen we, voor diegene die de demo in juli gemist hebben, de streaming mogelijkheid opzetten met de Advance Acoustic WTX-500 bluetooth 4.0 APT-X adapter. Hiermee kan voor een uiterst schappelijke prijs vanaf een PC/MAC/I-Pad/tablet/I-Phone of smartphone met bluetooth op heel eenvoudige manier worden gestreamd in CD kwaliteit.

Bluetooth met APTX codecs is de nieuwe standaard waarmee je kunt streamen vanuit je tablet of smartphone naar iedere versterker.



Dat is een goede en goedkope manier om te streamen omdat je geen andere apparatuur (en wachtwoorden en netwerk) nodig hebt. Jos stelt dat de APTX gelijke kwaliteit biedt als Wifi en CD kwaliteit haalbaar is.

De duurste set die ze bij zich hebben kost 5000,- (inclusief bekabeling).

Apparatuur:
Versterker:
Yamaha A-S1000


CD/Speler:
Yamaha CD-S1000

Draaitafel:
Yamaha YP-D6 direct drive draaitafel (1984)

 

Element:
Nagaoka JT-322 (shibata quadro) MD element

Weergevers:
Yamaha Soavo 1 staande speakers (3-weg systeem)


Yamaha Soavo 2 monitor speakers met originele stands (2-weg systeem)

CD/Speler:
Yamaha DAB+ tuner € 379,-

Yamaha voert de classic line die leunt op het ontwerp uit de jaren 80. De apparatuur heeft een degelijk gewicht en houten zijwanden in 3 kleuren.

Als extra hebben ze een DAB+ tuner meegenomen die ook FM en AM mogelijkheden heeft en laten dit ook horen.


De ‘oude’ DAB codecs is sinds februari niet meer te gebruiken in Europa (behalve in Engeland). DAB+ behaalt minimaal de FM kwaliteit. FM stopt naar alle waarschijnlijk in 2013. Uitzendingen in 64Kbs is CD kwaliteit en dat heet de excellente kwaliteit. Standaard uitzendingen zijn 48Kbs. Sinds 14 oktober is DAB+ radio in enkele provincies beschikbaar en eind van het jaar in geheel Nederland.

De volgende demonstratie (met de vloerstaanders) is streamen via Bluetooth (ontvanger WTX van Advance Acoustic) van geripte CD’s in WAV. De bandbreedte van de Bluetooth is groot genoeg om WAV bestanden te streamen, stelt Jos.

Eva Cassedy met Fields of Gold klinkt helder en laat goed horen dat streamen met Bluetooth mooi kan klinken. Advance Acoustic heeft ook een iets duurdere ontvanger en deze kun je via een digitale ingang een DAC laten aansturen. Je gebruikt dan niet de ingebouwde DAC van de ontvanger, hierdoor is een nog hogere kwaliteit te bereiken.

 

Het volgende nummer is Temptation van Diana Krall en wordt eerst afgespeeld op de SACD speler en daarna via de Bluetooth ontvanger. Er is een verschil hoorbaar.

Daarna wordt een CD uit 1993 van STS Digital / Marantz gedraaid en Yamaha natural sound.

Na de pauze worden de leden uitgenodigd hun meegebrachte CD’s te laten horen.

Hans bedankt Hans en Jos met een lekkere fles wijn voor hun presentatie en inzet.


Jack Akkermans


September 2013_      ____________________________________________________________

Verslag Speakerkits  

Vanavond waren Andre Smol en Aad van de Waal van Speakerkits Dordrecht (voorheen Speaker en Co) een bedrijf waar onderdelen, complete bouwpakketten en apparatuur worden verkocht bij ons te gast. Zij kwamen met een primeur de nieuwe Nassac Discovery speaker, het kleine maar fijne broertje van de Nizam.  

  

De Nassac (vernoemd naar een diamant) is een stuk slanker dan de Nizam en ontstaan vanuit de behoefte een speaker te bouwen die betaalbaar is, een grote WAF factor heeft en natuurlijk toch goed klinkt.

De Nassac maakt gebruik van Scan-Speak drivers uit de Discovery lijn, welke kenmerkend zijn door de zeer gunstige prijs/prestatie verhouding. De Nassac is een volwaardig 3-weg systeem met een basreflex systeem voor het laag.
De poort bevindt zich aan de onderkant van de kast om de speaker makkelijker te kunnen plaatsen. Er is ook een mogelijkheid om de poort aan de achterzijde te kiezen. Die keuze is afhankelijk van factoren zoals; type vloerbedekking en wel- of geen spikes.



  

Bij de Nassac is gekozen voor een speciale oplossing voor de mid driver. Het middengebied is een heel belangrijk gebied voor de muziek weergave, en er is een specifiek open constructie gebruikt waarbij veel aandacht is gegeven aan afstemming en demping. Het grote voordeel is dat reflecties (backwaves), als gevolg van een standaard afgesloten behuizing wordt voorkomen.
“Dit draagt bij aan het open en cleane karakter van het midden gebied” aldus Aad van de Waal.
Voor het hoog is de ringradiator gebruikt van Scan-Speak.

Filtering is verkrijgbaar in drie varianten: volledig Passief, volledig actief of actief filtering en versterking voor het laag en passief gefilterd midden/hoog. Bijvoorbeeld voor een aansturing met een buizenversterker voor het midden/hoog.
De afmetingen zijn: Hoogte 103cm, breedte 21cm en diepte 35cm. Het cabinet heeft afgeschuinde facetten (a-la Avalon) voor een beter afstraalgedrag.

Na de uitleg over de apparatuur werd het tijd om te luisteren. Aad en Andre wilden graag van de zaal weten welke type filtering de voorkeur uit zou gaan. Vandaar een schakel moment van passief en actief filteren.
Een aantal nummers met de passieve filtering of actief dat was verhuld met een keurig zwart doekje.

  

Daarna even omschakelen om met dezelfde twee laatste nummers nogmaals te luisteren maar dan met een ander soort filter. En er was verschil hoorbaar volgens de meeste luisteraars in de zaal.
De eerste configuratie was iets dynamischer maar wat onrustiger en wat minder strak laag, volgens sommige leek het of het laag niet klopte het stond een beetje los van de rest. De tweede sessie gaf meer rust in het geluid, de plaatsing was beter maar iets minder dynamiek. Na de pauze werd overigens met een andere DSP instelling gespeeld.

Voor de meesten, en daar kan ik mijzelf ook bij scharen, was de tweede sessie mooier het klopte gewoon beter. Het stereobeeld werd soms erg breed; bijvoorbeeld bij Livingstone Taylor – Isn’t She Lovely en Patricia Barber klonk het erg fraai.

In mijn korte bestaan als clublid kan ik maar enkele luistersessies herinneren dat er zo aandachtig geluisterd werd. Dat kan natuurlijk aan de muziek liggen, want er werden dan ook mooie nummers uitgekozen.
Maar het klonk toch wel heel fraai uit deze Nassac. Als verslagschrijver vraag je ook wat anderen er van vinden, en dat waren alleen maar positieve reacties.

      

Persoonlijk zou ik de Nassac met passieve filtering wel eens willen horen op een high end stereo set want dan kan er nog wel eens nog meer te halen zijn uit de speaker die op deze avond al heel wat moois liet horen.

  

We kunnen Andre en Aad een compliment geven voor hun Nassac. Een gedurfd concept met een open midden cabinet wat toch goed uitpakt. Hier en daar kan de diamant nog wat gepolijst worden om bij de filtering de laatste keuzes te maken. Hopelijk was de inbreng van de clubleden zodanig dat Andre en Aad van Speakerkits de Nassac verder kunnen perfectioneren.

Simon Plukker

Playlist:

  • Mozart - Ave Vernum
  • Sjako! – Marimba Foot Marimba
  • Foot Isao Susuki Quartet – My One And Only Love
  • Livingstone Taylor – Isn’t She Lovely
  • Steve Strauss – Old Crow
  • Jen Chaplin – Master Blaster
  • Seelig - Requim
  • Pie Jesu – Turtle Creek
  • Trio Sonata RV85 Allegro – Katona Twins – Carducci Quartet
  • Boz Scaggs - Thanks to You
  • Hans Theesink – Slow train
  • Marta Gómez – La Ronda
  • Giorgio Conte – Cannelloni
  • Vivaldi – Concerto in d – Allegro (from concerto di Amsterdam – Combattimento Consort Am-sterdam)
  • Dire Straits – You And Your Friend
  • Jennifer Warnes – Way Down Deep
  • Patricia Barber – Regular Pleasures
  • Waldemar Bastos – Sofrimento
  • Livingston Taylor - Grandma’s Hands
  • Bjørn Berge – I Can’t Quit You Baby



Apparatuur:
Bron:
Dell laptop inspirion, M2tech 24bit 192kHz, Windows 7 64bit, Foobar Externe SSD geheugen muziek geript met EAC

Dsp-Dac:
Mini-dsp 4*10 in the box

Versterker:
Onkyo PA-MC5500, THX 9 kanalen

Voeding:
Pure AV PF50 powerconsole. Supra MB08 Netkabels Supra stekkers.

Inter-links:
Oehlbach balanced digital cable type NF 13, 75Ω

Weergevers:
Nassac €1990
De prijs per twee voor het complete pakket incl. houtpakket, speaker, filter en drivers



Augustus 2013_      ____________________________________________________________



Rick Paap van Dynamic Solutions, de man achter merken als Master luidsprekers en Mirror Image Audio, verzorgde deze avond een workshop over het plaatsen van luidsprekers.

Donderdag 15 augustus was de eerste clubavond  na de (zonnige) zomervakantie. Er waren 29 leden en 7 nieuwe introducees aanwezig! Ligt dat aan Rick of aan een nieuwe impuls voor de X-fi?

  

Martien opent de avond door de 36-tal aanwezigen welkom te heten en geeft het woord aan Rick Paap van Dynamic Solutions. We kennen Rick van eerdere demo’s en hij is een graag geziene gast. Hij is zelf muzikant en zeer ervaren met muziek.
Rick opent met een prikkelende stelling zeker als je beseft dat er allemaal audioliefhebbers in de zaal zitten:

“Audio is aan het uitsterven”
De beleving van luisterervaring, ruimte, set, apparatuur is aan het veranderen.


Vandaag wil hij inzicht geven in mogelijkheden om je huidige set te verbeteren. Het is vanaf het begin al duidelijk dat dit geen gebruikelijk demo avond gaat worden. Gaandeweg de avond wordt duidelijk dat Rick over veel kennis en ervaring beschikt en hij niet zuinig omgaat met het verspreiden van deze kennis. Het verslag van deze demo avond is dan ook een opsomming van (waardevolle) kennis.

Belangrijke aandachtspunten bij het opbouwen van een Hifi set:
Rick geeft in de inleiding een opsomming van belangrij-ke aandachtspunten bij het opbouwen van een set:

  • Een set opbouwen van €5000 - €6000 is gemakkelijker, want het geeft je sneller een gevoel van muzikaliteit dan bij een set van €20000, want dan hoor je ook meer en ook meer ‘ellende’,
  • We luisteren allemaal op verschillende manieren, het lichaam speelt daarbij een grote rol,
  • De apparatuur van een set moet op elkaar afgestemd zijn en het moet je raken,
  • De plek van de speakers kan verschillend zijn en de een vind het mooi en de ander niet.


Live muziek is anders dan weergegeven via een speaker. Alles moet kloppen (ook de software) en dan klinkt het zoals jij wil. Er blijft 40% van de energie over via een set dan wanneer je live muziek hoort.

  • Muziek moet iemand raken. Dan is de set in tonale balans (timbre, energie etc). Hoog , midden en laag moet je oor op dezelfde tijd bereiken,
  • Verandering van een kabel kan dit al veranderen, er ontstaat dan onbalans. Dan moet je met de speakers schuiven of een andere stroomkabel nemen,
  • Een systeem dat weinig energie heeft kan nooit veel energie geven,
  • We praten over nuances; maar wel belangrijke nuances.


Rick heeft de volgende werkwijze bij vragen van klanten: Foto’s van de ruimte opsturen en vragen stellen zoals: hoe klinkt jouw stem, hoe is de galm als je klapt? Piano of gitaaropnames zijn geschikt. Apparatuur op een andere plaats neerzetten zodat de speaker het apparaat verstrekt (door vibratie/resonantie). Het moet passen in de keten.
Rick bouwt zelf ook componenten en alles is handwerk. Daardoor prijzig maar afgestemd op een prettige/mooie klankkleur.





We gaan luisteren en leren van de workshop.

1) Wat is de juiste plaats voor de speaker?

Rick schuift met 1 speaker door de ruimte. Hij vraagt wat de verschillen zijn. Opvallend is dat de het geluid steeds veranderd. Je hoort dit het beste met 1 speaker. Met 2 speakers worden zaken verbloemd. Maskeren leidt af van waar het ‘probleem’ zit.
Akoestiek is hierbij ook belangrijk want de stem van Rick veranderd als hij door de ruimte loopt. Op sommige plaatsen is het helderder en soms is er meer galm. Dat bepaald wat je moet aanpassen, bijvoorbeeld: waar het minder helder klinkt moet je de nadruk leggen op het hoog.
De cd van Yello heeft een ander laag en nu gaat Rick weer door de ruimte met 1 speaker en vraagt aan de leden waar de beste plaats was. De voorste rijen kiezen iets anders dan de achterste rijen. Speakers klinken meestal net voor de houten vloer het mooist is onze mening na jarenlange demo-ervaring in Oirschot.
Rick plaatst de speaker op deze plaats en vraagt wat we missen. De muziek krijgt meer ruimte is de meest gehoorde mening. Nu plaats hij de speaker weer terug waar straks de beste plaats was. Nu is er minder ruimte.
De speaker aan de ander zijde (waar hij normaal zou moeten komen wil je ze symmetrisch opstellen) geeft hij dezelfde ruimte? Het is weer anders!
Vaak is de plek bepaald door de mogelijkheden in de ruimte of wensen van de medebewoners.
Advies: Het beste is weer bij de basis beginnen. Koop goedkope kabels en als de set dan al niet voldoet kies dan voor een andere speaker of versterker. Een betere kabel gaat echt geen ingrijpende verbetering geven. Er is dan gewoonweg geen match en geen klik. De opbouw van een set is het moeilijkste van onze hobby, ook voor ervaren mensen.

2) Energie in de ruimte, wat gebeurd er als er iets veranderd (kabel of stopcontact). (Nog steeds met 1 speaker)

Het gaat niet om de zuiverheid maar of er energie in de ruimte ontstaat. Sommige componenten hebben dat, en sommige niet. Kabels kunnen nuances veranderen maar geen energie geven als het er niet in zit. Het gaat er niet om of het mooier is, maar of het energie geeft en of de muziek je raakt.
Als je dezelfde lijn/merk kabels gebruikt geeft dat de klank die de fabrikant wil horen.
Advies: Klankleur is persoonlijk en je moet kiezen wat jij wilt horen of herkennen.

3) Rick verandert de volgorde van het powercord in het stekkerblok.

Er is een verandering merkbaar ervaren de meesten!
De eerste keer CD-voor-eind en de tweede keer voor-CD-eind. Weer een verandering maar kleiner dan de eerste wijziging.
Alle apparaten zijn ontwikkeld voor 240V en de meeste ruimten hebben 220 of 225V (meestal minder dan 230V). Een apparaat speelt het beste bij de ontwerp specificatie.
Advies: Bij een geïntegreerde versterker eerst de versterker en dan de CD. Bij voor- en eind versterker eerst de bron en dan de voortrap.

4) Rick schuift met de tafel waar de versterker staat en het geluid veranderd.

Hiermee is bewezen dat alles meetrilt en dus ook van invloed is op het geluid. Dat gebeurd niet met alle apparatuur en het is belangrijk om te blijven zoeken waar de klank het beste gevoel geeft aan de luisteraar.



=====================  Pauze (Set wordt omgebouwd) =========================

5) Absorbeert of reflecteert het geluid in de ruimte en wordt het geluidsbeeld kleiner of groter?

Rick gebruikt om de invloeden van akoestiek (absorptie en/of reflectie) te lsten horen een opname van een basgitaar en drum. DAAD zuilen (projectiezijde aan de voorzijde en achter de speakers) reflecteren en absorberen geluid waardoor er een grotere ruimte ontstaat en dat is duidelijk te horen. Vertraging van tijd is pure manipulatie en kan helpen om problemen te verminderen. Hierna wordt de leden gevraagd van plaats te wisselen. De zuilen gaan weer naar het midden/achter op elkaar tussen de speakers. Het draaien van de zuilen geeft weer een ander geluidsbeeld. De verschillen zijn er en het is niet gemakkelijk te bepalen wat de beste locatie is.
Advies: Uitproberen en blijven luisteren. De zijreflectie is het belangrijkste want via de wanden wordt de timing het meest beinvloed.
Een set moet gemakkelijk spelen boven de 9 uur en mag niet irritant zijn, want anders is je set niet in balans.

6) Nu wisselt Rick een interconnect tussen de voorversterker en CD-speler.

Opener, meer rust en meer midden definitie, minder body, minder ruimtelijk. Verschillende indrukken!
Advies: Balans, drive en definitie creëren is het doel!

7) We gaan muziek draaien en de leden mogen eigen CD’s geven.

De leden worden uitgenodigd om achter de speaker te gaan luisteren en de speaker vast te pakken (hij moet meetrillen). Luister naar de ruimte. Iedere speaker gaan beluisteren. Je moet de andere speaker horen, als dat niet zo is dan staan ze te ver uit elkaar. Hierdoor kun je de plek van de speaker bepalen.
Advies: De speaker moet in samenhang communiceren met de ruimte. Hoe verder van de achterruimte de speaker staat hoe meer diepte je krijgt, maar daar zit een grens aan. Reflectie van de achterwand doet meer of minder mee. Je hebt reflectie nodig maar niet teveel.
De speaker die de minste energie geeft moet je compenseren met de speaker die de meeste energie geeft. Die speaker moet ideaal staan en de mindere speaker ondersteunen.
Focusseren is goed, maar het moet een beetje diffuus zijn want anders kunnen de andere medebewoners niet meegenieten. Het zal altijd een compromis zijn.
Blending is het communiceren van beide speakers met elkaar zodat je een homogeen beeld creëert. De leden gaan door de ruimte lopen en ervaren de energie, leuk om te zien!



8) Polecheck is belangrijk.

Bij monoblokken moet je uitmiddelen want ze zijn allemaal verschillend. De laagst mogelijke spanning over proberen te houden geeft het beste resultaat. (Hier vind je een voorbeeld hoe je polariteit kunt meten: http://www.audioreview.nl/techniek-en-akoestiek/51-netpolariteit).

Het was een leerzame en actieve workshop. Heel anders dan de gebruikelijke luistersessie’s. We hebben veel stof tot nadenken gekregen en meer dan voldoende tips om met onze huidige set aan de slag te gaan. Audio is niet stervende, het leeft bij onze leden!


Martien bedankt Rick met een lekkere fles wijn voor zijn enthousiaste presentatie en vakkundige inzet.

Apparatuur:
Voorversterker:

Mirror Image

Eindversterker:

Mimetism

CD-speler:

Mirror Image

Weergevers:

Master Three

Bekabeling:
Hovland Kemp EAD Nirvana

Overig:
DAAD 4 akoestische zuilen
Infinity auiorack

Playlist:

  • Joël Grare - Le boulet rieur (Paris, Istanbul, Shanhai)(Alpha 523)
  • Yello - Takla makan (Touch)
  • Yello - Stay (Touch)

    == Pauze ==
     
  • Nils Lofgren band - Bass & drum intro (Live)
  • Fink - Nothing is ever finished (Sort of revolution)
  • George Michael - Roxanne (Songs from the last century)
  • Doug Macleod - Things'll be better, you'll see (You can't make my blues)
  • Aurora -Round midnight (Aurora)(Denon)
  • Carmen Gomes inc. - I'm on fire (Studio showcase series)(Sound Liaison)
  • Dhafer Youssef - Tarannoum (Malak)
  • Yuri honing trio - Walking on the moon (Star tracks)
  • Boudewijn de Groot - Eeuwige jeugd (Eiland in de verte)
  • Tina Malia - Lullaby (Shores of Avalon)
  • Michel Petrucciani, Eddy Louiss - So What (Best of)
  • Joe Bonnamassa - Blues deluxe (Blues deluxe)
  • Bill Frisell -I heart it through the grapevine (East west)
  • Van Morrison - The healing game (Still on top)
  • Ronny Earl & the broadcasters - Rego park blues (Still river)(Audioquest)
  • Joe Zawinul & the Zawinul syndicate - Scarlet woman (75th)(Birdjam)

 
Jack Akkermans



Juli 2013_      ____________________________________________________________

Deze donderdagavond werd de demoavond van AOB verzorgd door HJ Hifi.
HJ staat voor Hans (van den Putte) en Jos (Nix), twee leden van Audioclub Oost Brabant.
Hans en Jos zijn in september 2012 een audiozaak begonnen in Eindhoven en zijn dealer van o.a. Yamaha, Advance Acoustic en Elac.


Twee van onze leden te weten Hans van den Putte en Jos Nix zijn in de voedsporen getreden van de in 2009 overleden Ton van de Meerendonk van Meerview.
Na het overlijden van Ton hebben zei de zaak voortgezet aan de Geldropseweg in Eindhoven. 
Het huidige adres is aan de Rooseveltlaan 6 in Eindhoven, nabij het Winkelcentrum Woensel.
HJ Hifi is premium dealer van Yamaha en voert verder merken als Advance acoustic, Audio Technica, Canton en Oehlbach.

De avond zou aanvankelijk een korte demo-avond worden vanwege de mooie zomer.
Het idee was om voor de pauze een demo te geven en na de pauze met z’n allen op het terras een biertje te drinken. Hans en Jos hadden echter zoveel apparatuur meegenomen om te demonstreren dat de gehele avond nodig was om dit aan de leden te tonen.


Hans en Jos hadden zich goed voorbereid, tijdens de demo was er een presentatie te zien met de nodige achtergrondinformatie over het HJ Hifi en de apparatuur. |
Deze presentatie is, samen met de foto’s van Jeroen Klijntunte hier in dit verslag te zien.
Geen uitgebreid verslag deze keer (onze “schrijvers” waren allemaal met vakantie), maar een fotoverslag met de presentatie van HJ Hifi.

Apparatuur:

  • Geïntegreerde versterker Advance Acoustic MAX450 €999,-
  • Voorversterker met DAC Advance Acoustic X-preamp €899,-
  • Eindversterker Advance Acoustic X-A160 €1099,-
  • CD-speler Advance Acoustic MCX300 €399,-
  • Bluetooth ontvanger Advance Acoustic WX500 €100,-
  • Advance Acoustic WX1000 €169,-
  • Canton Vento 870.2 DC (kersen) luidsprekers €2240,-/set
  • Elac FS 208.2 silver shadow (Demo) luidsprekers €1000,-/set
  • Musicbox Canton Musicbox M €710,-
  • Draaitafel Dual 721 incl. Philips GP 422 €250,-
  • Voeding Oehlbach powersocket 907 €249,-

De Canton Musicbox, waarmee de avond begon wist een zeer volwassen geluid neer te zetten.
Eventueel kan er nog een extra sub aan gekoppeld worden.
Helaas nog niet geschikt voor de iPhone 5.


De meesten gaven de voorkeur aan de Elac’s, slechts een enkeling vond de Canton weergevers mooier klinken.


Een mooi stukje nostalgie, een Dual met Philips element uit begin jaren ’70.
De leeftijd was er niet aan af te horen, opnieuw bleek dat vintage audio nog prima gebruikt kan worden.


De primeur van de avond, de X-Preamp en X-A160. Deze
matchten veel beter met de Elac weergevers dan de MAX450 geïntegreerde versterker.


Al bereid je de demo/avond nog zo goed voor, er gaat altijd wel iets mis, dat bleek ook op deze avond.

 


Playlist (voor de pauze)

  • The Watchman – Over the Top (Over the Top) [WAV]
  • Avalanch Quartet – Who by Fire [WAV]
  • Supertramp – Fool's Overture (Even in the Quietest Moments) [WAV]
  • Joan Armatrading – Strange (Secrets Secrets) [CD]
  • Eric Burdon – Paint it Black (Greatest) [CD]
  • Kari Bremnes – Sangen Om Ka Ho Anna Drømte Om [WAV]
  • West Side Story – America (Lincoln Mayorga) [LP]

    pauze
     
  • Alain Labrie – El Viento del este (Sound Design One – STS Digital) [LP]
  • Black Light Orchestra – L’Homme a l’harmonica / Het Gebeurde… / The Good, the Bad and the Ugly (Het Gebeurde in het Westen) [LP]
  • John Scofield – Dub Dub (Überjam Deux) [CD]
  • Ry Cooder – Go Home, Girl (Bop ‘till you Drop) [CD]
  • Druid Stone – Eiblin a Ruin Santana – Singing Winds, Crying Beasts (Abraxas) [LP]
  • Norah Jones – Cold Cold Heart (Come Away with me) [CD]
  • Bach – Les Suites Pour Violoncelle Seul, Suite No.1 en Sol Majeur – Prelude (Bach – Cello Suites Queyras) [CD]

Een zeer muzikale avond, waar aandachtig geluisterd werd naar de uitleg van HJ Hifi.
HJ Hifi komt op 17 oktober aaanstaande terug voor een demo met mooie apparatuur van Yamaha.

(Edwin Beukers)
 

 


Juni 2013_      ____________________________________________________________

 

Deze avond werd verzorgd door Geert Ramaekers van
Auris, importeur van het roemruchte merk ReVox en het iets minder bekende merk Brodmann. ReVox, tegenwoordig specialist in multiroom oplossingen, bleek ondanks de bescheiden afmetingen van de apparatuur een perfecte combinatie te vormen met de prachtige Brodmann VC7 weergevers.

De avond start met een introductie van Geert Ramaekers over de overname van het bedrijf samen met een mede muzikant en orgelspeler (zelf speelt Geert trompet) en het merk Brodmann Acoustics.

Auris is een bedrijf dat vooral muziek systemen ontwerp en plaatst. Ontwerpen voor multi room toepassingen waar gevraagd wordt om allerlei oplossingen. Iets waar Geert’s muzikale hart soms pijn doet omdat er concessies gedaan worden in de weergave om een onzichtbare oplossing toe te passen. Brodmann Acoustics wil Geert vanavond laten horen samen met een Revox cd speler/versterker.

Apparatuur
Weergevers: Brodmann VC 7 €12.000,-/set vloerstaande luidspreker
Versterker/CD-speler Revox M100 €6500,-

Revox
Het Merk
Het merk Revox is het geesteskind van Will Studer, die al in 1948 toekomst zag in het concept van multimedia. In die tijd was dat opname apparatuur voor bandrecorders. Al snel ontwikkelde deze man 2 lijnen voor audio opname en afspeelapparatuur: Studer voor professionele studio apparatuur en Revox voor de veeleisende particulier. Al snel werd zijn kwaliteit alom bewonderd en werd beschouwd als de standaard voor dergelijk apparatuur.
The Sixties
Na 20 jaar ervaring was de Studer lijn niet alleen een weergaloos succes, het werd inmiddels ook beschouwd als een bewezen technologie. Geen wonder dus dat de Beatles in de Abbey Road studios, waar zij het legendarische album " Sgt. Pepper's Lonely Heart Club Band" opnamen, dit deden op Studer/Revox apparatuur. Zowel het album als het merk is tot op de dag van vandaag herkenbaar en het bewijs dat kwaliteit de tijd destijds prima kan weerstaan.


De luidsprekers VC 7 is ontworpen ten behoeve van het “zoveel” jarig bestaan van de pianobouwer Bösendorfer. Echter na het ter ziele gaan van Bösendorfer worden de piano’s en speakers opnieuw uitgebracht onder de naam van Brodmann.

Ooit was Brodmann de leraar van Bösendorfer en dat was een kleine plaagstoot richting Yamaha de nieuwe eigenaar van Bösendorfer. Een speaker met twee tweeters en twee woofers aan beide zijde van de klankkast. Deze luidsprekers worden gebouwd in de traditie van piano's waarbij resonanties van de kast zo worden gebruikt dat ze meewerken aan de muziek weergave.

Dit in tegenstelling van veruit de meeste speakers waarbij heel veel moeite gedaan wordt om het systeem zo veel mogelijk te dempen. Daarbij is het ruime afstraal patroon van deze speaker heel anders dan je normaal gewend bent.

Geert wil eerst enkele nummers laten horen uit eigen collectie en daarna kunnen de clubleden wat afspelen.

Het viel op dat Geert vooral fragmenten liet horen van allerlei muziekstijlen maar liet dus geen nummers uitspelen.

Voor een muzikant toch best opvallend om een muziekstuk niet uit te laten spelen, maar van mij zelf weet ik dat als ik naar fragmenten ga luisteren ik door de weergave minder geboeid wordt. Maar zo past er wel veel muzikale impressie in één avond.

Volgens Geert heeft de luidspreker een geheel ander afstraal gedrag, iets wat ik ook meen te horen na het opzoeken van een andere luisterpositie.

Als ik het mag samenvatten kwam de set het best tot zijn recht met klassieke muziek. Muziek tussen de noten laten horen met een zeer aangename vertegenwoordiger van een Belgische firma Auris. Deze avond was informatief, plezierig en vooral erg boeiend om een speaker te horen vanuit een heel ander ontwerp beginsel vanuit de muziekwereld zelf ontstaan.

Playlist

  • Hector Berlioz – Symphonie Fantastique
  • Marla Glen – The Cost Of Freedom (This is Marla Glen)
  • Jacintha – Moon River
  • Frankie Goes To Hollywood – Bang
  • Katie Melua – Shy Boy
  • Shostakovich – Symphony no.5 - Allegro
  • Paul Simon – Diamonds On The Soles Of Her Shoes
  • Rory Block – Lovin’ Whiskey
  • Vivaldi – Flute Concerto in D Dire Straits – You And Your Friend

    na de pauze
     
  • WA Mozart - Allegro & Konzert Nr. 23 A-DUR KV 488 (Piano Concertos 8-23-24)
  • Stanley Clarke Trio – Sicilian Blue (Jazz in the Garden)
  • Antonio Rey – Nana De Mi Mara (con Estrella Morente) (Colores del Fuego)
  • Cantate Domino – Julsang
  • The Allman Brothers Band – In Memory Of Elizabeth Reed (An evening with the Allman Brothers, 2nd set)
  • Antonio Rey – Amistad (con Vicente Amigo) (Colores del Fuego)

Geert, bedankt voor de demo met de laatste ontwikkelingen van het roemruchte Revox van weleer, in combinatie met de exclusieve luidsprekers Brodmann (voorheen Bösendorfer)

(Simon Plukker)


Mei 2013_      ____________________________________________________________
 


Sphere Audio
is een nieuwe firma in de Hi-Fi scene. Sphere Audio uit Helmond wordt geleid door Eddy van Bijsterveld en Gertjan Yntema. Deze twee heren hebben een technische achtergrond en doen de ontwikkeling van hun apparaten zelf. Deze donderdagavond komen zij hun eerste product demonstreren. Hiermee gaan ze de komende maand de markt op.

Wat is dan hun eerste product? Eigenlijk is schrijven in enkelvoud te simpel voor het product. Het product is namelijk een volledig systeem bestaande uit vijf units. De vijf units zijn één S100 Digital Audio Streamer, twee A400 Amplifiers en twee L200 Loudspeakers. Op de S100 sluit je alle bronnen aan. Dit kan zijn een NAS via een netwerkkabel, een computer met USB en verder zijn er een SPDIF en een analoge ingang. De twee A400 versterkers worden met netwerkkabel verbonden aan de S100. En door middel van Speakon aansluitingen worden de twee L200 luidsprekers op de twee versterkers aangesloten. Het geheel bedien je met een tablet of een PDA.

Als muziekliefhebber weet je nu genoeg en kan het luisteren beginnen. Echter dat doet afbreuk aan de mooie toegepaste techniek, dus daar ga ik nog wat dieper op in.

Apparatuur

  • S100 Digital Audio Streamer
  • A400 Amplifiers
  • L200 Loudspeakers
    Setprijs: 6500 euro

Techniek 
Kort gezegd is het een actief luidsprekersysteem met digitaal filter. Echter de filtering gebeurt al in de S100. Van hieruit lopen de aparte digitale signalen voor hoog en laag via de netwerk kabels naar de A400's. In de A400's wordt het volume geregeld, de signalen worden analoog gemaakt en versterkt. De Speakon kabels bevatten aparte aders voor de hoog en de laag units. De L200's bevatten dus geen filter.

Dat maakt de L200's nog niet tot simpele kastjes met een woofer en een tweeter. De gekozen units zijn van ScanSpeak. De woofer is zelfs een 15 cm Illuminator unit met underhung spreekspoel. Dit betekent dat de luchtspleet waarin de spreekspoel hangt hoger is dan de spreekspoel zelf. Dit zorgt voor een grotere lineaire uitslag. Dat levert dus minder vervorming op. De tweeter is een ScanSpeak ringradiator. De kast is gemaakt van kunstmatig keramiek. De interne verstevigingbalken zijn direct in de keramiek verwerkt. De buitenkant van de luidsprekers is aan alle zijden afgewerkt met acrylaat. Hierdoor ontstaat een dubbele wand die resonantievrij is. Er is geen poort in de luidsprekers. Dus we hebben te maken met een gesloten systeem (helaas kom je dat tegenwoordig niet zo vaak meer tegen?

Iedere A400 versterker bevat vier Hypex UCD versterker modules van 150 Watt en ook vier DAC's. In deze setup gebruiken we er maar twee van ieder. De volumeregeling gebeurt in de noiseshaper van de DAC's. Op deze plek is de resolutie 32 bit zodat het nadeel van het verlies van bitjes met digitale volume regeling niet optreedt. Doordat netwerkkabel gebruikt wordt hebben we ook geen last van jitter zoals bij SPDIF. De versterkers hebben een displaytje om de status van de versterker te tonen.

De S100 streamer is het hart van de installatie. De belangrijkste broningangen zijn de netwerk- en de USB-aansluiting. Bij beide is de S100 in controle van de klok. Hierdoor is de jitter zeer laag. Het signaal van de SPDIF-ingang gaat eerst door een sample-rate-converter. De jitter kwaliteit wordt nu bepaald door het op de SPDIF aangesloten digitale bron apparaat. Het signaal op de analoge ingang wordt eerst digitaal gemaakt voordat het verder gaat. Van alle vier de ingangen hebben we nu dus een digitaal signaal. Dit wordt in de S100 digitaal gefilterd en geequalized voordat het naar de versterkers wordt gestuurd. Dat digitale rekenen gebeurt ook technisch heel mooi. Niet het audio signaal wordt aangepast aan de sample rate van de DSP met een sample rate converter. Maar de coëfficiënten van de DSP worden aangepast aan de sample rate van het audio signaal. Het geheel draait dus in native mode, SUPER!

En niet alleen de audio signalen worden via de netwerkkabels naar de versterkers gestuurd, maar ook allerlei controle signalen. De belangrijkste is het volume signaal. Ook allerlei plaatjes voor de displays van de versterkers worden verstuurd. Maar ook het in standby schakelen van de versterkers gaat via de netwerkkabels. De twee versterkers nemen dan echt geen energie meer op uit het lichtnet, de S100 verbruikt dan nog maar 3 Watt. Ook leuk is dat hoe lager het volume staat ingesteld, hoe dieper de bas doorloopt. De digitale equalizer reageert dus op de volume regeling.


Luisteren 
De volgorde in dit verslag is niet in overeenstemming met de volgorde van de dingen die die avond gebeurden. We begonnen de avond namelijk met muziek. De eerste indruk is direct positief. De weergave is wel heel direct, bijna te scherp. Niet iedereen zal hier van houden, maar het is wel heel Hi-Fi (= werkelijkheidsgetrouw). De weergave is vol (genoeg bas) en ritmisch. Bij het tweede nummer hoorde ik heel duidelijk de articulatie van de zang. Helaas hoorde ik ook de compressie in de opname. Dat ligt natuurlijk aan de opname en het is een pluspunt voor de installatie dat ie dat duidelijk laat horen.


Bij Sphere Audio promoten ze korte luidsprekerkabels. Tijdens het luisteren naar de eerste twee nummers waren de versterkers met 1,5 meter kabels verbonden met de luidsprekers. Vanaf nummer drie luisterden we met 20 cm kabels. We deden geen echt vergelijk, maar ik durf te stellen dat ik hoorde dat de weergave met de korte kabels beter is. De weergave van de stem bij het derde nummer is heel fragiel. Op zich hou ik niet van zulke muziek, maar ik kon wel horen dat dit niveau van weergave niet gehaald werd met de langere kabels.


Het koor bij het vierde nummer staat heel ver naar achteren en de stem van de zangeres leek als het ware te zweven (stabiel) in de ruimte tussen mij en het koor. Nummer vijf hebben we vaker gehoord, ik heb het echter nog nooit zo goed gehoord. Tot nu toe waren alle opnamen 16 bit en 44.1 kHz. Toch was de kwaliteit van de weergave stukken beter dan de meeste keren dat ik highresolution opnames hoorde.

Na de pauze werden de luidsprekers op iets duurdere standaards geplaatst. Ook nu weer geen direct vergelijk, maar ik geloof wel dat het er ietsje beter van werd.

Tot nu toe stond de installatie aangesloten op een PS Audio Power Plant. Volgens Eddy en Gertjan zou hun systeem geen last mogen hebben van normale netschommelingen en netvervuiling. Maar ze hadden de PS Audio toch maar meegenomen want je zou toch maar net pech hebben tijdens een demo. Na het aansluiten van de apparaten direct op het lichtnet gingen we verder met de muziek. Nu hoorde ik geen verschil, terwijl ik bij de meeste systemen een (grote) voorkeur heb voor het gebruik van zo'n PS Audio.

Het tweede nummer na de pauze klonk lekker dynamisch. En bij het derde nummer klonken de instrumenten heel echt, de klankkleur blijft goed behouden. En het orgel bij nummer vier was heel makkelijk te volgen, toch gebeurt er heel veel tegelijk in dit nummer.

Kan ik dan echt niks negatiefs horen? De balans is dik in orde, veel detail weergave, goed stereobeeld, etc., allemaal puik in orde. Het is verbazingwekkend wat die kleine woofertjes kunnen. Maar, de druk, het gemak en de eindeloze dynamiek van bijvoorbeeld grote hoornsystemen ontbreekt (gelukkig de prijs ook). Deze demo was in een zaal(tje), in normale woonkamers verwacht ik totaal geen problemen.


Customization
Naast een aantal standaard opties voor de luidspreker zonder meerprijs is het ook mogelijk om de luidsprekers in iedere gewenste afwerking te krijgen. Je fantasie is ongeveer de limiet. De prijs wordt dan wel afhankelijk van je wensen hoger.


Conclusie 
We hebben geluisterd naar een technisch mooi concept. Het concept is ook goed uitgewerkt tot het product. En het geheel klink nog heel goed ook. De prijs van 9.500 Euro is dan ook geheel terecht. Het is inderdaad veel geld, maar de geluidskwaliteit, de bediening en de afwerking van het product is het zeker waard. Tot eind juni 2013 is er een "Introduction Offer". Voor 6.500 Euro krijg je het beluisterde systeem, maar dan met twee kanalen minder in de versterkers.


Toekomst 
Er is nu al een tweekanaals versterker (A200) leverbaar. In principe is dat een A400 met twee minder kanalen. En dat is genoeg voor de L200's. Een luidspreker met vier units komt eraan. De beluisterde S100 en de A400 kunnen hiermee overweg, denk aan de twee kanalen die in de hier beluisterde samenstelling niet gebruikt werden. In de planning zit een grotere streamer met een touch screen, dan heb je geen tablet of PDA meer nodig voor de bediening (kan natuurlijk nog steeds). Verder hebben de heren nog vele ideeën, maar weten ze nog niet precies wat ze allemaal gaan uitvoeren.
 

Playlist

  • Dave Grusin, Andrew Martin, Daniel Higgins, Eric Marienthal, Gary Grant, Harvey Masos - Baby elephant walk (Two for the road)
  • Diane Schuur – Stormy Monday Blues (Blues for Schuur) Damien Rice – Cannonball (O)
  • Loreena McKennitt - Dante's prayer (The book of Secrets)
  • Eagles - Hotel California (Hell freezes over)
     
  • Dead Can Dance – Children Of The Sun (Anastais) Drumsolo - (Dali cd)
  • Eiji Oue & Minnesota Orchestra - Dance macabre van Saint Saens (Mephisto Co)(Reference recordings)
  • Bach - Toccata e Fuga

Eddy en Gertjan, bedankt voor jullie komst. 
Wij hebben ervan genoten. 
En veel succes met de business.

(Hans de Vries)

 


April 2013_      
____________________________________________________________

Een avond met Helios pro audio solutions door Ulmt van der Linden verzorgd.
Na enkele positieve reviews gelezen te hebben over de Lynx dac moet ik zeggen dat ik wel benieuwd was naar deze demo.


Ulmt begint met de uitleg over zijn bedrijf, Helios is een bedrijf wat draait om studio apparatuur.
Een wereld die vooraf gaat aan de cd die we beluisteren.
Van loudness voor broadcasters en de nieuwe regels daar voor afgesproken zijn tot studio monitoren, converters en akoestiek.

Met dat laatste te beginnen, hier zal de avond om draaien.
Het was ongeveer een half jaar geleden toen enkele AOB leden bij Helios op bezoek waren toen Ulmt aangaf nog een interessant apparaat te hebben staan. Een Acoustic Room Analyser, een apparaat onlangs nog geïnstalleerd bij een klant om een perfecte 5.1 weergave te krijgen zoals het in een bioscoop hoort.

Apparatuur:

  • Trinnov ST2 PRO (inlc. viervoudige microfoon) Acoustic Room Analyser
  • Lynx St Hilo DA Converter
  • ATC SLM 20A Pro monitor luidsprekers
  • Focal Twin 6 Be Studio-monitor luidsprekers

Een mooie gelegenheid om dit te demonstreren bij de club avond. Een complex apparaat met erg veel mogelijkheden net als de Lynx Hilo dac die ook gebruikt wordt tijdens de demo. Door het afspelen van een complexe ruis op elke speaker en een viervoudige inregel microfoon word de ruimte akoestiek bepaald. Er wordt gecorrigeerd in frequentie en tijdsdomein. Volgens Ulmt vrij uniek want er zijn weinig apparaten die ook in het tijdsdomein corrigeren.

De Trinnov is ook bruikbaar als actief crossover systeem voor luidsprekers zonder filter. Het apparaat is bovendien in staat om persoonlijke instellingen te gebruiken voor het creëren van een eigen sound. Alle voorkeursinstellingen worden opgeslagen in XML files.

Na de uitgebreide uitleg over de technische mogelijkheden, tijd om eens wat te gaan luisteren via de laptop, Hilo DAC en de Room Analyser naar de actieve monitoren.

De monitoren zijn eigenlijk ongeschikt voor een demo in een grote zaal. Ze zijn natuurlijk bedoeld voor de studio voor een luister afstand van twee meter. De Hilo dac volledig programmeerbaar en in vergelijkende tests als winnaar uit de bus gekomen is voor Ulmt een neutrale en steeds beter in de smaak vallende dac.

Na een nieuwe inregel cyclus met publiek in de zaal gaan we luisteren. Ulmt schakelt regelmatig de aanpassing van de Trinnov uit om het verschil goed te kunnen horen. Maar wat opvalt wanneer Diana Krall door de speakers klinkt is een volwassen geluid, we komen niet veel te kort met deze setup.

Als Ulmt vraagt naar de verschillen in de weergave met de Room Analyser aan of uit is iedereen er over eens dat de Trinnov een sluier wegneemt. Een betere detaillering meer ruimte in het geluid als ik het zo mag omschrijven.

Enige puntje van kritiek is dat Diana Krall wel erg veel herhaald wordt... maar dat kun je ook positief uitleggen… de leden van de AOB willen meer muziek horen. En dat lijkt me toch een goed teken.

Playlist:

  • Diana Krall – Cry Me A River (The Look of Love)
  • Diana Krall – The Look Of Love (The Look of Love)
  • Pink Floyd - Money
  • Paul McCartney – Band on the Run (Band on the Run)
  • Donald Fagen – H Gang (Morph the Cat)
  • Buena Vista Social Club – Chan Chan (Buena Vista Social Club)
  • Dire Straits – Walk Of Life (Brothers in arms)

De Hilo DAC werd even vervangen door de analoge uitgang van de Trinnov, maar de Trinnov klinkt rechtstreeks behoorlijk killer. De Hilo komt dus weer prima uit de vergelijking.

De Trinnov is een indrukwekkend systeem, mooi om te horen wat je met een dergelijk apparaat nog meer uit je systeem kunt halen. Hoewel Ulmt aangeeft je eerst moet proberen te zorgen voor een goede basis setup in je luister ruimte en je vooral eerst even goed moet letten op de akoestische eigenschappen van je luister ruimte. Kan de Trinnov veel en succesvol corrigeren mocht dat nodig zijn. Hoewel er met de gezelligheid en de drank weinig mis is in café Vingerhoeds, viel er met de Trinnov nog veel winst te behalen door de akoestische tekortkomingen.

Ulmt bedankt voor deze leerzame en en aangename avond.
Het was een avond waar het draaide om de techniek. En om muziek zo goed mogelijk ten gehore te brengen vanuit het perspectief van iemand die zich vooral vanuit de studio met muziek bezig houdt.

(Simon Plukker)
 




 


Maart 2013_      ____________________________________________________________
 

Tijdens deze avond was het de bedoeling om een aantal sets samen te stellen op basis van tweedehands (en soms zelfs vintage) apparatuur in bezit van de eigen leden.
Frans Heijkamp van de Stemvork uit Uden was daarnaast aanwezig met eveneens een interessant aanbod aan gebruikte apparatuur.
Hans van Liempd had als dagvoorzitter de avond grondig voorbereid en de verschillende demo´s en opstellingen werden dan ook via een strak schema ten tonele gevoerd. Dit leidde soms tot verrassende resultaten!


De eerste demoset was opgebouwd rond een Luxman L525 versterker van de Stemvork. Dit apparaat uit de 70er jaren was een van de beste geïntegreerde verster-kers die Luxman ooit heeft gebouwd. Als speakers werd een paar Onkyo D66 speakers gebruikt, recentelijk voorzien van nieuwe bas woofers. Als bronnen werd gebruik gemaakt van een 30 jaar oude Mikro Seiki direct drive platenspeler met Dynavector element (van Bert van Dinther), een Revox taperecorder (van Cyril Hoenen) en een Technics Cd speler van de Stemvork.

Er werd begonnen met enkele cd tracks. Hierbij maakt de Luxman versterker in combinatie met de Onkyo speakers indruk door een groot dynamisch bereik. Ondanks een wat haperende volume regeling werd een nummer van Dire Straits verrassend muzikaal en dynamisch neergezet!

Vervolgens werd overgegaan op de platenspeler. Na wat technische probleempjes met een wegvallend speakerkanaal luisterden we naar ‘Love letters in the sand’, een opname uit 1956. Ondanks (of misschien juist dankzij) wat vervorming waanden we ons ‘back in the fifties’ en werd menigeen overvallen door een nostalgisch gevoel. ‘Het lijkt wel door de telefoon opgenomen’ werd er geroepen. En toch heeft zo’n oude opname zeker charme. Verder met een meer moderne opname: ‘All cried out’ van Allison Moyet. En dan blijkt dat, ondanks wat scherpte in het hoog, deze combinatie toch heel erg lekker muziek maakt!

Vervolgens werd de Revox tape recorder (daterend uit de periode 1971-1974) aan de tand gevoeld. Cyriel had speciaal voor deze avond met een nieuwe tape het nummer ‘Colour to the moon’ van Allan Taylor op tape gezet. WAUW, dat klinkt echt heel erg lekker:
warmte, detail, controle, alles wat je bij een goede cd speler hoort, komt hier ook gewoon uit! Heel verrassend hoe goed zo’n taperecorder kan klinken!

Na een korte pauze werd overgestapt naar de CD-Player 4 en Cassettedeck 1.5 van Nakamichi uit de periode 1990-1992 van Edwin Beukers. Nakamichi was de meest gerenommeerde producent van cassette decks, maar stapte noodgedwongen door de digitale revolutie ook over op de cd speler.

Edwin had speciaal voor deze avond enkele cd tracks op een nieuwe Maxell Metal CD tape opgenomen. Tijdens de demo werden delen van die tracks telkens beluisterd, zodat eventuele weergave verschillen tussen cd origineel en tape konden worden vergeleken. Uit dit vergelijk kwam één conclusie duidelijk naar voren: de Nakamichi cassettedecks waren echt heel erg goed! De weergave van een stuk flamenco laat nauwelijks waar te nemen verschillen horen tussen beide bronnen en ook bij de daarop volgende stukken doet het cassettedeck niet significant onder voor de CD speler; in tegen-deel: Van Morrison lijkt vanaf tape net een stukje vloeiender te klinken dan op cd…

Vervolgens was het tijd om te switchen naar een compleet nieuwe set. Hierbij werd gebruik gemaakt van een Marantz voor- en eindversterker en tuner uit 1975 in combinatie met zelfbouw luidsprekers met Monacor units van Cristian Kant. Er werd in eerste instantie een drietal bronnen ingezet: een Sony videorecorder met multi-PCM digitale geluidsopname optie, een Philips DCC170 DCC speler van Henk v Geste l en een Technics SL-J2 armloze platen speler van Hans van Liempd.

De Philips DCC speler werd gedemonstreerd met enkele voorbespeelde DCC bandjes in cd kwaliteit, o.a. van Acoustic Alchemy, en klonk lekker muzikaal.

Cuno had nog een audiofiele curiositeit meegebracht: een Magnat plasma tweeter. Bij deze techniek wordt een plasma vlam in trilling gebracht, de hoge tonen uit het geluidssignaal moduleren hierbij de plasma vlam. Voordeel hiervan is dat lucht de lichtste tweeter is die je kunt bedenken en dus geen massatraagheid heeft. Nadeel van de plasmatweeter is zijn hoge stroomverbruik en de ozon vorming. Toch heeft de plasmatweeter een onmiskenbare verbetering in de weergave tot gevolg. De intensiteit van de tweeter is instelbaar, maar bij de juiste intensiteit komt de muziek veel meer tot leven en wordt ook de ruimtelijkheid verbeterd. Dit effect is duidelijk hoorbaar; zodra de plasmatweeter wordt uitgeschakeld, lijkt het alsof het complete hoog in elkaar stort.

De armloze Technics platenspeler met track skip functionaliteit van Hans speelde wel, maar jingelde behoorlijk, waarna we deze maar hebben gelaten voor wat het is.

Als laatste werd een Philips CD100 cd speler uit 1983 beluisterd. Na de allereerste cd speler ter wereld van Sony uit 1982, was de CD100 de allereerste cd speler in Europa. Er wordt geluisterd naar diverse tracks, o.a. mooie opnames van Emiliana Torrini, het Pie Jesu en de Dance Macabre van St Saens. Conclusie: de Philips CD100 kan zich nog steeds prima meten met moderne cd spelers uit de huidige tijd! Ook hier blijkt opnieuw dat de Magnat plasmatweeter weer een mooie toevoeging levert aan de ruimtelijkheid en levendigheid van de weergave.

Playlist:

  • Shadow Gallery - Joe's spotlight (Room V)(Inside out SPV 089-40950 DCD-E)
  • Dire straits - Communiqué (Communiqué)
     
  • Allan Parsons Project - Lucifer (Eve)(LP)
  • Love letters in the sand (Tops in pops)(Allegro elite)(mini lp)
  • The girl with the golden braid (Tops in pops)(Allegro elite)(mini lp)
  • Allison Moyet - All cried out (Alf)(LP)
     
  • Allan Taylor - Colour to the moon (Bandrecorder)
  • Mark Knopfler - The long road (The best of, Private investigations)(Bandrecorder)
     
  • Eric Vaarzon Morel - Soleá (Sol y sombra)(Coast to coast CTC 2990342
  • Kevin Eubanks -Angel with the blues (Promise of tomorrow)(GRP records GRD-9604)
  • Van Morrison - Back on top (Back on top)
     
  • Minnesota orchestra - Dance of the tumblers, from the snow maiden (Exotic dances from the opera)(Reference recordings)(Hi8 tape)
  • Acoustic alchemy - Fire of the heart (GRP records)(DCC tape)
  • Emiliana Torrini - Nothing brings me down (Fisherman's woman)
  • The Turtle Creek chorale  & Dallas woman'schorus Timothy seelig - Pie Jesu uit het Requiem van Rutter (Arabesque by Crystal cable)
  • Minnesota orchestra, Eiji Oue - Dance macabre van Saint Saëns (Arabesque by Crystal cable)

Het was een uitermate geslaagde ‘Leden voor leden’ avond, mede dankzij de prima voorbereiding door Hans en de enthousiaste medewerking van een groot aantal leden. De kwaliteit van de beluisterde Vintage apparatuur is nog verrassend goed! En ook al klonk niet alles tech-nisch perfect, gelukkig kun je ook genieten van sfeer-volle opnames met wat kraakjes en piepjes….

(Stephan Eltink)

 


Februari 2013_      ____________________________________________________________

EC designs

Deze donderdagavond hebben we John Brown van EC designs samen met zijn broer Gorden te gast. We kennen ze nog van november 2007 toen zij ook al bij ons te gast waren. Toen nog op onze oude club stek te Vessem. Wat wel hetzelfde is gebleven is dat EC designs weer met bijzondere apparatuur is gekomen. Zowel uiterlijk als technisch zijn de producten anders dan gewoon.
 

  • SD1 SD-kaart speler 600 Euro*
  • VC1 volume regelaar 600 Euro*
  • MB1 mono eindversterker 900 Euro*
  • SR60 luidspreker nog niet bekend
    * prijzen exclusief BTW

John begint de avond met een technische uitleg van zijn apparatuur. De digitale bron is als eerste aan de beurt. Hij heeft een tijd met streaming via de computer geëxperimenteerd. Een goed resultaat is zeker haalbaar. Maar om zover te komen moet je nogal wat doen om te zorgen dat de bitjes bitpefect en zonder jitter uit de computer komen. En iedere verandering van een instelling en/of een update van een programma kan de bitjes weer negatief beïnvloeden. John wil dus af van de computer in de signaalweg. Zijn oplossing is de SD1, een SD-kaart speler. Voor mij pas de tweede keer dat ik een SD-kaart speler hoorde en voor vele clubleden een totaal nieuwe ervaring. Niet echt gewoon dus.

De SD1 is een klein doosje met aan de voorzijde een gleufje voor de SD-kaart, een paar LEDjes en een infrarood ontvangoog. De achterzijde heeft een paar RCA uitgangen en aansluitingen voor een externe voeding en een computer (ja echt, zo meer). Dus alle muziek moet je op een SD-kaartje zetten. Als je minder dan 100 CD's hebt dan past het op 1 SD-kaartje anders moet je er meer van kopen. Ja, CD's! De SD1 kan alleen overweg met 16 bit op 44.1 kHz. Dit omdat de SD1 een non-oversampling (NOS) DAC heeft die draait op 44.1 kHz. Jammer dus voor diegenen die hogere resolutie opname willen afspelen. Maar John heeft bewust deze keuze gemaakt. Op deze manier kan hij jitter beter onder controle houden en dus de geluidskwaliteit op een hoger niveau brengen. Hij geeft een gedetailleerde uitleg van de SD1 aan de hand van een blokdiagram dat hij op papier aan iedereen heeft uitgereikt. Het is duidelijk dat deze man weet waar hij het over heeft. Voor een techneut als ik is dit een zeer leuk st
uk van de avond. Voor de niet techneuten was het abracadabra.

De volumeregelaar VC1 is een passieve verzwakker. Deze heeft 2 paar ingangen, 1 paar uitgangen en een aansluiting voor de aansturing vanuit de SD1. Ja, de VC1 heeft geen bedieningselementen aan de voorzijde en wordt bedient vanuit de SD1. In de VC1 worden niet inductieve draadgewonden weerstanden gebruikt in een shuntschakeling. Dit alles in een doosje net zo klein als de SD1.

De 2 mono eindversterkers MB1 zijn ook al bijzonder. Deze bevatten ieder slechts 4 transistoren. 2 N-kanaal MOSFET's in de uitgang, 1 transistor in de ingangstrap en 1 als fasedraaier. Verder heeft de MB1 een dynamische bias regeling. Hierdoor is de opname van vermogen uit de voeding constant waardoor de voedingsrimpel beter onder controle gehouden kan worden. Het uitgangsvermogen is 25 W rms. De driehoekige behuizing is zeer apart en ook al niet groot.

De luidsprekers zijn prototypen, laten we ze even SR60 noemen. Het zijn rondstralers in/op een pijp. In 2007 kwamen ze ook met zo'n luidspreker. Toen betrof het een 3-weg luidspreker. Deze keer een 2-weg met een interne passieve unit. De hogetoner heeft een metaal dome. De laag/midentoner heeft een doorsnede van 13 cm. En de interne unit is een 17 cm exemplaar. Deze heeft een spreekspoel die via een weerstand zijn energie kwijt kan, zo dempt die dus. Aan de onderzijde heeft de pijp een opening. En het wisselfilter is extern geplaatst om geen last te hebben van trillingen.

Ik schreef al eerder over een computerverbinding met de SD1. Dit kan een galvanisch gescheiden USB verbinding zijn of via Bluetooth. Dus geen storing vanuit de computer naar de SD1. Je hebt de computer nodig om de SD-kaartjes te formatteren en te voorzien van de muziek bestanden. Ook het afspelen kan je vanaf hier regelen. De interface ziet er zeer goed uit. Je kan door de albums bladeren op afbeelding. Ook is voorzien in besturing vanaf een tablet of smartphone. Dan doet de main computer dienst als doorgeefluik. Niet vergeten dat je de SD1 ook direct kan bedienen via een infrarood afstandsbediening. Dan geeft de SD1 deze info door aan de computer zodat je een visuele terugkoppeling hebt (als het goed is dan is de gehoormatige terugkoppeling voldoende). En de VC1 is dus ook zo te bedienen. Deze software is door Gorden zelf geschreven. Het ziet er zeer professioneel uit, ik ken wel een aantal grote bedrijven die het een stuk minder voor elkaar hebben. Goed gedaan Gorden.

Ja, we zij al een heel stuk tekst verder. Het verhaal van John en Gorden duurde die avond dan ook bijn drie kwartier voordat de eerste muziek klonk. Ik zat op de voorste rij, in het midden en zo'n 2 meter van de luidsprekers. Dit lijkt niet ideaal, maar het was echter totaal geen probleem daar het geluidsbeeld meters achter de luidsprekers werd geprojecteerd. In de pauze sprak ik hierover met John. Ik dacht dat dit het effect was van de rondstralers. John verzekerde mij dat dit lag aan de extreem lage jitter in de SD1. Tijdens het ontwikkelen ontdekte hij dat met meer jitter het geluidsbeeld naar voren kwam terwijl zijn SD1 op conventionele luidsprekers ook een heel diep beeld geven.

Ook direct duidelijk is dat deze installatie een weergave heeft die niet romantiseert. Alles is crisp en clear. Er zijn heel veel details hoorbaar. Deze avond werden alleen goede opnamen gespeeld. Met slechte opnamen zou het wel eens heel duidelijk kunnen worden hoe slecht die echt zijn. Een aantal clubleden vonden dit wel een nadeel. Zij wilden liever wat lekkere vervorming om meer van de muziek te kunnen genieten. Dat is duidelijk niet de stijl van EC designs, gewoon zo goed mogelijke Hi-Fi. Ik hou hier meer van.

De weergave van de lage tonen had direct vanaf nummer 1 mijn aandacht. Aan de ene kant leek het te veel. En aan de andere kant was de bas goed gecontroleerd. Ik vond dat niet met elkaar rijmen. Ik ben nog door de ruimte gelopen om te controleren of het aan mijn luisterplek lag, maar dat was niet zo. In het gesprek in de pauze met John bleek dus dat de luidsprekers prototypen zijn. Ook de luisterruimte heeft meer invloed dan bij conventionele luidsprekers daar die niet rondstralen. Indien je de SR60's dichter bij de muur zet dan krijg je meer midden en hoge tonen die door de muren gereflecteerd worden. Waarschijnlijk is de balans dan beter.

Als ik nog even naar mijn aantekeningen van die avond kijk zie ik vaak staan dat dit of dat goed hoorbaar is. Uitsterven van noten bijvoorbeeld, stemwisselingen bij zangeressen en aanslagen van piano. Heerlijk, zo krijg je meer info (en dus muzikaal genot) van je CD.

  • Billie Holiday – They Can't Take That Away From Me /(Body and soul)
  • Eleanor McEvoy - The rain falls (Girl talk)
  • Gergely Boganyi – Nocturne No. 2 in E flat major, Op. 9, No. 2 (Stockfisch test and demonstation)
  • Cassandra Wilson – The Weight (Belly of the sun)
  • Madeleine Peyroux – Dance Me To The End Of Love (Careless love)
  • ? - Taccata und fuge in d-moll BWV 565 van Bach (In acoustic soundcheck)(Inakustik) track 15
  • Sade – Your Love Is King (Diamond Life)

na de pauze:

  • The Bassface Swing Trio - I got Rhythm (Plays Gershwin)
  • Sara K. & Chris Jones – (would You) Break My Heart (Are We There Yet? Live in concert)
  • Tsuyoshi Yamamoto – Autumn in Seattle (FIM Super sound II)
  • Ben Webster – Georgia On My Mind (At the Renaissane)
  • Renaud Garcia-Fons – Sésame (Légendes)
  • Lee Ritenour's 6 String Theory – Why I Sing The Blues (Lee Ritenour's 6 string theory)
  • Ana Popovic – Navajo Moon (Ana!)
  • Jeremy Monteiro – Alone I Ascend to The West Chamber (FIM Super sound)
  • Elisabeth Anderson - The chuckoo (Bizarre of barock)
  • Cassandra Wilson - Old devil moon (Rendez vous)
  • David Munyon - Mississippi rain (Slim Possibilities)
  • Echo van het zuiden - The mask of Zorro (eigen opname van Cor van Zundert)

Volgens mij is de electronica helemaal top. Technisch is het high-tech, uiterlijk is mooi, presteert op zeer hoog niveau en bedient heel fijn en simpel. Bedankt John en Gorden voor deze avond. Het is leuk om weer eens iets anders te zien dat ook nog goed is.

(Hans de Vries)
 


Januari 2013_      ____________________________________________________________



Jean de Vassey opent de avond door een dertigtal leden, waaronder ditmaal zelfs een dame, welkom te heten en geeft het woord aan de uit België afkomstige Frank van Leuvenhaege.



Frank van Leuvenhaege is van TAD en begint over Stanley Clarke, een bassist, en legt uit 
dat de contrabas een belangrijk instrument is voor deze muzikant.
Zo zien de klanten TAD ook als een instrument. 
TAD staat voor Technical Audio Devices uit komt uit Japan en is begonnen in de professionele muziekwereld. 
Deze TAD speakers worden onder anderen in de Lucas Studios (Star Wars films), Air Studio’s London (Beatles) en sinds drie weken bij Bennie Anderson (ABBA) gebruikt en daar is Frank zichtbaar trots op!

TAD is al ruim 35 jaar bezig en de moedermaatschappij is Pioneer, maar ze werken geheel onafhankelijk.
Dhr. Matsumoto begon in 1975, Bart Lacanthi, ex chief engineer JBL, ex Pioneer is ook een van de mensen achter TAD. 

De filosofie van TAD is geboren in de muziekstudio en deze filosofie vertalen ze sinds een paar jaar ook naar de consument in de huiskamer.
In 2003 is er met Andrew Jones, ex KEF, een nieuwe divisie opgestart bij TAD voor de huiskamer. 



Frank heeft voor deze avond voor ons de volgende set meegebracht:

  • Voorversterker TAD C2000 (23.900,-)
  • Eindversterker TAD M2500 (23.900,-)
  • Speakers TAD E1 (28.000,- /paar)
  • CD speler PD-D9 MK-II van Pioneer (niet meer verkrijgbaar, prijs was 900,-)
  • Apple MacBook Pro
  • Bekabeling van Absolue Creations en Audioquest

Frank is van mening dat een HD resolutie minder belangrijk is dan de native opname (het origineel). 
De momentopname goed overbrengen op de mastertape is het ultieme doel en bepaald in hoge mate de kwaliteit. 
Frank heeft diverse mooie opnames meegebracht en het moet gezegd worden, ze klinken uitstekend. 
Hij verteld dat CD’s in Japan 30% duurder zijn dan in Europa. 
De CD wordt daar op zijn waarde geschat. 
De kleur van CD’s zijn bijvoorbeeld groen omdat de laser daardoor minder voor reflecties zorgt. 

Frank vertelt in zijn presentatie over enkele technische aspecten van TAD apparatuur.
Alles wordt handgemaakt!
Zo wordt er gebruik gemaakt van eigen handgemaakte beryllium compressie drivers.
Het opdampen van de Beryllium driver gebeurt onder vacuüm en duurt 2,5 dag per driver! 
Begrijpelijk dus dat dit speakers zijn uit de hogere prijsklasse.
Ze zien bij TAD de hoogwaardige techniek als de bouw van een Stradivarius viool. 
De luidsprekers dienen als instrument van het hoogste niveau in de opname en mastering studio.
TAD apparatuur wordt gezien als een investering en de klanten gebruiken de speakers hun hele leven. 



Voorheen werd er veel gebruik gemaakt van hoornspeakers, maar heden ten dage gebruikt TAD concentrische luidsprekers, waarbij de tweeter in het centrum van de middentoner is gebouwd. 
Dit is natuurlijk niet zo toevallig omdat de huidige ontwerper van Kef komt, waar al jaren met de Uni-Q zo’n zelfde principe wordt toegepast. 
Hierdoor is een goede plaatsing van de speakers relatief gemakkelijker te verwezenlijken in de meeste moderne huiskamers.

De TAD Evolution One (E1) is een 3-weg bassreflex en weegt 54 kg en heeft een rendement van 88 dB. 
De speaker straalt elegantie uit en staat stabiel op een mooie voet en heeft 4 aansluitingen waardoor bi-wiring mogelijk is.

De TAD R1 speaker stamt uit 2007 en de andere speakers zijn later daarvan afgeleid. 
Alle speakers hebben een hoog rendement en zijn door vrijwel alle versterkers aan te sturen. 
Momenteel is er een trend van klasse D versterkers en de TAD speakers zijn ook daarvoor geschikt.
De gebruikte woofers zijn van professionele kwaliteit en gemaakt, deze drivers zijn bijvoorbeeld voorzien van spreekspoelen gewikkeld met ovale draad.
De tweeters en middentoon speakers zijn vervaardigd uit beryllium.
De behuizing van de TAD R1 is zeer zwaar uitgevoerd en is op sommige plekken zelfs 11 cm dik en weegt daardoor ook trotse 160kg! 
Het moge duidelijk zijn waarom Frank de (ook nog 54 kg wegende) TAD E1 en niet de TAD R1 heeft meegenomen. 
Frank vergelijkt deze speakers met bijvoorbeeld Magico’s, maar ieder merk heeft zijn voor- en nadelen (op nuance niveau). 
De persoonlijke smaak is dan bepalend.

De TAD compact reference is het “boekenplank” model en weegt 46kg (zonder stands)
“Dus zorg ervoor dat je boekenplank dit gewicht aan kan” grapt Frank en krijgt de zaal aan het lachen.

De voorversterker C2000 heeft buiten de analoge ingangen ook 2 digitale ingangen en USB aansluiting. 
De voorversterker is zwaar, maar ziet er desondanks strak uit.

De eindversterker M2500 is hybride klasse D en heeft een vermogen van 2x500W en is dus ruim voldoende om alle speakers aan te sturen. 
Deze versterkers zijn vervaardigd uit hand gefreesde aluminium blokken. 
De M2500 weegt dan ook 43kg!
Klasse A en AB versterkers hebben, gezien de strengere milieu eisen, geen toekomst meer volgens Frank. 

De voeding bij de versterkers in de Reference serie is losgekoppeld en zit in een separate kast. 
TAD heeft ook monobloken, de M600 (klasse A/B, 6000 Watt) 
Deze zijn zo zwaar dat er vier mensen nodig zijn om deze te transporteren. 
Logisch dat Frank deze vandaag niet bij zich heeft.



De bekabeling is van Audioquest en Absolue Creation Cables en deze laatste worden handgemaakt in Frankrijk en zien er degelijk en hoogwaardig uit.
Absolue Creation is een klein twee mans bedrijfje en de kabels kunnen een set als deze naar een nog hoger niveau tillen.

Playlist:

  • Rebecca Pigeon - Spanish Harlem
  • Harry Belafonte - Hallelujah, I love her so (Island in the sun)(Armoury)
  • Minnesota orchestra - Pictures at an exhibition, the hut of Baba (Tutti orchestra sampler)(Reference recordings)
  • Anders Widmark trio - Felicia Adjö (Visor)(Blue records)
  • Wynton Marsalis - New orleans bump (Mr.Jelly lord)(Sony)
  • Muddy Waters - Good morning little schoolgirl (The Anthology)
  • Bozz Scaggs - My funny Valentine

Na de pauze richt Frank zich volledig op de muziek en mogen leden hun eigen cd’s draaien op de Pioneer PD-D9 cd speler. 
TAD heeft ook een eigen high-end cd speler, de D600 maar Frank durft de relatief goedkope Pioneer cd speler als bron op deze set te laten spelen. 
Het moet gezegd worden, hij staat zijn mannetje. 

  • Stevie Ray Vaughan - Tin pan alley (Double Trouble)(Sony)
  • Janos Starker - Chello suite nr.1 van Bach (Muziek die je raakt deel 4)(Trouw/Sony)
  • Hiromi - XYZ (Another mind)(Telarc Jazz cd-83558)
  • Erich Kunzel & Cicinetti pops orchestra - Funeral march of a marionette, thema van Alfred Hitchcock presents (Chiller)(Telarc cd-80189)
  • Diana Krall - The look of love (live in Paris)
  • B.B.King, Vince Gill, Keb Mo, Johnny lang & Lee Ritenour - Why i sing the blues (Lee Rittenour's 6 string theory)(Concord records 088072319110)
  • Yakov Kreizberg met het Nederlands Philharmonisch orkest, Nederlands kamer concert, Kulia Ficher, Gordon Nikolic,
  • Daniel Müller Schott - dubbelconcert voor viool en cello in a op.102 Andante (Yakov Kreizberg music enriches people's lives)(PentaTone Classics 5186 903)(SACD)
  • Agnes Obel - Falling, Catching (Philharmonics)(lovecd121)
  • Agnes Obel - Riverside (Philharmonics)(lovecd121)
  • Bill Fay - Never Happening (Live is people)(via Iphone met Spotify)
  • Oscar Peterson - You look good to me (Marantz and all that jazz)(Polygram 525 041-2)
  • Monty Alexander - Nite mist blues (Montreux Alexander live)(MPS records)
  • Dominic Miller - Unify (Second nature)

Wat betreft de klank: 
De meedeinende hoofden en het spontane applaus na het nummer van de New Orleans Brassband zegt genoeg, prachtig! 
Vanavond luisteren we naar een absolute topset. 
Het geluid was dik in orde en je hebt het gevoel dat de muziek zo hoort te klinken.
Ook de meegebrachte opnames klinken geweldig goed. 
De leden geven aan Frank aan dat alles even mooi klinkt en artiesten met hun instrumenten levensecht voor ons staan. 
BB King bijvoorbeeld..Puur live! 
Bij Wynton Marsalis komt alles heel reëel over wat betreft klank en dynamiek.
Stevie Ray Vaughan kwam ook heel krachtig over.
Lee Rittenour bleef heel strak en was krachtig en stevig en kwam heel goed uit de verf.

Het nummer van het Anders Widmark Trio is overigens opgenomen in Stockholm, Zweden in de studio van Benny Anderson van Abba waar sinds 3 weken TAD compact reference luidsprekers staan, de versterkers zijn nog in bestelling.

Jean bedankt Frank met een fles wijn voor zijn keurig verzorgde presentatie die hij op een innemende, vriendelijk en deskundige wijze heeft gebracht. 
Frank verrast het bestuur met een fles Duvel en een Blue Ray Disc voor een van de leden (na het beantwoorden van een vraag).

Het was een avond met veel goede opnames op een (had ik dit reeds vermeld?) Topset. 
Aan de meerdere keren applaus, de meedeinende hoofden en de reacties te horen een zeer geslaagde muziekavond, het muziekjaar 2013 kan niet beter beginnen! 
Gaan we dit jaar deze demo nog overtreffen?
Want de lat is nu wel heel hoog gelegd!

(Jack Akkermans)